قاجی عوُمار شابدانوُلی : وتار حالقتكٌ ؤمئر سوُروٌئنئكٌ ؤزی قلمس

Басы  »  Жаңалықтар  »  ҚАЖЫҒҰМАР ШАБДАНҰЛЫ: ОТАР ХАЛЫҚТЫҢ ӨМІР СҮРУІНІҢ ӨЗІ ҚЫЛМЫС

ҚАЖЫҒҰМАР ШАБДАНҰЛЫ: ОТАР ХАЛЫҚТЫҢ ӨМІР СҮРУІНІҢ ӨЗІ ҚЫЛМЫС

Жарты ғұмыры қуғын-сүргінде өткен Қытайдағы қазақ қаламгері Қажығұмар Шабданұлы өмірден өткені жайлы ақпарат Қазақия рухани кеңістігін кезіп жүр. Әлем жазушыларының тарихында түрмеде ең ұзақ отырған осы кісі екен.

Қаламгер Қабдеш Жұмаділов  айтқандай, біздің ел сонау бір қиырдағы азаттық үшін алысқан қара негр түрмеге түсіп қалды десе, жатып кеп еңірейміз. Ал, іргедегі елдің түрмесінде шегедей қатып жатқан қазақ бар десе «Е, ол ма…» дей саламыз.

Өйткені, қазақтың түрме де жатуы жарасатын сияқты. Оны «құтқар» деп айтуға қауқарымыз жетпеді. «Ой, ол басқа ел ғой, оның ішкі ісіне араласуға хақымыз жоқ» дейміз де, үнсіз қаламыз.

Ал, олардың хақысы бар. Қазіргі таңда еліміздегі мұнай саласының 70-80 пайызына қытайлық компаниялар иелік етуде. Ұлан-ғайыр байлығымызды бердік-ау ақысына «ана бір түрмедегі шалды босата салыңдаршы» деп, айтуға дәрмен жоқ!

Марқұмға бар қылған жақсылығымыз, соңғы жылдары 6 томдығын басып шығардық. Оның өзі там-тұм ғана. Тиражысы 2 мыңнан аспайды. Жарықтық көзі тірісінде, ұзақ ойланып отырып: «Басқыншылар үшін отар халықтың өмір сүруінің өзі қылмыс саналады» депті.

Сондықтан да болар көп томдық шығармалар  жинағын «Қылмыс» деп атаған. Оны жазғанда тілдей-тілдей қағаздың қиындыларын пайдаланған. Бірде атыздың арығынан өтіп бара жатып, терең орға түсіп кетіп, төс қалтасындағы барлық қолжазбасына су тигізіп алыпты. Содан күні бойы сарылып қағаздарын күннің  көзіне кептіріпті. Қолыңыздағы «Қылмыс» романы бізге осылай жеткен.

Марқұмның бұл өмірде көрген қиындығы, сауапқа айналып о дүниеде берекесін берсін! Алланың мейірімі мен рахымы нәсіп болғай!

Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ


9 пікір. “ҚАЖЫҒҰМАР ШАБДАНҰЛЫ: ОТАР ХАЛЫҚТЫҢ ӨМІР СҮРУІНІҢ ӨЗІ ҚЫЛМЫС” мақаласы үшін

қажы мұқамбет қаракедей | 16 Ақпан, 2011, 17:43

Шабданұлы Қажы Омар ,

Жатқан жерің жәй болар .

Кім де болса саған Өш ,

Ертең күні ақ ғай болар .

Жерді берген бөгдеге ,

Ерді қиған өзгеге ;

Бұндай нашар ездерді

Жібі түзу ел деме

   *   *   *

Қажы ғұмары Щабданның
Міне жерді жастандың
Қанды ма екен айызы
Өшкір жаман қастанның
" Қылмыс " бола жазғаның
Ізгі бір із тастапсың
Тарқап жүрген Қазаққа
Жақсы сәлем жолдапсың
Сендей қашақ Қазақтар
Саған айтар мұңдаспын
Қытыайға сені қиғанды
Қазақ қой деп нанбаспын

+ نوشته شده در شنبه سی ام بهمن ۱۳۸۹ ساعت 11:0 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

قازاقستاندا بئرئنشی مأرته دئنگه قاتسی بار وُيم جه ته كشئسئنئكٌ سايلاوٌعا توُسكئسی كه له دی

Саясат / Сайлау-2011

Қазақстанда бірінші мәрте дінге қатысы бар ұйым жетекшісінің сайлауға түскісі келеді

Мұрат Телібеков, Қазақстан мұсылмандары одағының төрағасы. Алматы, 27 қыркүйек 2010 жыл

Мұрат Телібеков, Қазақстан мұсылмандары одағының төрағасы. Алматы, 27 қыркүйек 2010 жыл

15.02.2011
Мақпал МҰҚАНҚЫЗЫ

Қазақстан мұсылмандар одағының төрағасы Мұрат Телібеков президенттік сайлауға қатысуға ниетті екенін мәлімдеді. Ал оппозициялық партиялардың ешқайсысы да кезектен тыс президенттік сайлауға түсуге құлық танытпай отыр.


Қазақстан мұсылмандар одағының төрағасы Мұрат Телібеков кезектен тыс президенттік сайлауға үміткер ретінде қатысатынын айтып отыр. Бірақ ол әзірге негізгі саяси бәсекеге қандай жолмен қатысатынын шешпепті.

ОРТАҚ БЛОК

Ақпанның 14-і күні Мұрат Телібеков елдегі барлық саяси партияларға («Нұр-Отан», «Азат», «Алға», «Ақ жол», «Руханият», Компартия, «Ауыл», «Әділет», Қазақстанның патриоттар партиясы) ортақ блок құрып, президенттікке бірегей үміткер ретінде өзін шығару туралы ұсыныс жасаған көрінеді. Ол бұл әрекетін былайша түсіндіреді:

- Менің ойымша, мен жетекшілік ететін Қазақстан мұсылмандар одағы бірде-бір қаржылық-олигархтық топқа жатпайды. Билікке де, оппозицияға да қатысы жоқ. Менің пікірімше, бұл бейтарап ұстаным әртүрлі партиялар мен қоғамдық қозғалыстардың бірігуіне ортақ негіз бола алады, - деді Мұрат Телібеков ақпанның 15-і күні Азаттық тілшісіне.

Одақ жетекшісі егер бұл идеяны ешкім қолдамаса, онда президенттік сайлауға үміткер ретінде өзін-өзі ұсынатынын айтады. «Осы аптаның аяғына дейін сайлау комиссиясына құжаттарымды өткізем» деді ол.

«БОЙКОТ»

Ал Қазақстанның Коммунистік партиясы сәуірдің 3-іне белгіленген президенттік сайлауға байкот жариялайтындықтарын айтады.

- Біз бойкотқа бармақшымыз. Бүгін-ертең қағаз жұмыстары аяқталысымен арнайы баспасөз мәслихатын өткізіп, сонда бұл мәселені айтамыз, - деді партияның төрағасы Ғазиз Алдамжаров Азаттық тілшісіне.

Өткен аптада «Азат» жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы сайлау мерзімінің қысқалығын алға тартып, сәуірдің 3-іне белгіленген президенттік сайлауға ешқандай кандидат ұсынбайтынын айтқан еді. Алайда партияның тең төрағасы Жармахан Тұяқбай партияның сайлауға «белсенді» қатысатынын айтып отыр.

- Сайлауға кандидат шығармаймыз. Бірақ сайлауға қатысып, оның қалай өткенін бақылап, сайлау кезінде өзіміздің құндылықтарымыз бен алға қойған мақсаттарымызды, билікке қойған талаптарымызды қою үшін халықпен кездесуді жандандырып, соны көбейтеміз, - деді Жармахан Тұяқбай.

Ақпанның 15-і ымырашыл «Ақ жол» партиясының төрағасы Әлихан Бәйменов та партияның атынан ешкімнің сайлауға қатыспайтынын хабарлады. Бірақ ол бұл шешімін бойкот деп сипаттаған жоқ. «Мен партиядағы сайлауға түсуі мүмкін кандидаттардан сейсенбі күні түске дейін хабар берулерін өтінгеемін. Ешкім хабарласқан жоқ. Демек, біздің партияның атынан ешкімнің сайлауға қатыспайтыны анық», - деп мәлімдеді Әлихан Бәйменов ҚазТАГ агенттігіне.

Басқа оппозициялық партиялардан айырмашылығы - «Азат» пен «Ақ жол» партиялары сайлауға қатыспайтындықтары туралы шешімдерін мәлімдегенде бойкот деген сөзден айнала қашады.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (17)
     
Пікір
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
17.02.2011 12:30
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Қазіргі билік еш топтың бабын таба алмай жүрген сыңайлы . Омен қарсы емес белсенді саяси ұйым жоқтың қасы . Сондықтан кез - келген көк атты қарсыласуға үміткер болып жүргені бар да көпшілікті сендіре алмай ел тығырыққа тіреліп дағдарысқа тап болған сияқты . Ал Қазақстанда бірінші мәрте дінге қатысы бар ұйым жетекшісі елбасылыққа үміткер болғаны тіптен оғаш емес ау . Оның ұйым болғаны - бір абзалдық . Өз бағдарламасын ортаға салса құб - құп .
Десек те маған қосылатындар менің айқанымнан шықпауы ләзім дегені Исламға да демократияға да томпақ көрінеді . Құдай тағала өз елшісін көпшіліктің кеңесінсіз олардың істерінде шаруасысы болмасын деген бұйрығы Құранда бар . Сонымен өктем бір бастық болам деген пенде ақыры шерменде болары бесенеден белгілі . Сондай ақ НӘНге қарсылар да әлгі ұйым жетекшісінің сөзінен аузы күйгендей сезектенуі де ғажап емес . " Жұмыла көтерген жүк - жеңіл " деген мақал түбірі Орыс екен дейді білгірлер : не десе де дұрыс сөз болса керек . Билік деген ауыр аманат қой . Ондай таққа қонжйған адам аман қалам десе елдің бәріне ат салысуға мүмкіндік берсе ғана бұл сынақтан абыройлы шыға алады . Ұлық болсаң кішік бол деген аталы сөз де бар емес пе ? Үлкен түйе де өткелде таяқ жеуді мойынға ала біледі ғой .
+ نوشته شده در جمعه بیست و نهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 20:6 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

خدا چرا نهان است ؟

خدا چرا نهان است؟

 

خدا چرا نهانست ؟

او كه ربّ جهانست .

از يك جلوه كوهی سخت ،

پاشيده زهم روان گشت .

تنها بينیم كارش را ،

اوليتر هم همانست .

برخی شده خودنما ،

برندارند زآن دست .

جايش داده ربّ بآدم ،

خواهد طاغوت ورا پست .

چه حاصل از استكبار ،

نايد رفعت فرادست .

عزّت بنه آدم را ،

اينت امر خدايست .

بنياد هر كبر و زور ،

ببين باری برآبست .

دست بردار از خودكامی ،

واهی همچون سرابست .

چون ربّ نما كارت را ،

باری اينت صوابست .

بايد باشی چوابگوی ،

فردا روز حسابست .

خود را بدان نيازمند ،

حميد غنی خدايست .

چرا ورزی تبختر ،

بودت مثل حبابست .

شو قطره ای در دريا ،

كان چشمه حياتست .

سامان بگير در امّت ،

كان مستقيم صراطست .

پنهان شدن پس در جمع ،

احسن راه نجاتست .  

  

+ نوشته شده در جمعه بیست و نهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 17:4 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

جشن ميلاد پيامبر - صلی الله عليه و سلّم - از افراط تا تفريط

جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- از افراط تا تفریط
در تاریخ سه شنبه، ۲۶ بهمن ۱۳۸۹ - ۱۰:۴۵:۱۳ توسط Admin
اجتماعی
نویسنده: دکتر سیداحمد هاشمی

هر ساله با فرارسیدن ماه ربیع الأول و بمناسبت میلاد خاتم پیامبران -صلی الله علیه وسلم- جشنها و مراسم مولود خوانی فراوانی در گوشه و کنار جهان اسلام برپا می‌گردد، این جشن و شادی‌ها که گهگاهی آمیخته با برخی از منکرات و معاصی نیز هست، واکنشهای ضد و نقیضی را در میان علماء و فقهای جهان اسلام در بر داشته است، بعضی از علماء برپایی این جشنها را مطلقاً نادرست و بدعت می‌دانند، وبرخی دیگر بطور مشروط آنرا جایز می‌شمارند، نگارنده در این مقاله در صدد آنست دیدگاههای دو گروه را مطرح کند، و پس از طرح دیدگاهها و مقایسه بین آنها، به قولی که به حقیقت نزدیکتر است دست پیدا کند.


تاریخچه جشن میلاد پیامبر خدا -صلی الله علیه وسلم-
شکی نیست که جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- در زمان رسول الله -صلی الله علیه وسلم- و صحابه و تابعین وجود نداشته است، از متون تاریخی چنین بر می‌آید که چنین جشنهایی نخستین بار در زمان حکومت فاطمیان (297هـ- 567هـ) در مصر رواج پیدا کرد. امام مقریزی رحمه الله در کتاب "الخطط" ( ج1/ ص 490وما بعد) به جشنهایی اشاره کرده است که خلفای فاطمی در مصر آنرا برگزار می‌کردند، و در این زمینه به جشنهایی همچون جشن اول سال، جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- جشن میلاد علی بن أبی طالب رضی الله عنه، جشن میلاد حسن و حسین رضی الله عنهما، جشن میلاد فاطمة زهراء رضی الله عنها، جشن میلاد خلیفه‌ی وقت، جشن شب أول رجب، عید فطر، عید قربان، جشن غدیرخم وجشن نوروز اشاره کرده است.
برخی هم آغاز پیدایش جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- را به امیری از امرای أربیل در عراق بنام "الملک المظفر أبو سعید کوکْبُری ابن زین الدین علی بن تبکتکین"(وفات 630هـ) در قرن هفتم هجری مرتبط می‌دانند، که وی به جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- اهمیت زیادی می‌داد، وچنان آنرا با شکوه برگزار می‌کرد که مردم زیادی از بغداد، سنجار، موصل وجزیره در آن شرکت می‌کردند. مقریزی در کتاب "السلوک لمعرفة دول الملوک" وامام ذهبی در کتاب "تاریخ الإسلام" وامام ابن کثیر در "البدایة والنهایة" و دیگران به این مطلب اشاره کرده‌اند.
امام ابن کثیر (700 - 774هـ) در "البدایة والنهایة" در باره‌ی او چنین می‌گوید: "الملک المظفر أبو سعید کوکْبُری ابن زین الدین علی بن تبکتکین یکی از سخاوتمندان وسروران بزرگ، ویکی از پادشاهان عظیم الشأن بود، وآثار خوبی را از خود بجای گذاشت، ... ومولود شریف (میلاد رسول الله -صلی الله علیه وسلم-) را در ماه ربیع الأول انجام می‌داد، وبرای آن جشن بزرگی را برپا می‌کرد، وبا این حال مردی با شهامت، شجاع، دلیر، قهرمان، خردمند، دانشمند ودادگر بود رحمه الله وأکرم مثواه. و شیخ أبو الخطاب ابن دحیة برای او کتابی را در باره‌ی مولد نبوی تألیف کرد بنام: " التنویر فی مولد البشیر النذیر" وبخاطر این کتاب به او هزار دینار جایزه داد. ودوران پادشاهیش تا دوران دولت صلاحیة ادامه پیدا کرد، وشهر عکا را محاصره کرد، تا آن سال سیره وسریره اش (ظاهر وباطنش) مورد ستایش بود. "
پس از این مقدمه تاریخی حال به طرح دیدگاهها می‌پردازیم:
اول: دیدگاه مخالفان
از دیدگاه مخالفان، جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- نوعی بدعت در دین است، لذا اجرای آن چه با منکرات همراه باشد، چه نباشد، مطلقا جایز نیست، مهمترین دلایل مخالفان در عدم جواز برپایی جشن مولود، از قرار زیر است:
دلیل أول: جشن میلاد پیامبر در زمان رسول الله -صلی الله علیه وسلم- وصحابه وتابعین وجود نداشته است، وهر چه در زمان آن بزرگواران وجود نداشته، انجام آن بدعت است. شیخ أبو بکر جابر الجزائری در کتاب "الإنصاف فیما قیل فی المولد من الغلو والإجحاف" می‌گوید: "کل ما لم یکن على عهد رسول الله صلى الله علیه وسلم وأصحابه دیناً، لم یکن لمن بعدهم دیناً. والمولد فی عرف الناس الیوم لم یکن موجودا على عهد الرسول وأصحابه ولا على عهد أهل القرون المفضلة وإلى مطلع القرن السابع قرن الفتن والمحن ، فکیف یکون إذا دینا ؟ وإنما هو بدعة وضلالة". یعنی هر چه در زمان رسول خدا و یارانش دین نبوده است، برای کسانی که بعد از آنها هم هستند، نمی‌تواند دین باشد، وجشن مولود که امروزه در نزد مردم رسم شده است در زمان رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ وصحابه ومردمان سده های برتر وتا آغاز قرن هفتم که قرن فتنه ها ومحنتها بوده، وجود نداشته است، پس چگونه می‌تواند این امر دین باشد، پس (مولود) بدعت وگمراهی است.
دلیل دوم: در بعضی کشورها جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- با بسیاری از منکرات وگناهان همراه است، منکراتی ازقبیل: اختلاط زن ومرد، رقص مختلط، استفاده از آلات لهو ولعب، اسراف وتبذیر، شرابخواری، سرقت، جیب بری، دعوا وکشمکش وغیره. . . که وجود این منکرات در مولود منجر به تشدید تحریم آن می‌شود.
دلیل سوم: در جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- ابیات و قصیده هایی خوانده می‌شود که گاهی یا شرک آمیز است، یا در مدح پیامبر -صلی الله علیه وسلم- غلوآمیز است، ویا با أصول ومبادی دین هماهنگی وتناسب ندارد. برای مثال بوصیری در قصیده بُردَة -که در مولود زیاد خوانده می‌شود-، می‌گوید:
یا أکْرَمَ الرُّسْلِ مالِی مَنْ أَلوذُ به سِواکَ عندَ حلولِ الحادِثِ العَمِمِ
یعنی: "ای گرامی‌ترین پیامبران! من جز تو کسی را ندارم که در هنگام آمدن حوادث فراگیر به او پناه برم. " که چنین عبارتی در تضاد روشن با اعتقاد به توحید است.
دلیل چهارم: برپایی جشن میلاد پیامبر موجب می‌شود که مردم به چشم یک عید شرعی به آن نگاه کنند، در حالیکه عید شرعی فقط دو روز است: عید فطر و عید قربان.
دلیل پنجم: برپایی جشن میلاد پیامبر موجب می‌شود که مردم به چشم یک عبادت شرعی و وسیله ای برای تقرب به خدا به آن نگاه کنند.
از مهمترین علمایی که در گذشته چنین دیدگاهی داشته‌اند می‌توان به تاج الدین عمر بن علی بن الفاکهانی(654هـ - 734هـ)، ودر عصر حاضر به علمایی همچون شیخ عبد الرحمن بن حسن آل الشیخ، شیخ عبد العزیز بن باز، شیخ حمود بن عبد الله التویجری، شیخ محمد صالح العثیمین، شیخ عبد الله بن جبرین، شیخ صالح بن فوزان الفوزان از علمای سعودی اشاره کرد.
بنظر می‌رسد آنچه سبب شده که مخالفانی همچون فاکهانی در کتاب (المورد فی الکلام على عمل المولد) در قرن هفتم وهشتم مولود را بدعت بدانند، این بوده است که منکرات ومعاصی زیادی با مولود عجین شده بود، لذا آنها برای از بین بردن این منکرات، چاره را در این دیدند که اصل مولود را انکار کنند.
دوم: دیدگاه موافقان
شاید بتوان گفت که در میان موافقان عالم معتبری پیدا نمی‌شود که مطلقا و بدون قید وشرط، جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- را تجویز نماید، وکمتر کسی نیز پیدا می‌شود که جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- را سنت بداند، بلکه غالب آنها قبول دارند که این مراسم در زمان پیامبر -صلی الله علیه وسلم- وصحابه وتابعین وتا قرون سوم وچهارم وجود نداشته است، وبعدها پیدا شده است، واز این جهت بدعت است، اما برای تجویز آن بدلایلی استدلال می‌کنند، که قابل تأمل وتدبر است.
موافقان جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- برای دفاع از دیدگاه خود به دلایل زیر اشاره می‌کنند:
دلیل اول: جمهور علماء بر این باورند که اولاً: در شرع مقدس اسلام، اصل در أشیاء بر مبنای اباحه است، یعنی همه چیز مباح است مگر اینکه شرع آنرا تحریم کند، لذا کسی که چیزی را حلال می‌داند نیاز به دلیل ندارد، اما اگر کسی قائل به تحریم چیزی است، نیاز به دلیل یقینی وقطعی دارد، لذا قائل بودن به اباحه‌ی مولود تمسک به اصل است، ونیاز به اثبات ندارد. ثانیاً: هر عملی به صرف اینکه در زمان پیامبر -صلی الله علیه وسلم- وجود نداشته است، بدعتِ نکوهیده به حساب نمی‌آید، علماء بدعت را بر دو نوع تقسیم می‌کنند وعدم تفاوت بین این دو نوع، باعث اشتباهات بزرگی می‌شود، این دو نوع عبارتند :1- بدعت لغوی 2-بدعت اصطلاحی یا شرعی.
بدعت لغوی یعنی صِرف نوآوری که در شرع مذموم نیست، اما بدعت اصطلاحی ومذموم را امام شاطبی در کتاب اعتصام چنین تعریف می‌کند:”طریقة فی الدین مُخترَعة تُضَاهِی الشرعیَّة یُقصَد بالسلوک علیها المبالغة فی التعبد لله سبحانه. یعنی: بدعت راه وروشی در دین است که به تقلید از راه وروش شرعی اختراع شده است، ومنظور از أنجام آن، مبالغه درعبادت خداوند سبحان است. ” که با این تعریف، تنها عبادات در زیر بدعت وارد می‌شوند، اما عادات وارد نمی‌شوند.
ابن رجب حنبلی در کتاب (جامع العلوم والحکم) در تعریف بدعت شرعی یا اصطلاحی می‌گوید:” المراد بالبدعة: ما أحدث مما لا أصل له فی الشریعة یدل علیه ، وأما ما کان له أصل من الشرع یدل علیه فلیس ببدعة شرعا ، وإن کان بدعة لغة) یعنی: منظور از بدعت آن چیزی است که تازه بوجود آمده، ودر شریعت، اصلی که بر آن دلالت کند، وجود ندارد، اما آن چیزی که درشریعت، دارای اصلی باشد، که بر آن دلالت کند، شرعا بدعت نیست، گرچه لغتاً بدعت است. ”
امام بیهقی در کتاب معرفة السنن والآثار از امام شافعی نقل می‌کند که گفت: “ المُحْدَثَاتُ مِنَ الأُمُورِ ضَرْبَانِ: مَا أُحْدِثَ یُخَالِفُ کِتَاباً، أَوْ سُنَّةً، أَوِ أَثَراً، أَوِ إِجْمَاعاً، فَهَذِهِ البِدْعَةُ ضَلاَلَةٌ، وَمَا أُحْدِثَ مِنَ الخَیْرِ لاَ خِلاَفَ فِیْهِ لِوَاحِدٍ مِنْ هَذَا، فَهَذِهِ مُحْدَثَةٌ غَیْرُ مَذْمُومَةٍ، قَدْ قَالَ عُمَرُ فِی قِیَامِ رَمَضَانَ: نِعْمَتِ البِدْعَةُ هَذِهِ، یَعْنِی: أَنَّهَا مُحْدَثَةٌ لَمْ تَکُنْ، وَإِذْ کَانَتْ فَلَیْسَ فِیْهَا رَدٌّ لِمَا مَضَى. "یعنی: نوآوریها (بدعتها) بر دو نوعند: نوآوریهایی که با قرآن وسنت وأثر واجماع مخالف باشد، پس این بدعت گمراهی است، ونوآوریهایی خوبی که با هیچیک از اینها مخالفت وتضادی نداشته باشند، که این بدعت مذموم ونکوهیده نیست. مانند نماز قیام رمضان که عمر رضی الله عنه گفت:"چه بدعت خوبی است"، یعنی اینکه (در زمان پیامبر)نبوده وبوجود آمده است، اما اگر(در زمان پیامبر) بوده، بنابه آنچه گذشت، مردود نیست. ” در اینجا منظور امام شافعی از نوع اول بدعت اصطلاحی واز نوع دوم بدعت لغوی است.
با توجه به تعاریف فوق، شروط لازم برای اینکه عملی بدعت ومذموم باشد، وگمراهی بحساب آید، از قرار زیر است:
أ- آن عمل از اموری باشد که در دین وارد می‌شود، اما اگر از اعمال دنیوی باشد، بدعت محسوب نمی‌شود، بدلیل حدیث: "مَن أحدث فی أمرنا هذا ما لیس منه فهو رَدٌّ"یعنی: کسی که در امر ما (دین ما) چیزی را نوآوری کند که جزء آن نیست، آن چیز مردود است. (بخاری ومسلم)
ب- ابتکاری ومن درآوردی باشد، واصلی در شرع نداشته باشد.
ج- مشابه آموزه های شرعی باشد؛ اما حقیقتاً چنین نباشد.
د- با نصی شرعی یا مقصدی از مقاصد شرع تضاد وتعارض داشته باشد.
در اینجا لازم است بین بدعت درعبادات از یک سو –که اصل در آنها منع و حرمت است- و بدعت در عادات ومعاملات از سوی دیگر –که اصل در آنها جواز است- تفاوت قائل شد.
موافقان استدلال می‌کنند که اولاً: گرچه مرزبندی بین عادات وعبادات امری آسان نیست، ولی جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- را نمی‌توان قاطعانه جزء عبادات دانست که انجام آن، تشریع ونوآوری در دین محسوب شود، بلکه این جشنها بیشتر در زیر عادات و رسومی‌ می‌گنجد، که مردم آن را اختراع کرده‌اند، وشرع آن را تجویز کرده است، بشرطی که در آن منکر وحرامی‌انجام نشود، ومردم اعتقادی به سنت بودن آن نداشته باشند، واگر چنین شد، می‌توان آن را منع کرد. ثانیاً: مولود بی اصل و اساس هم نیست، و-آنچنانکه در ادامه مقاله خواهد آمد- کسانی مانند امام ابن حجر عسقلانی (ت852هـ) بعد از او امام سیوطی (ت911هـ) برای مولود اصل شرعی تخریج کرده‌اند.
دلیل دوم: درست است که صحابه رضوان الله علیهم برای مناسبتهایی چون میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- هجرت پیامبر -صلی الله علیه وسلم- وجنگهای پیامبر -صلی الله علیه وسلم- جشن نمی‌گرفتند، ولی تفاوت آنها با ما در این بود که آنها همه این حوادث را بطور زنده دیده بودند، ودر آن شرکت داشتند، و رسول الله -صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ- در روح وروان آنها زنده بود.
سعد بن أبی وقاص می‌گوید: "ما جنگهای رسول خدا را آنچنان برای فرزندانمان نقل می‌کردیم، که سوره ای از قرآن را به آنها یاد می‌دادیم". سپس عصری آمد که این معانی بفراموشی سپرده شد، ومردم احساس کردند که به احیاء این معانی نیاز دارند، لذا چنین مراسمی‌را اختراع نمودند.
درست است که جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- با بسیاری از منکرات وبدعتها آمیخته شد، ولی وجود این بدعتها ومنکرات باعث نمی‌شودکه اصل قضیه زیر سؤال برود، بلکه مولود باید از منکرات پالایش شود، در عید فطر و قربان هم مردم مرتکب بدعت ومنکرات می‌شوند.
موافقان اضافه می‌کنند: چه اشکالی دارد اگر از طریق سخنرانی، خواندن قصائد وأشعار، خواندن شمائل وسیره رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ در خانه یا مساجد، از ماه میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- (ربیع الأول) استفاده بهینه شود، وبه عنوان ماهی برای یادآوری سیره رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ وتحریک احساسات مردم برای محبت بیشتر ایشان استفاده شود. این عمل با کدامین مقاصد شرع در تضاد است؟ این کار مثل اینست که مثلا مدرسه ای برای تدریس هر درسی، ماه ویژه ای را برای دانش آموزان خود تعیین کند، یا مثلا در هفدهم ماه رمضان بمناسبت سالروز جنگ بدر برای مردم جنگ بدر توضیح داده شود، وسرود خوانده شود،(مطابقة الکلام لمقتضی الحال). آیا با این کار خلاف شرعی صورت گرفته است؟
دلیل سوم: درست است که بسیاری از علماء بزرگ در گذشته تصریح کرده‌اند که برپایی جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- در زمان رسول الله -صلی الله علیه وسلم- وصحابه وتابعین وجود نداشته است، وبسیاری از مخالفان مولود-مانند شیخ أبو بکر الجزائری ودیگران- از أقوال این بزرگان، به عنوان سند ودست آویزی برای تقویت نظر خود و رد مولود استفاده کرده‌اند، ولی با قدری دقت در اقوال این بزرگان متوجه می‌شویم که منظور آنها، مخالفت با اصل مولود نیست، بلکه مخالفت آنها بیشتر با بدعتها و منکراتیست که بمرور زمان با این جشنها آمیخته شده است.
برای نمونه به نظر چند تن از آن بزرگواران که به موضع گیری قاطع در مقابل بدعت شهرت دارند، اشار ه می‌شود:
1- ابن تیمیة؛ أحمد بن عبد الحلیم الحرانی الحنبلی الدمشقی(661-728هـ، 1263-1328م) رحمه الله که یکی از قاطع ترین علمای عصر خود در مقابله با بدعتهاست، نظر منصفانه ای در باره‌ی مولود دارد، وی درکتاب " اقتضاء الصراط المستقیم مخالفة أصحاب الجحیم" در باره‌ی تقسیم بندی انواع عیدها چنین می‌گوید:"نوع دوم روزی است که در آن حادثه ای اتفاق افتاده است،(مناسبتی دارد) ولی این امر نه باعث می‌شود که در آن روز عید گرفته شود، ونه سلف چنین کاری می‌کردند، مانند جشن روز هیجدهم ذی الحجة". سپس می‌افزاید: " واز این قبیل است کارهایی که بعضی از مردم به تقلید از مسیحیان در میلاد عیسى علیه السلام، ویا از باب محبت وبزرگداشت پیامبر -صلی الله علیه وسلم- اختراع کرده‌اند، که خداوند آنها را بخاطر این محبت واجتهاد، اجر وپاداش می‌دهد، ونه به خاطر بدعتها". سپس در ادامه می‌گوید:" بزرگداشت تولد پیامبر صلى الله علیه وسلم وعید گرفتن آن، ممکن است بعضی از مردم آنرا انجام دهند، وبخاطر حسن نیت واحترام پیامبر در آن اجر بزرگی باشد، ولی برای بعضی از مردم چیزهایی نیکوست، که برای مؤمن درستکار ناشایست است. " ا. هـ ملاحظه می‌شود که ابن تیمیة با عید قرار دادن روز میلاد پیامبر مخالف است، و آنرا خلاف منهج سلف می‌داند، ولی بطور قطعی آنرا رد نکرده است، بلکه برای فاعل آن در صورت حسن نیت اجر وثواب عظیم هم قائل شده است.
2- ابن الحاج؛ محمد بن محمد بن محمد،أبو عبد الله العبدری المالکی الفاسی(وفات737 هـ =1336م) مالکی مذهب واز معاصران ابن تیمیة واز علمایی است که در کتاب معروف خود بنام "مدخل الشرع الشریف" علیه تمامی‌بدعتهای زمان خود اعلام جنگ نموده است، یکی از این بدعتها، بدعت استفاده از آلات لهو ولعب در جشن مولود بود، وابن الحاج در این کتاب آن را تقبیح می‌کند ومی‌گوید: "چه ربطی بین آلات لهو ولعب وبین تعظیم این ماه بزرگ (ماه ربیع الأول) وجود دارد که خداوند متعال در آن با میلاد سروَر اولین وآخرین بر ما منت نهاده است؟ پس لازم است در این ماه بشکرانه خداوند بر این نعمت بزرگ، عبادات وخیرات زیاد شود. واگر پیامبر خدا در این ماه بیشتر از ماههای دیگر عبادت نکرده است، بخاطر رحمت ورعایت حال امتش بوده است، چون گاهی ایشان از روی رحمت به امت، کاری را از ترس واجب شدن، ترک می‌کردند. آنچنانکه خداوند متعال او را توصیف می‌کند: (بالمؤمنین رؤوف رحیم) یعنی نسبت به مؤمنین بسیار مهربان ودلسوز است.
لکن پیامبر -صلی الله علیه وسلم- به فضیلت این ماه بزرگ اشاره فرموده‌اند، ودر پاسخ مردی که در باره‌ی روزه‌ی روز دوشنبه از او سؤال کرد، فرمود: (ذلک یوم وُلِدتُ فیه) یعنی آن روز، روزیست که من در آن بدنیا آمده ام، لذا احترام این روز متضمن احترام ماهی است که ایشان در آن بدنیا آمده‌اند. پس زیبنده است که این ماه را احترام شایسته کنیم، وهمانطور که خداوند ماههای پرفضیلت را برتری داده است، ما هم این ماه را بزرگ بداریم".
سپس در باره‌ی نحوه‌ی بزرگداشت این ماه می‌گوید:"پس شایسته است وقتی این ماه بزرگ فرا رسید، مورد بزرگداشت و احترام وتعظیم شایسته قرار گیرد، اما با پیروی از رسول الله -صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ- چرا که پیامبر اوقات بافضیلت را به نیکوکاری وخیرات اختصاص می‌داد. آیا نمی‌بینی که امام بخاری روایت کرده است که:" کَانَ النَّبِیُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ أَجْوَدَ النَّاسِ بِالْخَیْرِ، وَکَانَ أَجْوَدُ مَا یَکُونُ فِی رَمَضَانَ " یعنی: پیامبر -صلی الله علیه وسلم- در کار خیر دست ودلبازترین مردم بود، ودر رمضان از همه ماهها دست ودلبازتر بود" پس ما هم مانند پیامبر -صلی الله علیه وسلم- تعظیم اوقات با فضیلت را به اندازه توان غنیمت بشمریم".
سپس یک اشکال را مطرح می‌کند و به آن جواب می‌دهد ومی‌گوید:"اگر کسی بگوید: می‌دانیم که پیامبر -صلی الله علیه وسلم- در اوقات با فضیلت به اعمالی پایبندی داشته، اما در این ماه مانند ماههای دیگر عمل خاصی را انجام نداده است؟؟!!" علت چه بوده است؟"
ابن الحاج در جواب می گوید:"جواب این است که علت اینکه پیامبر -صلی الله علیه وسلم- در این ماه شریف بر عملی پایبندی نکرده، این است که عادت آن بزرگوار این بوده که می‌خواسته بر امتش آسان بگیرد، وبه آنها مرحمت نماید، بویژه در مسائلی که به خودش مربوط می‌شود. "
ملاحظه می‌شود که ابن الحاج از ابن تیمیه هم فراتر رفته، و نه تنها با بزرگداشت ماه ربیع الأول مخالف نیست، بلکه در چهار چوب شرع، به بزرگداشت این ماه توصیه هم می‌کند، واز آن دفاع می‌نماید.
3- ابن حَجَر عَسْقلانی؛ شهاب الدین أبوالفضل أحمد بن علی العسقلانی الشافعی (773هـ - 852هـ، 1372م - 1448م) شهرت ابن حجر بر کسی پوشیده نیست، وی با کتاب "فتح الباری در شرح صحیح بخاری" وبسیاری از کتب حدیث ورجال، نام خود را در میان علمای برجسته‌ی تاریخ اسلام ماندگار ساخت.
جلال الدین سیوطی(وفات 911هـ) در کتاب "الحاوی للفتاوى" نقل می‌کند که از شیخ الإسلام ابن حجر در باره جشن مولود سؤال شد وایشان در جواب چنین گفتند:
“أصل مولود بدعت است، و انجام آن از هیچکدام از سلف صالح قرون سه گانه نقل نشده است، ولی با این وجود، هم دارای محاسن وهم دارای معایب است، پس هرکسی در انجام آن بدنبال محاسن آن باشد، واز معایب آن پرهیز کند، در آنصورت بدعتی نیکوست، وإلا نه. ”
ابن حجر در ادامه، اصلی را برای مولود اثبات می‌کند ومی‌گوید:" بر من آشکار گشت تا بر اساس حدیثی در صحیحین مولود را براصل ثابتی تخریج کنم، وآن حدیث چنین است: (قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِینَةَ، فَوَجَدَ الْیَهُودَ یَصُومُونَ یَوْمَ عَاشُورَاءَ، فَسُئِلُوا عَنْ ذَلِکَ؟ فَقَالُوا: هَذَا الْیَوْمُ الَّذِی أَظْهَرَ اللَّهُ فِیهِ مُوسَى وَبَنِی إِسْرَائِیلَ عَلَى فِرْعَوْنَ، فَنَحْنُ نَصُومُهُ تَعْظِیمًا لَهُ) یعنی: رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ وارد مدینه شدند، ومشاهده کردند که یهود در روز عاشوراء روزه می‌گیرند. در این باره از آنها سؤال شد، گفتند: این روزی است که خداوند موسی وبنی اسرائیل را بر فرعون پیروز گرداند، لذا ما بخاطر بزرگداشت آنروز، روزه می‌گیریم". از این حدیث برداشت می‌شود که اگر خداوند در روز معینی نعمتی را به انسان ارزانی داشت، یا مصیبتی را دفع کرد، باید شکر او را بجا آورد، وهر سال در همان روز آن شکر را تکرار کرد، شکر هم با عبادتهای مختلفی از قبیل سجده، روزه، صدقه، وتلاوت قرآن حاصل می‌شود. وچه نعمتی بزرگتر از نعمت ظهور این پیامبر رحمت -صلی الله علیه وسلم- در این روز است؟ واز این جهت لازم است در تعیین روز دقت شود تا با داستان موسی در روز عاشوراء مطابقت داشته باشد. وکسی که باین امر توجه نکند، برایش مهم نیست که مولود را در چه روزی از ماه انجام دهد. حتی گروهی تا آنجا پیش رفته اند، که آنرا در هر روزی از روزهای سال قرار داده‌اند. که خود جای بحث دارد. این از جهت اصل عمل مولود. اما کارهایی که در مولود انجام داده می‌شود، شایسته است منحصر به چیزهایی باشد که از آن معنای شکر فهمیده شود، مانند تلاوت قرآن، دادن غذا، صدقه، خواندن مدایح نبوی، زهد تکان دهنده‌ی قلب، وانجام کارهای خیر برای آخرت. اما کارهایی که بدنبال آن می‌آید مانند سماع ولهو وغیره، پس شایسته است در باره‌ی آن چنین گفته شود: آنهایی که مباح هستند، بطوری که لازمه‌ی خوشحالی آنروزند، اشکالی ندارد، وآنهایی که حرام یا مکروه یا خلاف أولی هستند باید از آن جلوگیری شود. " اهـ.
امام سیوطی سپس در ادامه سخنان ابن حجر می‌گوید: “من هم توانسته ام بر اصل دیگری آنرا تخریج کنم: وآن حدیثی است که امام بیهقی از انس بن مالک رضی الله عنه روایت کرده است، که پیامبر خدا صلى الله علیه وسلم، بعد از نبوت برای خودش عقیقه داد، در حالی که روایت شده که پدر بزرگش در روز هفتم تولدش، بجای او عقیقه داده بود، وعقیقه دو بار تکرار نمی‌شود”.
سپس سیوطی نتیجه گیری می‌کند که کاری که پیامبر -صلی الله علیه وسلم- انجام دادند، از باب شکر خداوند بخاطر بوجود آوردن او، وتشریع برای امتش بوده است. پس برای ما هم مستحب است برای تولد او با گردهمایی ودادن غذا وشادی کردن شکر خود را اظهار نماییم.
نتیجه گیری: پس از طرح دیدگاههای طرفین ومقایسه آنها، می‌توان چنین نتیجه گیری کرد که علت مخالفت گروه اول با اصل مولود، از دو حالت خارج نیست: یا آنها دایره‌ی بدعت را آنقدر گسترده تصور کرده‌اند، تا آنجا که هم عادات وهم عبادات را در زیر آن گنجانده‌اند، ویا چنین نکرده‌اند، اما مولود را در دایره عبادات وارد کرده‌اند، ولذا حکم به بدعیَّت آن داده‌اند. در حالی که گروه دوم معتقد است، مولود بیشتر در زیر عادات می‌گنجد تا عبادات، ولذا بدعت در دین بحساب نمی‌آید. علاوه بر این، گروه دوم -آنطور که امام ابن حجر فرمود- مطلقا به جواز مولود اعتقاد ندارد بلکه برای آن شروطی را گذاشته است، که با رعایت آن، مولود کاملاً پالایش می‌شود. این شروط را می‌توان در چند بند زیر خلاصه کرد:
1- عاری از هر گونه بدعت ومنکرات گفتاری وکرداری باشد.
2- به عنوان سنتی از سنتهای پیامبر -صلی الله علیه وسلم- به آن نگاه نشود.
3- از آن به عنوان فرصتی برای معرفی سیره‌ی رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ ویاران بزرگوارش وأنجام اعمال نیک استفاده شود.
کوته سخن اینکه شایسته نیست هر چیز جدیدی که در سطح فردی واجتماعی منشأ خیر و برکت است، عجولانه به آن برچسپ بدعت زد، وحکم جهنمی‌بودن آنرا صادر کرد، بلکه اولاً باید نگاه کرد که آیا نصی از قرآن و سنت آنرا منع کرده است یا نه؟ و آیا در آن کار ضرری وجود دارد یا نه؟ اگر چنین نبود بر اساس اصل اباحه آنرا جایز می‌شماریم، زیرا مقرر شده که هرجا مصلحت باشد همانجا شرع خداست. و ثانیاً هنگامی‌که بر آن چیز جدید، نامی‌گذاشته شد که شبیه نام دینی و شرعی است، شایسته است به محتوای آن چیز نگاه کنیم نه به قالب آن؛ چرا که چه بسا آن نام از باب تشبیه مجازی با آن چیز داده شده است، و نه از باب معنای حقیقی. ا. هـ
و سخن آخر اینکه این مسئله یک بحث علمی، اجتهادی و اختلافی است، و همانطور که علمای بزرگی در جبهه‌ی مخالف قرار دارند، علمای بزرگی هم در جبهه‌ی موافق قرار دارند، و در بین علماء این مقوله معروف است که: "لا إنکار فی مسائل الخلاف" یا "لا إنکار فی مسائل الاجتهاد" یعنی در مسائل اجتهادی یا خلافی انکار وجود ندارد، پس در مسائل اختلافی بین علماء شایسته نیست، که گروهی گروه دیگر را تقبیح یا تکفیر کند، و علت اینکه اختلاف بوجود آمده اینست که حیثیات وجوانب مسئله بر همگان روشن نیست، وگرنه اختلافی بوجود نمی‌آمد. لذا شایسته است طرفین در باره‌ی این مسئله همدیگر را معذور بدارند، وبا کمال سعه‌ی صدر همدیگر را تحمل کنند.
1/1/1388


تصاویر اضافی خبر:

منبع خبر:
فرستنده خبر: Admin
115 بار مطالعه شده است
آرشیو: اجتماعی

Email this newsPrintable Version


جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- از افراط تا تفریط | ورود/ایجاد حساب کاربری | 2 نظر ارسال شده است
  
ما در قبال نظرات پاسخگو نیستیم.
Re: جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- از افرا� (امتیاز: 0)
توسط بی نام در تاریخ چهارشنبه، ۲۷ بهمن ۱۳۸۹
ضمن عرض تبریک میلاد پیامبر ( ص ) به امّت آن رحمةٌ للعالمین و تأیید نظر مؤلف مقاله لازم می نماید این نکته را هم بیافزاید که وجود پرمیمنت حضرت خاتم الأنبیاء اختصاص به مسلمانان نداشته بلکه جوزه رسالتش گسترده تر از ادیان و مذاهب اسلامی می باشد . لذا جشن ولادت او را بهتر است چنان برگزار کنند که هیچ دینداری احساس ننماید از آن خطری متوجّه شان است . مدینة النبی برابر اولین قانون اساسی مکتوب دنیا چنان اداره می شد که مصداق راستین مدارای شهروندان آن بشمار می رود . هیچ اکراهی در دین مطرح نبود . حق آزادی باور و بیان مراعات شده و امور عمومی طبق آرای اکثریت اهل حل و عقد پیش می رفت . آرمان همزیستی ملل و نحل موجود دنیا جز با مراعات سنّت چنان پیغمبری امکان دارد تحقّق دارد ؟ حم . کدی .


Re: جشن میلاد پیامبر -صلی الله علیه وسلم- از افرا� (امتیاز: 0)
توسط بی نام در تاریخ چهارشنبه، ۲۷ بهمن ۱۳۸۹
ممنون از توضیحات شما
ادامه نوشته
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هشتم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 15:32 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

ايا روشن روی چشم گوهر ( آبای )

ايا روشن روي چشم گوهر،

لب لعل گونت كبريت احمر ،

گلوگاهت از برف خوشتر ،

نازك ابرويت يد بيضا .

اي جميلان را خودت رهبر ،

عاشقت گشته همين كمتر ،

سليمان ، جمشيد و اسكندر ،

به ملك خود نتوانند داد مهرت را .

اگر چنان پيش آيد ،

كه روياروي كنم تماشايت ،

چشم بسته و خسته بغايت ،

چرا بي حال گردي ز سر تا پا ؟

 

*******

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و هشتم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 11:24 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

راشاد حوٌسه يئن : « تولقوٌدان كه يئن ساياسي بيلئكتئكٌ سيپاتی ؤزگه ره باستادی

Әлем

Рашад Хусейн: «Толқудан кейін саяси биліктің сипаты өзгере бастады»

АҚШ президентінің Ислам конференциясы ұйымындағы арнайы өкілі Рашад Хусейн. Алматы, 13 ақпан 2011 жыл.

АҚШ президентінің Ислам конференциясы ұйымындағы арнайы өкілі Рашад Хусейн. Алматы, 13 ақпан 2011 жыл.

15.02.2011
Қуанышбек ҚАРИ

Ақпанның 13-інде Алматыда АҚШ президентінің Ислам конференциясы ұйымындағы арнайы өкілі Рашад Хусейн Азаттық радиосына арнайы сұқбат берді. Сұқбат кезінде ол ислам әлеміндегі түрлі мәселелерге тоқталды.


Рашад Хусейннің айтуынша, Таяу Шығыс пен Солтүстік Африкадағы соңғы толқуларды ескерген кейбір елдерде қазірдің өзінде басшылық тарапынан, жоғары жақта өзгеріс басталып кеткен.


ИСЛАМ КОНФЕРЕНЦИЯСЫ ҰЙЫМЫ ЖӘНЕ АҚШ
– АҚШ президенті Барак Обаманың Ислам конференциясы ұйымындағы арнайы өкілі болып тағайындалғаныңызға тура бір жыл толған уақытта Қазақстанға келіп отырсыз. Осы аралықтағы ұйымның жұмысын және өзіңіздің ұйымдағы жұмысыңызды қалай бағалаған болар едіңіз?

– Рақмет. Иә, менің бұл қызметке тағайындалғаныма бүгін бір жыл толған екен. Бұл туралы ойламаппын да. Алайда сапардың өзіндік мәнісі бар.

Өйткені биыл Ислам конференциясы ұйымына Қазақстан төрағалық етеді. Осы бір жылдың ішінде талай нәрсеге қолымыз жетіп жатыр. Мәселен, осы аралықта АҚШ Ирактағы әскерін шығарды. Сонымен қатар қақтығыстарды реттеу шаралары қолға алынды. Бұл әрекеттер нәтижесін де беріп жатыр.

Таяу Шығыста қордаланған түйткілдердің соңы өзгеріске ұласты. Сол ретте президент Барак Обама Таяу Шығыстағы арнайы өкілін тағайындады. Жалпы Таяу Шығыс мәселесін реттеуде барлық жақпен жұмыс істеп жатырмыз. Біз Таяу Шығыс бітімі бойынша «екі мемлекет» (Израиль мен Палестина – ред.) деген ұстанымдамыз. Соңғы екі жылдағы әрекеттер болымсыз көрінгенімен бұл да Таяу Шығыс бітімін реттеудегі айтарлықтай ұмтылыс.

Әлемдік қауымдастықпен түсіністікке келетіндей шаруалар атқарылып жатыр. Бұл процесс әлі де ары қарай дами бермек. Бұған бірнеше жыл уақыт керек. Бізге бұл бағытта көмек көрсетіп отырған елдер де бар. Қазақстан – солардың бірі.

Ислам конференциясы ұйымы шеңберінде қауымдастықтар, серіктестіктер құрылып жатыр. Бұлар денсаулық сақтау, білім беру салаларын қамтиды. Іскерлік және дінаралық қатынас барысында да бірлесіп жұмыс жасап жатырмыз. Менің ойымша, біздің байланысымыз тек саяси шеңбермен шектелмеуі керек. Бұған қоса біз өзара мүддені көздейтін жобаларды қолға алуымыз керек.

– Қазақстанның Ислам конференциясы ұйымына көмегі жайында айтылып қалды. Бұл қандай көмек еді?
– Мәселен, Қазақстан осы ұйымға мүше Ауғанстан студенттерін оқытып жатыр. Он жыл ішінде Қазақстан бір мың ауған студентін оқытып шығармақшы. Денсаулық сақтау, жалпы дамуға қажетті бағдарламалар өте маңызды.


«СОЛТҮСТІК АФРИКАДАҒЫ ТОЛҚУ – ӨЗГЕРІСТЕР УАҚЫТЫ»
– Таяу Шығыстағы саяси ахуал бұрындары Израиль-Палестина арасындағы қақтығыспен ғана сипатталатын. Қазір бұған араб елдеріндегі ішкі толқулар қосылды. Есесіне, тәуелсіз Палестина мемлекетін құру мәселесі тағы да кейінге шегерілгендей әсер береді. АҚШ-тың Палестина мемлекетін құруды қуаттағаны белгілі. Ал Ислам конференциясы ұйымының бір мақсаты Палестина ұлттық әкімшілігін қолдау болатын. Қазір қарасақ, араб елдеріндегі жағдай елуінші-алпысыншы жылдардағы саяси жағдайды еске түсіретін сияқты. Сіз қалай ойлайсыз, мұның бәрі Палестинаның құрылуына кедергі келтіруі мүмкін бе және осындай толқулардың ұйымға мүше өзге де елдерде қайталану ықтималдығы қаншалықты деп ойлайсыз? Сонымен бірге қазіргі жағдайды реттеуде ұйым қандай роль атқара алады?
– АҚШ-тың ұстанымы бойынша Палестина мен Израиль бейбіт қарым-қатынаста болуы керек. Осындай нәтижеге жеткізетін жұмыстарды жалғастырып жатырмыз. Мысыр мен Тунистегі соңғы оқиғалар – халық арасында қордаланып қалған түйткілдердің салдары. Бұл біздің есімізге мынаны салып отыр. Билік әлеуметтік, экономикалық және саяси мәселелерді өз уақытында шешіп отыруы керек. Бұл кез-келген елдің болашағы үшін маңызды жайт.

Қазір басқа да елдерде осыған байланысты өзгерістер басталды. Менің ойымша, бұл – өзгерістер үшін өте ыңғайлы уақыт. Ислам конференциясы ұйымы білім берудің мәртебесін көтеруге бағытталған көптеген шаралар атқара алады. Халықтың жиналуға, ойын еркін айтуға, ұйым құруға хақылары бар екендігін ұмытпауымыз керек. Діни азшылыққа бостандық берілуі керек. Білім саласында керекті реформалар жасалуы қажет. Мәселен, әйелдердің еркін білім алуына жағдай жасалғаны жөн. Олардың жағдайын жақсарту қажет. Ислам конференциясы ұйымы аумағында осыған қатысты көптеген конференциялар өтіп жатыр.

Ал соңғы толқулардың осы ұйым аясындағы әрқандай бір елде қайталану ықтималдығы жайында пікір айтқым келмейді. Әр елдің өзіне тән жағдайға ие екені белгілі.

Бірақ бір айтайын дегенім мынау. Біраз елдерде байқағанымыз – халық қиындықтар туралы сөйлегенде, мақсаттары мен хақылары сөз болса, биліктің халықты тыңдауы керектігін айтады, соның ескерілгені абзал.

Соңғы толқуларды ескерген елдерде қазірдің өзінде жоғарыдан, басшылық тарапынан өзгеріс басталды. Тунис пен Мысырдағы толқудан кейін Таяу Шығыстағы және Солтүстік Африкадағы елдер қазір сондай өзгеріске кірісіп кетті. Бұл да Ислам конференциясы ұйымындағы өзге елдердің дұрыс дамуы мен реформалар жасауы үшін өзіндік мүмкіндік болып отыр.

– Яғни, сонда бұл оқиғалар Ислам конференциясы ұйымына мүше елдердің оң бағытта дамуына ықпал ете алады ғой, солай ма?
– Бұл менің ойымша, Мысырға және аймақтағы басқа да елдерге оң бағытта дамуға мүмкіндік беріп отыр. Себебі реформалар және халқының мұң-мұқтажын ойлайтын шаралар арқылы ғана елдер оң бағытта дами алады.


МҰСЫЛМАН ЕЛДЕРІНДЕГІ МҰСЫЛМАН АЗШЫЛЫҒЫ
– Өзіңіз білесіз, Қазақстан биыл Ислам конференциясы ұйымына төрағалық етеді. Алайда халықаралық ұйымдардың есебіне қарағанда елде діни азшылықтарға қатысты қысымның бары байқалады. Неғұрлым көп айтқан сайын толеранттық та соғұрлым азая бастағандай. Ел ішіндегі жағдай жалпы тұрақты көрінгенімен, болашақ тартыстың алғышарттары қалыптасып келе жатқандай әсерде қалдырады. АҚШ-тың бұл турасындағы көзқарасы қандай?
– Кез-келген ел өзіндегі бар діннің өз жоралғыларын өтеуіне жағдай жасауы керек. Әрқандай бір топ тек дініне бола қудаланбауы керек. Америкада дін бостандығының баяғыдан келе жатқан дәстүрі бар. Мұндай бостандық діни азшылықтарға да берілген...

– Америкадағы жағдай түсінікті. Бұл жерде мәселе Ислам конференциясы ұйымына мүше елдердегі діни азшылықтың қысымға ұшырауына қатысты болып отыр. Атап айтқанда, Қазақстандағы ахуал...
– Мұндайда ұйым өте маңызды қызмет атқара алады. Ұйымға 57 ел мүше. Осы елдердің көбінде мұсылмандар көпшілік болып келеді. Қазақстан осыншама мүшесі бар ұйымды басқарып отыр. Ал ұйымға мүше елдер өздеріндегі христиан болсын, мұсылман болсын, діни азшылыққа қатысты жағдайларды реттеп отыруы керек.

Бұл мәселе мұсылман елдеріндегі басқа діни азшылықтарға ғана емес, сонымен бірге мұсылман елдеріндегі мұсылман азшылығына да қатысты.

Айталық, ахмадия және исмаилия жолын ұстанатындар – сондай азшылық топтың бірі. Ахмадия мен исмаилия өкілдері Қазақстанда да бар ғой. Жақында мен осы тәріздес басқа да діни топтар жөніндегі әңгімеге қатыстым.

Менің ойымша, барлық діни азшылық топтардың құқығының қорғалғаны жөн. Егер бұған жол берілмесе, тұрақтылыққа нұқсан келуі мүмкін. Таяуда ғана ұйымға мүше елдердің бірінде христиан азшылығына қарсы күш қолданған жағдай болды. Сондықтан мұсылман елдері өздеріндегі мұсылмандардың ғана емес, сол елде тұратын христиан болсын, басқа болсын, діни азшылықтардың жағдайын ескеруі тиіс.

– Әңгімеңізге рақмет.

Рашад Хусейннің Азаттық радиосына сұқбатынан видео:

Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (2)
     
Пікір
Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген
15.02.2011 09:35
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Рашад Хусейн: "...Билік әлеуметтік, экономикалық және саяси мәселелерді өз уақытында шешіп отыруы керек..."
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Біздің елде алдыңғы екеуі бойынша бітпейтін ертегілерді естіп келеміз, саяси мәселелер бойынша ауыз ауырпай-ақ қойсақ та болады. Өйткені қай сайлау өз уақытында өткені бар еді?

..."Біраз елдерде байқағанымыз – халық қиындықтар туралы сөйлегенде, мақсаттары мен хақылары сөз болса, биліктің халықты тыңдауы керектігін айтады, соның ескерілгені абзал"...
-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Біздің билікте осы айтылған сөздердің астарын түсінетін сана бар ма өзі?
Әй, қайдам!

Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
15.02.2011 11:55
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Күле берме досыңа ,
Келіп қалар басыңа .
Менің жайым басқа деп ,
Көки беріп тасыма .

Шаруашылық оңалмай ,
Халық жүрсе тына алмай .
Оқыс бүлік бұрқ етсе ,
Сасарсың ін таба алмай .

Иман тұрар тоқтықта ,
Қашады ол жоқтықта .
Көрсе басар бола беп ,
Қас пәлеге соқтықпа .

Елу жылда ел жаңа ,
Озбырлықты қойсана .
Елмен егер санассаң ,
Алда болар бек пана .

Орыс , қытай басқалар ,
Өздері үшін қамданар .
Көппен көрген ұлы той ,
Құдай өйстіп оңғарар
+ نوشته شده در سه شنبه بیست و ششم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 15:28 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

به س جل ؤتسه ده آلتنبه ك سأرسه نبايوُلنكٌ ؤلئمئنئكٌ قوُپياسی آشلعان جوق

Қазақстан

Бес жыл өтсе де Алтынбек Сәрсенбайұлының өлімінің құпиясы ашылған жоқ

Саясаткер Алтынбек Сәрсенбайұлының соңғы суреті. Алматы, 8 ақпан 2006 жыл.

Саясаткер Алтынбек Сәрсенбайұлының соңғы суреті. Алматы, 8 ақпан 2006 жыл.

11.02.2011
Мәншүк АСАУТАЙ

Өмірінің соңғы жылдары Қазақстандағы оппозиция жетекшілерінің біріне айналған саясаткер туралы естеліктерінде жергілікті азаматтық қоғам өкілдері оның бір-біріне қарама-қайшы екі түрлі саяси кезеңнен өткенін айтады.


Осыдан бес жыл бұрын белгілі саясаткер Алтынбек Сәрсенбайұлы мен оның екі көмекшісі – Бауыржан Байбосын және Василий Журавлев кісі қолынан қаза тапты. Олардың денелері Алматы облысының Талғар ауданы аумағынан табылған еді.

2006 жылғы ақпанның 13-і күні жергілікті уақыт бойынша 11 сағат 35 минутта Алматы облыстық ішкі істер басқармасының басқару пультіне «жол жағасынан зорлықпен өлтірілген үш адамның мәйіті табылды» деген хабар келіп түскен. Үш адамның үшеуі де желкесінен тиген оқтан өлген.
Кісі қолынан өлген белгілі саясаткер Алтынбек Сәрсенбайұлы мен оның екі көмекшісі – Бауыржан Байбосын және Василий Журавлевтің денелері. Алматы маңы, 13 ақпан 2006 жыл. (Сурет Рахат Әлиевтің "Өкіл қайын ата" кітабынан алынды).
Бұл қылмыс ешкімді бей-жай қалдырмады. Біреулер оны ескерту деп, ендігілері билік өзіне қауіпті қарсыласының көзін жойды деп бағалады.

Алтынбек Сәрсенбайұлының өліміне қатысты түрлі болжамдар айтылды. Билік жария түрде өткізген сот процесі арқылы «кінәлілерді жазалағанымен», саясаттанушылар мен жекелеген қайраткерлер бұл өлім Қазақстан оппозициясының жүрегін шайлықтырып тастады деген пікірде.


«НАЗАРБАЕВ ОНЫ САТҚЫН ДЕП ЕСЕПТЕДІ»
Марқұм Алтынбек Сәрсенбайұлын өткен ғасырдың 90-жылдарынан бері жақсы танитын саясаткер, «Жаса, Азаттық!» қоғамдық бірлестігінің жетекшісі Жасарал Қуанышәлиннің пікірінше, Сәрсенбайұлы «жеке билік режиміне және оның басшысы Назарбаевқа қарсы шыққан» адам. Ал оның өлімі – өзгелерге сес көрсетудің бір жолы деген пікір айтады ол:

– Билік Алтынбекті өз ішінен шыққан адам ретінде, басқаларға сабақ болсын
Алтынбек Сарсенбайұлы мен жары Салтанат Атушева балалары Шолпан және Бекжанмен. Алматы, 2004 жыл.
деп, адамгершіліктен жат, жабайы әрекетпен өлтірді. Әр нәрсе кездейсоқ болмайды. Сондықтан билікте әлі де басқаша ойлайтын адам болса, олар да Алтынбек не Заманбек сияқты жасамас үшін соларға сес көрсетіп, қорқыту үшін жасалған іс еді.

Жасарал Қуанышәлиннің айтуынша «оппозицияға сес көрсету» әсерлі болып шыққан.

– Ол үлкен есеппен жасалған әрекет еді. Алтынбек «Нағыз Ақ жол» партиясының идеологиялық басшысы, көсемі еді. Ал ол қаза болғаннан кейін «Нағыз Ақ жолды» кім ұстап келгендігі бірден байқалды. Алтынбексіз Болат Әбілов, Төлеген Жүкеев, Ораз Жандосовтар бірден қаусап қалды ғой. Қолдарынан түк келмей қалды. Алтынбек тірі болғанда қазіргідей Болат Әбіловтердің Ақордамен байланыста жұмыс істеуі болмас еді. Партияның атын өзгертіп, өзара быт-шыт болып, қайдағы жоқ әрекеттерге бармай, халықпен жұмыс істеуші еді. Әрине, билік осы тұрғыдан алғанда мақсатына жетті.

– Алтынбекті өлтіру себебі – Назарбаев оны сатқын деп есептеді. Кешірмеді оны. «Мен оны өзім өсірдім, көтердім» деген сенімде болды да, Алтынбектің оппозицияға кетуін сатқындық деп бағалады. Дегенмен, Алтынбекке алғашында оппозицияның да сенімсіздікпен қарағаны жасырын емес. Бірақ кейін оның қандай адам екендігін түсіне бастады, – дейді Жасарал Қуанышәлин.

Қуанышәлин мырза Алтынбек Сәрсенбайұлының Қазақстанның саяси өмірінде ерекше орын иеленгеніне шәк келтірмейді:

– Мен оның орнын жоғары бағалаймын. Бұл сөзімді оның осы өмірде
Алтынбек Сарсенбайұлы «Ақ жол» партиясының үшінші съезінде. Алматы, 2004 жыл.
атқарған істері мен тірліктері дәлелдейді. Мен оны жоғары лауазымды мемлекеттік қызметте болғандығымен өлшемеймін. Оны жас кезінен, сонау 90-жылдары «Арай» - «Заря» журналында істеп жүргенінен бері білемін. Кейін «Өркенде» бас редактор болғанда менің мақалаларымды басып тұрды. Ол нағыз интеллектуал, өте сауатты, жас болса да көп нәрсені білетін, қабілетті еді. Кейін ол билікке кеткенде де араласып жүрдім. Ол менен мүшел жас кіші еді. Қай кезде де маған «сіз» деп тұратын. Кейде кездесіп, «айтысатынбыз». Дарақы айтыс емес, мәдениетті айтыс болатын. Ол Назарбаев режимін жақтайды, мен өз көзқарасымды айтамын. Кейін сол пікірі біртіндеп өзгеріп, аяғында оппозицияға келді.


ӨЗІ ҚҰРҒАН САЯСИ ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ ҚҰРБАНЫ
Азаттыққа берген сұхбат барысында Жасарал Қуанышәлин кезінде Алтынбек Сәрсенбайұлымен болған әңгімені еске алды. Саясаткер өзінің үлкен қателік жасағанын айтқан екен.

– Ең үлкен қателігі – өз қолымен Назарбаевқа қазіргі режимді құруға көмектескені. Бұл туралы өзінің мойындап айтқаны бар. Арада болған әңгімеде ол «тағы бір өкінетінім – мына сіз басқарған азаматтық «Азат» қозғалысын тұншықтыру үшін біз бәрін жасап едік» деді. Меніңше, қателікті мойындау да – ерлік. Сондықтан, ол өз қатесін түземек болып, қалыптасуына көмектескен режимге қарсы күрес бастады. Алайда сол күрес ұзаққа созылған жоқ, қайғылы аяқталды, – дейді Қуанышәлин.

Алтынбек Сәрсенбайұлы оппозицияға өткеннен кейін, билік басында
Алтынбек Сарсенбайұлы өзіне қарсы «Хабар» агенттігінің талап-арызы бойынша өткен сотта сөйлеп тұр. Алматы, мамыр, 2005 жыл.
жүргенде өзі қысым жасап, аяқтан шалған азаматтармен ашық диолог орнатты деген тұрғыда пікір айтады Азаттықа сұхбат берген бірқатар саяси қайраткерлер.

Серікболсын Әбілдиннің айтуынша, Сәрсенбайұлы Назарбаевтың адамы болғандықтан алғашқы күннен-ақ «оған сенімсіздікпен» қараған.

– Алғаш Сәрсенбайұлы туралы 1993 жылы, сол кездегі ақпарат және байланыс министрі қызметіне «үміткер» деп Назарбаев айтты. Мен оның тым жас екендігін ескерттім. Сәрсенбайұлы ол кезде небәрі 31 жаста еді. Бірақ ол (Назарбаев – ред.) «Сәке, бұл біздің адамымыз» деді. Сондықтан да онымен аса сақ болуға тырыстым. Шынын айту керек, біз аса қатты араласқан да емеспіз, – дейді Әбділдин мырза.

Алайда Сәрсенбайұлы биліктен кеткен соң кезінде Әбділдин қатысқан президент сайлауының астарын ашқан.

– 1999 жылғы президент сайлауында менің әжептеуір дауыс жинағандығымды, ол бойынша екінші кезең өткізуге болатындығы жайлы айтты. Менің жинаған дауыстарымның жартысын Қасымовқа бөліп берген екен. Сол кездегі хаттамалар қайта жазылып, бюллетеньдер жойылған. Мұның барлығын ол маған ертегі айтқандай айтып берді. Сөзінің соңында дәл сол кезде оның Назарбаевтың айтқанын орындаудан өзге амалының болмағандығын және қазір сол ісі үшін өкінетіндігін айтқан еді. Егер тағы Назарбаев президент болса, ешқандай жақсылық болмайды деген, – деп еске алады Серікболсын Әбділдин.

1999 жылғы сайлауда Әбділдин штабының жетекшісі Ғазиз Алдамжаров
Қазақ оппозициясы қайраткерлері «Әділетті Қазақстан үшін» қозғалысының жиынында отыр. Солдан оңға қарай: Ораз Жандосов, Заманбек Нұрқаділов, Жармахан Тұяқбай, Алтынбек Сәрсенбайұлы, Болат Әбілов, Асылбек Қожахметов және Гүлжан Ерғалиева. Алматы, 2005 жыл.
болған еді. Алдамжаровтың сөзінше, Алтынбек Сәрсенбайұлы оған сол кезде Әбділдиннің 34 пайыз дауыс жинағандығын айтқан көрінеді.

Оған қоса Сәрсенбайұлы сол 1999 жылы өткен парламент сайлауында да билікке «бөтен» үміткерлердің өтпей қалуын ұйымдастырған. Бұл туралы Азаттыққа сол жылы парламент сайлауына қатысқан Ғазиз Алдамжаров мәлімдеді.

– Мен ол кезде Атырау облысы атынан үміткер едім. Алғашқы кезеңде 80 пайыздан аса дауыспен өттім. Екінші кезеңде бюллетеньдер салынатын жәшік «кенеттен» құлап, оны заңбұзушылақ деп танып, ақыры өткізбей қойды. Сәрсенбайұлының сөзінше, сол кезде бұл әрекеттердің барлығы алдын-ала ойластырылған екен. Бірінші кезеңнен кейін сол кездегі облыс әкімі Тасмағамбетов Астанаға шақырылып, тапсырма алған. Кейін әйтеуір өтірік дау шығарып, «мақсаттары орындалған» екен. Бұл – Сәрсенбайұлының өз сөзі, – дейді Ғазиз Алдамжаров.


ТӘУЕЛДІ ИДЕОЛОГТЫҢ ТӘУЕЛСІЗ САЯСАТКЕР БОЛУҒА ҰМТЫЛУЫ
Журналист Сергей Дувановтың айтуынша, Алтынбек Сәрсенбайұлының
Алтынбек Сәрсенбайұлы марқұм Заманбек Нұрқаділовті ақтық сапарға шығарған күні сұхбат беріп тұр. Үш айдан соң Сәрсенбайұлының өзі де қастандық құрбаны болды. Алматы, 15 қараша, 2005 жыл.
қызметін екі кезеңге бөліп қарау керек.

– Алғашқысы – интеллектуал әрі өте сауатты саясаткер Сәрсенбайұлының режимге қызмет еткен кезі. Меніңше, осы кезде ол режим үшін елеулі еңбек сіңірді. Назарбаев әрдайым оның пікіріне құлақ асатын. Сондықтан дәл Сәрсенбайұлының көптеген кеңесі Назарбаевтың авторитарлық режимінің негізгі темірқазығына айналды. Мәселен, елдегі ақпараттық кеңістікті бақылауға мүмкіндік беретін радио мен телевизия толқындарына жарияланған тендер – Сәрсенбайұлының ісі екендігіне күмәнім жоқ.

Шыны керек, сол кезде дәл сол себепті мен радио және телеарнадан айырылдым. Сүйікті жұмысымнан, телеарнада жүргізген сүйікті бағдарламамнан айырылып қалдым. Осы тұрғыдан алғанда, меніңше, Назарбаев Сәрсенбайұлының бұл еңбегіне риза болуы керек.

Бұдан бөлек, оның БАҚ-қа жауап беретін министр болып отырғанда ел үшін жасаған істерін де атап өту керек. Бұл тек шенеуніктік қызмет қана емес, үлкен идеологиялық қызмет болды. Бұл қызметте де ол өзгелерден ерекше көзге түсе білді. Оның сол кездегі саяси қабілеті демократияға қарсы қызмет етті, – дейді Сергей Дуванов.

Ал екінші кезеңді Дуванов өте позитивті деп бағалайды. Ол – Сәрсенбайұлының оппозицияға өткен кезі. Оның бұл қадамына не түрткі болғандығын білмейтінін айтқан журналист дәл сол оппозицияда жүргенде Алтынбек Сәрсенбайұлының мінезі мен қасиеттері көріне бастады деп санайды.

«Бірақ ол бұл жолы режимге қарсы қызмет етті. Билік мұны түсінді. Бәлкім
Алтынбек Сәрсенбайұлының бейітінің басындағы таста оның айтып кеткен сөзі қашалып жазылған.
дәл осы жағдай оның өліміне себеп болған шығар» дегенді айтады Сергей Дуванов.

Сәрсенбайұлының қаншалықты тәуелсіз саясаткер болғанына қатысты журналист Сергей Дуванов мынадай пікір білдірді:

– Менің ойымша, ол (Алтынбек Сәрсенбайұлы – ред.) саяси алаңда тәуелсіз ойыншы болды. Бірақ ол да, оның төңірегіндегі басқалар да Назарбаевқа қатты тәуелді еді. Сол бір координаттар жүйесінде қанша жерден өзіне тиімді ойын жасағысы келгенімен, мұның бәрі екінші дәрежелі ойын болып көрінді. Өйткені сол кезде де, қазір де ойын ережелерін ойлап тауып отыратын адам – президент. Назарбаевтың айналасы екінші деңгейлі саясаткерлер болып қалды.

Заманбек Нұрқаділов пен Алтынбек Сәрсенбайұлының қазасы туралы Азаттық радиосы сайтында жарияланған мақалаларды арнайы парақшамыздан табасыз.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (9)
     
Пікір
Кімнен: Kazak Қайдан: Atyrau
13.02.2011 18:40
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Умытпандар халайық әлі біздің "Шалға" қарсы тұратын адамды кормей тұр қазақ! Қайда ол адам, әлсізба?
Кімнен: freekaz
13.02.2011 18:39
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Қазақ барды Жанат Есентаев. "Заманбек, Алтынбек..."

http://www.youtube.com/watch?v=xyIxRLda1TM&feature=mfu_in_order&list=UL
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
12.02.2011 19:51
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Хақ жолында өлгендер ,
Саналмас ау өшкендер .
Жаза тайым жазса да ,
Пенделерді сөкпеңдер .

Алдада бар көп ғафу ,
Алдына керек біз бару .
Пейіл болса жақсы егер ,
Бекер болар мін тағу .

Қу Құдай деп қазақтар ,
Береді айтып ғажаптар .
Одан да бетер ғажайып .
Бұны айтқан Құран бар .

Жақсыларды өлтірген ,
Соншама өзін қу білген .
Қайдан білсін қу Құдай ,
Елге істерін білдірген .

Құдай аты халық қой ,
Сояр түйе қылып той .
Қысас қалмас кешігіп .
Ел көтерсе барлық бой .
+ نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 18:28 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

وحدت شود چون ممكن ؟

وحدت شود چون ممكن ؟

 

محمّد است ستوده

بوده برتر نمونه

نامش در عرش بوده احمد

بر فرش فرود خود آمد

بوده خلقش چون عظيم

تتميم بكردش كريم

عروج كرده آن چنان

تا قرب حقّ يك كمان

باز آمده نزد خلق

عاداتشان كرده خرق

معجزه اش اين بوده

همگام شده با توده

فرقه هايی غرق جهل

اعمالشان ضدّ عقل

شيخ و صنم ربّشان

جور و ستم رسمشان

ترسان بوده بس ز فقر

دختان كرده زنده قبر

از شدّت شركشان

بوده بر حقّ سركشان

از اين خيل جاهلان

برآورده او مؤمنان

باجهل بوده در چالش

ليكن نباخت در سازش

بر كس نماند كينه جو

چنين نخواست دين ازو

عرب نبود غايتش

بشر چو بود امّتش

اصحاب بودند از هر نسل

جمله پی ربط و وصل

همّت كرده نهضت را

سامان داده امّت را

از بيخ كنده تفرعن

برپا كرده تمدّن

لرزه انداخته بر قيصر

خسرو كرده خاك برسر

خاقان ها را همچنين

كردند بسی سرنگون

زاد و رشد و وفاتش

ذات و رسم و صفاتش

نوری بوده برعالم

تا راه يابد زو آدم

رستگار از تاريكی

به نور جويد نزديكی

گرچه نديد خود مكتب

تعليم بديد ليك از ربّ

پس دنيا و حالاتش

بودند جمله آلاتش

نه غرّه از غنيمت

نه خسته از مصيبت

نه بيش خواسته از ياران

نه دل گسست از خواران

با اتّكاّل بر خدا

نرفت زخلق ره جدا

بود يتيمی رهن فقر

ليكن بدان كرده فخر

گوش مي داده آن چنان

گوشش خواندند بس كسان

ابلاغ نمود قرآن را

سنّت نهاد ميزان را

قرآن خوانده با دقّت

محفوظ داريم چون سنّت

خواهيم بشد يك امّت

گرديم ز نو پر قدرت

حال كه پس از ايرانی

برخاسته است اعرابی

دست بداريم از منها

تا نمانيم ما تنها

مرد و زن و خرد و پير

تا نگفتند گشته دير

سامان دهيم بازامّت

شادان كنيم  باز ملّت  

از تفرقه بيش از اين

ازهم پاشد ما را دين .

از شرّاين خطايا

برسر آيد بلايا

شادی كند خصممان

زينكه باشيم دشمنان

محمّد است ستوده

زان بهرمان چه بوده ؟

او اسوه است جاودان

چه بوده است كارمان ؟

ای شيعه و ای سنّی

كی می شويم ما امّي ؟

هركو ورزد سيطره

فردا گردد مسخره .

نه رسول و اصحابش

نه همچنين اعقابش ؛

سلطه جستنند بر ملّت

ازحقّ نبود چون رخصت .

هيهات از ما هر ذلّت

هشيار بادا پس دولت

خدمت شايد به ملّت

بي هيچگونه ز منّت .

عطا توأم با اذا

به كه نگردد ادا

بيت المال است امانت

در آن مباد خيانت

بی تبعيضی يا كه فرق

حق را دهيد پس به خلق 

وحدت شود چون ممكن

تا نشويم خود مذعن

در خلاف است هم حكمت

كز آن زايد خوش وحدت

شرطش بود همانا

با هم كنيم مدارا

خود نلافيم تك منم

با هر ديگر دشمنم

تا نشناسيم يك دگر

خود شناسيم ما مگر؟

نعمت بوده از ربّ ما

جنس و ايل و شعب ما

شاكر بوده نعمت را

حافظ باشيم فطرت را

لابد شويم ما شقی

بي پيروی از نبی

 

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و پنجم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 16:2 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

سوت جاكٌا ؤزه ندئك موُنايشلار به لسه ندئسی تاعان قوششانووٌتكٌ جازاسن ؤزگه رتتی

Аймақ хабарлары

Сот Жаңаөзендік мұнайшылар белсендісі Таған Қощановтың жазасын өзгертті

Полиция «есірткімен ұсталды» деген айып таққан Таған Қощановты толық ақтауды талап еткен «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалы жұмысшылары автобекет маңында ереуілдеп тұр. Жаңаөзен, Маңғыстау облысы, 25 қазан 2010 жыл. Жеке мұрағаттағы сурет.

Полиция «есірткімен ұсталды» деген айып таққан Таған Қощановты толық ақтауды талап еткен «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалы жұмысшылары автобекет маңында ереуілдеп тұр. Жаңаөзен, Маңғыстау облысы, 25 қазан 2010 жыл. Жеке мұрағаттағы сурет.

11.02.2011
Сәния ТОЙКЕН

Маңғыстау облыстық соты былтыр «есірткіні заңсыз сақтаған» деген айыппен бір жылға шартты жазаға кесілген «Өзенмұнайгаз» кәсіпорыны жұмысшысы Таған Қощановты қылмыстық жауапкершіліктен босатып, әкімшілік жазаға алмастырды.


Бейсенбі күні Ақтауда өткен Маңғыстау облыстық соты былтыр «есірткіні заңсыз сақтаған» деген айыппен бір жылға шартты жазаға кесілген «Өзенмұнайгаз» кәсіпорыны жұмысшысы Таған Қощановты қылмыстық жауапкершіліктен босатты.

Таған Қощановтың адвокаты Мұхтар Әлиев биылғы қаңтардан бері қолданыла бастаған қылмыстық заң актілерін гуманизациялау процестеріне байланысты Қощановтың қылмыстық жауапкершіліктен босатылғанын Азаттық тілшісіне баяндап берді.

Бейсенбі күнгі сот отырысына қатысқан «Қаражанбасмұнай» жұмысшылар кәсіподағы» қоғамдық бірлестігінің жетекшісі Наталья Соколованың айтуынша, Маңғыстау облыстық сотының апелляциялық инстанциясы «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалы жұмысшысының іс-әрекетінен қоғамға келер қауіп жоқ деп тауып, оны әкімішілік құрамға алмастырған.

– «Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне қылмыстық заңнаманы одан әрі ізгілендіру және қылмыстық процестегі заңдылықтың кепілділіктерін күшейту мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» заң жобасына сәйкес, 2011 жылдың 18 қаңтарынан бастап қылмыстық кодекстен есiрткi заттарды заңсыз сақтау немесе сату жөніндегі 259-баптың 1-тармағы алынып тасталған. Енді қылмыстық кодекс бойынша жазалау мүмкін болмағандықтан ол әкімшілік құрамға ауыстырылды. Бірақ оның кінәсі әкімшілік құқық бұзушылық шеңберінде сақталып қала береді, тек бұрынғыдай сотталған болып саналмайды, – деді Наталья Соколова.

Сонымен бірге Наталья Соколова Таған Қощановқа моральдық қолдау көрсету үшін жұмысшының бір топ әріптесі бейсенбі күні Жаңаөзеннен облыс орталығына арнайы барғанын айтты.

– Тағанға қолдау көрсетуге 30 шақты мұнайшылар келді. Олардың қатарында Қаражанбасмұнай кәсіпорыны жұмысшылары да болды. Олар тіпті сот өтетін аядай залға сыймай кетті, – деді Наталья Соколова Азаттық тілшісіне.

«Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалына қарасты УОС-5 кәсіпорынының жүргізушісі Таған Қощанов ақпанның 11-інен бастап жұмысына кірісетінін Азаттық тілшісіне өзі айтып берді.

Жаңаөзендегі мұнайшылар белсендісіне құқықтық жәрдем көрсеткен тәуелсіз кәсіподақ ұйымының лидері Мұхтар Үмбетов бұл әкімшілік жазаның не айыппұл, не 15 күндік қамау түрінде болатынын айтады.

– Біз қылмыстық істің толық қысқаруы үшін талай арыздандық. Бірақ әкімішілік жаза деген тек қағаз жүзінде ғана болуы мүмкін, оның жүзеге асырылуын ешкім талап етпес деп ойлаймыз, – деді ол.

Азаттық тілшісіне хабарласқан кейбір жаңаөзендік мұнайшылар егер Таған Қощановқа тағылған қылмыстық айып алынып тасталмаса, өздерінің наразылық шарасына дайын болғандықтарын да айтып қалды.

– Сот шешімі Таған Қощановқа нақақ жала жабылғанын анықтап отыр. Біз әріптесіміздің ортамызға оралатынына қуаныштымыз, – дейді олар.

Былтыр қазан айында Жаңаөзен қалалық жол полициясы «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалы құрамындағы УОС-5 кәсіпорынының арнаулы көлік жүргізушісі Таған Қощановты есірткіге қатысы бар деген күдікпен қамауға алғанын Азаттық радиосы хабарлаған.

Сол жолы Маңғыстау облыстық ішкі істер департаменті баспасөз қызметі ұсталған жүргізушіге жүргізілген тест қортындысы оның қаны құрамында есірткі барлығын анықтағанын және қамауға алынған азаматқа қатысты Қазақстан қылмыстық кодексінің «есірткіні заңсыз сақтау, тасымалдау» туралы 259-бабына сәйкес қылмыстық іс қозғалғанын хабарлаған болатын.

Алайда «Таған Қощановқа жала жабылды» деп санаған Өзенмұнайгаз өндірістік филалы жұмысшылары оны толық ақтап шығуды талап етіп ереуілге шыққан еді. Олар мұны 2010 жылы наурыз айында жұмыс жағдайы мен жалақы мәселесіне байланысты екі апта бойы көрсеткен наразылықтары үшін жасалып отырған жазалау деп санайтындықтарын да ескерткен.

Ереуілшілер тек арада төрт күн өткен соң ғана «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалы директоры Киікбай Ешмановтың Таған Қощановтың құқын қорғайтын адвокат жалдауға берген уәдесінен соң жұмыс орындарына оралған болатын.

Ал былтыр қарашада Жаңаөзен қалалық соты Таған Қощановқа тағылған айыпты құптап, қылмыстық кодекстің 259-бабының 1-тармағы бойынша оны бір жыл шартты мерзімге соттаған еді.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (1)
     
Пікір
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
12.02.2011 10:06
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Түк те бірі - қанибет ,
Сасыпты ма пәлекет ?
Ондай емес сияқты ,
Тағы да керек әрекет .

Есірткіні ол азаттап ,
Жөннен кетті бір аттап .
Алқаш Қазақ аз ба еді ,
Апйын қосқан қабаттап ?

Мәз болмасын Жаңаөзен ,
Айла - шарғы көп екен .
Мұнай жұтып мас болған ,
Есіреді , көр , тап ертең .

Бүткіл жерде Құдай бар ,
Жер астында мұнай бар .
Білсін кілең көкбеттер ,
Тақ ортада Адай бар
+ نوشته شده در یکشنبه بیست و چهارم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 11:27 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

گفتمان ( 24 ) آبای

گفتمان 24

امروزه در روي زمين بيش از دوهزار ميليون انسان وجود داشته و دوميليون قزاق وجود دارند[1]. دوستي ، دشمني ، غرور ، قوّت ، مالجوئي ، هنرجوئي و مردم شناسي قزاقهاي ما مانند هيچ قومي نيست . در كمين هم بوده و از يكديگر دزديده ، نمي گذاريم مژه برهم زنيم . در جهان شهري هم هست كه بيش از سه ميليون جمعيت دارد . بسيارند كساني كه سرتاسر دنيا را سه بار گرديده اند . آيا همچنان در كمين يكديگر ذليلترين قوم روي زمين خواهيم ماند ؟ يا خير ، در بين قزاقها نيز دزدي ، دروغ ، شايعه و خصومت متروك شده روزي خواهد آمد با جستن هنر و مال از بيرون و ديگر اطراف ، از راه درست ، امكان پيشرفت فراهم شود ؟ به صد مال دويست آدم چشم طمع دوخته اند كه تا همديگر را نابود كرده يا نابود نشوند ، مگر آرام خواهند گرفت ؟

 

*******                                                                     


[1] در اينجا آباي بتقريب سخن مي گويد . در زمان آباي ، طبق سرشماري 1897 ، جمعيت قزاقهاي

ساكن در محدوده امپراطوري روسيه 4ميليون و 84 هزار نفر بود .

ХVI – XX начо ловвм 1973 , СШ ) ( Я . Е . Володарский . Насление России за 400 лет

 

 

+ نوشته شده در شنبه بیست و سوم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 20:51 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

نازار باه وٌقا ه رته سايلاوٌ ؤتكئزوٌ نه ؤُشئن كه ره ك بولدی ؟

Баспасөз шолуы

Назарбаевқа ерте сайлау өткізу не үшін керек болды?

Нұрсұлтан Назарбаев, Қазақстан президенті. Астана, 28 қаңтар 2011 жыл

Нұрсұлтан Назарбаев, Қазақстан президенті. Астана, 28 қаңтар 2011 жыл

10.02.2011
Алтынбек БАҒАЙ

Нью-Йоркте орналасқан «Ашық қоғам институтының» Eurasia View («Еуразия Вью») басылымы Қазақстан президентінің не себепті мерзімінен бұрын президент сайлауын өткізуге ынталы болғаны туралы азды-кем талдау жасайды.


Ақпанның 9-ы күнгі санында басылымның Орталық Азия бойынша маманданған журналисі Джоанна Лиллис мерзімінен бұрын сайлау өткізу былтырғы желтоқсан айында президент Нұрсұлтан Назарбаевтың өкілетті мерзімін 2020 жылға дейін ұзартуға байланысты референдумның нәтижесі деп жазады.

«БҰЛ ЖОЛЫ НАЗАРБАЕВ БИЛІКТІ МҰРАГЕРГЕ ТАБЫС ЕТУІ МҮМКІН»

Референдумды қабылдамай тастап, күні бұрын президент сайлауын өткізу жөнінде ұсыныс айтқан Нұрсұлтан Назарбаев «Халықтың ары қарай да билік басында қала беру турасындағы емеурінін түсінгенін» жеткізді. Қазіргі президент Назарбаевтың екі жылға жуық мерзімі бар болса да, өзі ұсынған мерзімінен бұрын президент сайлауына түсетінін әлі жариялаған жоқ. Бұның шартты нәрсе екендігі белгілі болса да, президенттің «Нұр Отан» партиясы ақпанның 11-індегі съезінде Назарбаевты қайта ұсынатындығы белгілі дейді автор.
Егер биыл Назарбаев билікті өткізіп беру жобасын біртіндеп жүзеге асырса, онда бұл сайлау өзін-өзі ақтайды.

Сайлау науқаны оның нәтижесінен әлдеқайда қызу болуы мүмкін дейді бірқатар сарапшылар. Басылым сарапшы Досым Сәтпаевтың ақпанның 3-і «Свобода слова» газетіне берген сұхбатында: «Егер осы сайлау науқанында олар өзін-өзі ұсынатын әлеуетті үміткерлерге кедергілер жасамаса, сайлау тартысты өтуі мүмкін. Назарбаев жиырма жылдан бері билік басында отыр және осы уақытқа дейін билікті басқа біреуге беруге еш сыңай танытпады. Ал бұл жолғы мерзімінен бұрын сайлау осындай сипат алуы мүмкін. Егер биыл Назарбаев билікті өткізіп беру жобасын біртіндеп жүзеге асырса, онда бұл сайлау өзін-өзі ақтайды. Ал егер сайлау көзбояушылықпен өтсе, онда бұл уақыт пен қаражатты зая кетіру болады» деген пікірін де келтіреді.

БАЯҒЫ САЙЛАУ – СОЛ САЙЛАУ

Eurasia View авторы есімдері аса таныла қоймаған үш адамның президенттікке үміткер ретінде өздерін ұсынғанын жазады. Олар: «Жасыл ғаламшар үшін» қозғалысының жетекшісі Мұсағали Дуамбеков, кәсіпкер Сәлім Өтен және бұрынғы парламент депутаты Уәлихан Қайсар. Ал – «Азат» жалпыұлттық социал-демократиялық партиясының тең төрағасы Болат Әбілов президенттік сайлауға оппозициядан үміткер ретінде ұсынылды. Бұдан өзге «Жаса, Азатық» қоғамдық ұйымының жетекшісі Жасарал Қуанышәлин мен табиғат қорғаушы Мэлс Елеусізов те сайлауға түсуге ниетті екендерін білдірді. Ал Қазақстанның Коммунистік партиясы сайлауға байкот жариялады. Келесі бір оппозициялық «Ақ жол» партиясының басшысы Әлихан Бәйменов сайлау алды дайындыққа уақыттың тығыздығына байланысты өзнің кандидатурасын ұсынбайтынын мәлімдеді.
Назарбаев шүбәсіз жеңіп шығады, бұған мемлекеттік аппараттағылар да барын салады.

Президенттің саясатын сынайтындардың бірі тіркелмеген «Алға» партиясының басшысы Владимир Козлов. Ол президенттік сайлауға түсетінін былтыр күзде мәлімдеген. Алайда, қазақ тілінен сынақ тапсыруға дайындыққа уақыт аз екенін айтып, ол ойынан бас тартты. Ал ақпанның 8-күні қазақ тілінен емтиханнан өтпей қалған Уәлихан Қайсар сынақ нәтижесіне байланысты шағымданып отыр. Сондықтан, сайлау нәтижесі тұрғысынан алғанда Назарбаевтың мүмкіндігі әлдеқайда жоғары дейді автор.

«Мерзімінен бұрын сайлау Назарбаевқа пәлендей қауіп емес» дейді Ұлыбританиядағы Оксфорд Брукс университетінің халықаралық қатынастар саласының оқытушысы, Қазақстан бойынша сарапшы Рико Айзаакс. Маман бұдан өзге: «Президенттікке үміткерлер арасында өзімен бәсекелес бола алатындай мықты кандидат жоқ болғандықтан Назарбаев шүбәсіз жеңіп шығады, бұған мемлекеттік аппараттағылар да барын салады» деген пікір айтады.

«НАЗАРБАЕВ ӨЗІ ҒАНА ЖЕҢІП ШЫҒАТЫН ДЕМОКРАТИЯЛЫҚ ЖҮЙЕ ОРНАТТЫ»

Eurasia View-дегі мақала авторының пайымдауынша сайлау нәтижесінің қалай болатыны қазірдің өзінде айқындалып қалды. Ал сарапшыларды Назарбаевтың не себепті мерзімінен бұрын сайлау өткізуге ұсыныс жасағаны ойландырып отыр. Бұған қатысты Лондонда орналасқан Control Risks Consultancy («Тәуекелді бақылау консалтингі») компаниясының Орталық Азия бойынша сарапшысы Анна Уолкер: «Нұрсұлтан Назарбаев референдумға байланысты жүргізілген науқанның қызуы басылмай тұрып, мерзімінен бұрын сайлау өткізуді ұсынған тәрізді.

Референдумға байланысты жүргізілген науқанда сайлаушылардың басым бөлігінің қолдауынан кейін алдын-ала сайлау өткізіп жіберу қисынға саяды» деген ой айтады. «Референдум өткізіп, Батыстың тарапынан өткір сынға ұшырағаннан гөрі мерзімінен бұрын сайлау өткізу президенттің демократияға оң көзқараста екендігін көрсетеді. Назарбаев пен оның жақтастары Батыстың (әсіресе АҚШ-тың) референдум бастамасына қатысты айтылатын сынынан айналып өтуді және сайлау өткізу арқылы демократиялық талаптарды сақтауға ниет танытып отыр» дегенді де қосады Анна Уолкер онлайн басылымға білдірген пікірінде.
Қазақстандағы билік АҚШ тарапынан айтылатын сынның деңгейін дұрыс бағамдамаған тәрізді.

Қазақстанда халықаралық бақылаушылар әділ және еркін өтті деп таныған бірде-бір сайлау өтпегенін айтқан Рико Айзаакс: «Мерзімінен бұрын сайлау өткізу арқылы Назарбаев өзін Қазақстанда демократия орнату ісіне берілген сау ақылды, прагматик саясаткер қылып көрсетеді. Бірақ, бұл «демократиялық жүйенің» ішінде тек өзінің жеіп шығуына кепілдік жасалған» деп пікір білдіреді.

Басылымның жазуынша Қазақстандағы билік өкілдері басы референдумнан басталып, аяғы мерзімінен бұрын президент сайлауын өткізуге әкеп тіреген науқанды өздігінен туып жатқан процесс қылып көрсетеді. Ал сарапшылар бұған күмәнмен қарайды.

Орталық Азия бойынша сарапшы Анна Уолкер референдумның халықтың шынайы өз бастамасынан туындағанына күмәнданады. Мәселен, ол мынандай ой айтады: «Олар (Қазақстандағы билік өкілдері – ред.) о баста референдумнан басталған идеяның осылай жалғасатынын күтпесе керек. Бұдан бөлек, билік АҚШ тарапынан айтылатын сынның деңгейін дұрыс бағамдамаған тәрізді және оның дипломатиялық салдарына, яғни сайлаудан басқалай болғанда Назарбаевтың «халықаралық деңгейдегі қайраткер» ретіндегі беделіне нұқсан келетіндігіне назар аударған болуы мүмкін».

Eurasia view соңғы айларда билік жүйесінің президент Назарбаевтың ел ішіндегі бет-бейнесін жақсартуға барын салып жатқанын жазады. Басылым Астанада өткен ЕҚЫҰ-ның саммиті мен 7-ші Қысқы Азия ойындарының Назарбаевтың жетістігі ретінде насихатталғанына назар аударады.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (10)
     
Пікір
Кімнен: Төре Қайдан: Алматы
11.02.2011 14:35
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
"өздеріңді бастаған мұсылман басшыға қарсы шықпаңдар"- - - - -бұл аллаһтың сөзі,
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
11.02.2011 11:51
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Мұсылмандар дейді екен ,
Жүзігі бопты Омекең .
Көзінде екен жазулы :
"Ажал жақсы өнегең ".
Бүгін тірі болдың ба ,
Тірімісің сен ертең ?
Жүріп жүрген билігі ,
Абайласын Нұрекең .
Судың болса сұрауы ,
Билік соры тым үлкен .
Ширек ғасыр бас бола ,
Әліде одан безбесең ;
Құты қашқан Мұбарак ,
Соры сенен несі кем ?

+ نوشته شده در جمعه بیست و دوم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 22:7 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

خاطرات ( 22 )

                       ناخاطرات ( 22 )

 

32 سال از پيروزی انقلاب اسلامی ايران گذشته است . من هم يكی از سه تن قزاقی بودم كه آشكارا در راهپيمايي هاي مردم گرگان آن زمان عليه رژيم سلطنتي شركت كرديم . جلوي ساختمان بانك ملّي فعلي ( شركت زمزم سابق ، پپسي كولاي اسبق ) از بين تماشاگران وارد صف معترضين شديم . يكي به ستاد مراسم قضيه را خبر مي دهد . جمعيت همانجا متوقف شده و از بلندگو اعلام مي گردد كه برادراني از اهل سنّت محل به جريان پيوسته اند . بانگ تكبير و شعار « اي شيعه علوي ، اي سنّي نبوي ، پيوندتان مبارك ! » قلبم را سرشار مسرت و احساس وحدت  اشك از ديدگانم جاري ساخت .

از آن سه تنها من در ايران مانده ام . يكيمان به ديار باقي شتافته ، دومي در قزاقستان بدنبال استقلال رفته است . قضيه اوّلي كه پس از بازگشت از سفر به اروپا معتاد و نفله شد ،  منتفي بوده و گمان نمي كنم دوّمي هم به مرادش نائل شده باشد . در استقلال كشور مذكور مردم قزاق چندان نقش فعّالي نداشته اند . به قول معروف كوزه اي بشكست و ماستي بريخت . افسردگي شديد ملل شوروي سابق شيرازه آنرا از هم پاشيد . ممالك متفرّقي روي دست نخبگان آب زير كاه ماند كه رندانه مرده ريگ كمونيسم را لوطي خور كرده اند و عوام كالانعام طعمه اين هيولا هاي خون آشامند . امثال نورسلطان نظربايف خود را سلاطين نطركرده خدا مي پندارند كه بدون سايه سنگينشان بر همه شؤون كشور ملّت بي پدر خواهد ماند . همين يكي دو هفته پيش بود كه پس از مطرح شدن رفراندوم تمديد مدّت رياست جمهوري نامبرده تا سال  ميلادي2020 و اعتراض داخلي و خارجي صاحب نظران ، برنامه انتخابات قبل از موعد مقام يادشده كليد خورده است . از قرار معلوم تعداد معتنابه امضاء هاي مأخوذه با طومارسازي هاي كذايي مشارٌ اليه را به برگزاري انتخابات اينجنيني متوسّل ساخته است . البتّه اين ترفند داوطلبان محدود ديگر كه باموانع بسار ديگر در رقابت با وي مواج اند از فرصت تدارك كافي جهت شركت در انتخابات موصوف محروم خواهد ساخت . در واقع با خودكامگي دولتمداران اين سامان جنان رس مردم را كشيده اند كه به اين زوديها نبايد توقّع دموكراسي داشت . لازمه مشاركت ملّت در تعيين سرنوشتشان تغييرات نفساني است تا خود را از حالت تعبّد نسبت به خدايگانه هاي مصيطر بر جان و مالشان خارج سازند . وگرنه « گريز از آزادي » كه مساوي طفره رفتن از بار مسؤوليت است آنان را همچنان در بند استبداد نگه خواهد داشت . آنان طفيلي ته مانده غاصبان حقوق بلا مباشره خود خواهند ماند . استالين و همپالكي هاي او مردم را به ناكجا آبادي راندند كه به ازخودبيگانگي مفرط منجر گرديده است تا آنجا كه پس از 22 سال اعلام استقلال قزاقستان هنوز زبان رسمي و متداول آن روسي است . ناموس و غيرت خانوادگي ، قومي و ملّي واژه مطرودي از قاموس گفتمان جاري اين مملكت صاحب مرده مي باشد . فيلمهاي توليد خارج يا داخل ( بورات ، عروس ، مضحكه عشق و غيره ) قزاقها را مشتي بي فرهنگ و بيعار معرفي مي نمايند كه گاهي موجب اعتراض مسلمانان غير قزاق را هم فراهم آورده است . سرتاسر كشور عرصه تاخت و تاز مبلغين مسيحي ، هندو ( كريشنا ) ، بوديسم و زردشتي و ... شده كه بين آحاد خانواده نيز تخم نقار انداخته اند . با اينهمه آنچه حضرات را زهره ترك كرده بنيادگرايي اسلامي است . از ريش و حجاب مثل جن از بسم الله مي ترسند . قطع اميد عامّه خلايق از نهاد هاي دولتي و ديني باعث روي آوردن تعداد قابل توجهي از آنان به وهِابيت ، القاعده و شمنيزم و امثالهم شده است ؛ بسكه فساد اداري ، اقتصادي و سياسي و اجتماعي شيوع روزافزون دارد .

وامّا من كه جرأت كوچيدن به جهنّمدره موصوف نكرده ام ، يادم مي آيد يكي از دوستان پيشنهاد داده بود با رفتن به محيطي آنچناني از فرصت تبليغ اسلام مورد نطرم استفاده كنم . جوابم اين بود كه مي ترسم قبل از جذب آن مشت جاهلان خود در خط آنها گمراه شوم . وانگهي چه تضميني هست خانواده ام از دست نرود ؟ بهر حال بايد اقرار نمايم كه در اينجا هم اوضاع چندان بر وفق مراد نيست . پس از 30 سال وكالت دادگستري و مشاورت حقوقي در نهاد هاي انقلابي اسلامي دلم از محيط قضا بهم مي خورد . وضع به قدري تق و لق است كه رتق و فتق آن احتمالاً كار حضرت فيل هم نباشد . تعجب من از اين است كه افراد شيعه مذهب چگونه بر كرسي قضاوت مي نشينند در حاليكه اعتقاد دارند حكم ناحق از روي علم هيچ ، حتّي احكام ناحق نادانسته و احكام برحق ندانسته هم مستلزم افتادن در آتش جهنم بوده و بلكه تنها صدور حكم حق مبني بر علم است كه قاضي را از عذاب دوزخ نجات خواهد داد كه فقط از معصومين بر مي آيد ! شايد هيچكس به اندازه قضات ما دشمن خود نباشد . البتّه بنده واجد شرايط قضاوت نبوده و بنا دلايل ديگري وارد اين مشغله خطير نشده است كه بماند . علي ايّ حال ، سه پسر و چهار دختر دارم كه همه ازدواج كرده و عائله مندند . خانم طبق رسم سخيف زمانه روانه استامبول و بازار هاي روز منطقه مي شود كه امرار معاش خانواده به ميزان زيادي مرهون تلاش طاقت فرساي وي است . اين امر بايد هم برگ غيرتم بر بخورد . گاهي كفرم در مي آيد و هر چه مديريت نالايق جامعه را بباد دشنام مي بندم . مثلاً چند روزي است كه باز ميانه مان شكر آب است . سفر اخيرش بدون اطلاع من بود . موقع رفتنش خودم را به خواب زدم و وقتي هم برگشت انگار نه انگار اتفاقي افتاد . بار ها گفتم كه اين تجارت چمداني علاوه بر بي فايدگي جانم را به لب مي آورد . ناسلامتي وكيل پايه يك دادگستري هستم و اگر مشكلي و حادثه اي پيش بيايد مورد شماتت هر كس و ناكس خواهيم بود . تا حالا به خرجش نرفته و بهانه نهاييش اين است كه تحمّل تماشاي حال و روز اسفناك پسران را ندارد و بايد با اين گونه ددر رفتن ها غصّه هايش را فراموش نمايد . راست هم مي گويد كه نبايد از اينكه پسر بزرگم با بيش از سي و اندي سال سن و داشتن دو فرزند هنوز كار وبار مستمري ندارد و پسر مياني در يك مرغداري كاري در حد بيگاري مي كند و بچه ته تغاريمان كه همسرش دو قلو زاييده و يكي در چادر اكسيژن قرار داشته وديگري يرقان گرفته است شادكام باشم . من و اين آخري اغلب غير از زل زدن به فيلم هاي صد من يك غاز و مرور سايت هاي ممكن المشاهده اينترنت كاري نداريم . من گاهي دق دلم را با ارسال كامنت به مطالب منتشره سايتها و نوشتن نظريات حويش در وبلاگم خالي مي كنم . صبح امروز مصاحبه روزنامه جمهوري اسلامي با آية الله هاشمي رفسنجاني را از سايت خبري و تحليلي « آفتاب » خواندم . چنانكه افتد و داني ايشان نيز به مثابه سخنگوي مجمع تشخيص مصلحت نظام از شرايط فعلي شكوه و براي اصلاح آن پيشنهاد هايي دارد كه مرا تشويق مي كند تصميم بدرج آخرين سروده خود به مناسبت ميلاد مبارك حضرت ختمي مرتبت ، محمّد مصطفي ( ص ) ، در آستانه هفته وحدت ، اتّخاذ نمايم تا خدا چه خواهد
+ نوشته شده در جمعه بیست و دوم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 21:5 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

جاپون حالقنكٌ وُزاق ؤمئر سوُروٌنئكٌ ه كئنشی قری

Блогстан

Жапон халқының ұзақ өмір сүруінің екінші қыры

Қартаң жапон әйелі. (Көрнекі сурет).

Қартаң жапон әйелі. (Көрнекі сурет).

09.02.2011
Серік МҰРАТХАН
Жапон елі туралы сөз айтсақ, осы арал елінің жасыл табиғаты туралы айтпау мүмкін емес. Хоккайдо аралын қоспағанда, жер көлемінің 76,3 пайызында жасыл жамылғы ұстайтын бұл елде сүйектен өтетін суық ауа-райы жоқ. Ауаның дымқылдығы ауру қоздырғыштардың тасымалдануын және таралуын тежесе, дымқыл да саф таза ауамен тыныс алу адам денсаулығына үлкен көмегін тигізері ежелден-ақ белгілі.

Жапон үкіметі әрқашан экологиялық талапты бірінші орынға қоя отырып, елдің экологияның бұзылуынан зардап шекпеуі үшін экологиялық зардаптың алдын қалай алып отырғанын алдыңғы сұқбаттарда айтқан болатынбыз.

Жапон халқының азықтану дағдысы мен негізгі азықтары біздің қазаққа мүлде жат десем, артық емес. Олар біз сияқты бір жегенде тоя жеп, тоя жесе де оя жемейді екен.

Қасымда жүрген жапон жігітінің тамақ жегеніне қарап кейде күлкім де келеді. Жаңа ұстап әкелген бейне бір қоянның көжегіндей шөп-шалам мен құрт-шаянды шұқып жеп, соған «тамақ іштім!» дегені маған қызық та, күлкілі сезіледі.

Тіпті бір күні менімен бірге ет жеймін деп, оның асқазаны ауырып қалды. Оны ауыртып тастағаныма, өзімнің денсаулығымның «мықты» екеніне бір мезет масаттансам да, сол «әлсіз жапонның» менен ұзақ жасайтыны есіме түсіп, көңілім қынжылып қалды.

Ертеңінде ол құрдасыма қалжыңдап: «Жапондар не деген әлсіз, бір асам ет жей алмайсыңдар, шөп пен күрішке жүгіріп, самурайлығың осы ма?» – десем, ол: «Күріш жеген жапонның миы көп, күші аз. Ет жеген қазақтың күші көп, миы аз. Сен сол үшін бізге үйренуге келдің!» деп сөз жағынан сан соқтырып кетті.

Жапондардың күнделікті біздің нанымыз сияқты күрішін айтпағанда, басқа астарын негізінен шикідей не шала, майға емес, суға пісіріп жейді екен. Осылай азықтанудың денсаулыққа пайдалылығы көзіқарақты оқырманға айтпаса да түсінікті жайт. Алайда біздің тұрмыс-салтымыз басқа ғой.

Қазақтың әр тойының құрметті асына айналған «сұм арақ, қу арақ» бұл жақта «саке» атанғанымен, жапондардың денсаулығына «достығы» болмаса, «қастығы» жоқ екен. Орыстың құрамында алкоголы 45-60 пайыз болатын «водкасын» ішіп алып, талай қазақтың бауыры езіліп, бүйрегі бүлінгенін бір құдай ғана біледі. Ал ішіп алып, мас болып, өзін де, өзгені де көлік апатына ұшырату жағдайлары тағы бар.

Ал бұл елде алкоголь мөлшері 25 пайыздан аспайтын «саке» ішетін жапондар «ес-ақылы сау күйінде» ішкі органдары езіліп, арақтың улы азабын шекпей-ақ үйлеріне қайтады екен. Бұл елдің арақ өндірушілерінің де елдің денсаулығын ойлағаны көрініп тұр.

«Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні»: қазақ атамыз: «ауру – астан, дау – қарындастан» дегендей, өз мекенінің жасыл да таза күйін сақтаған жапон халқы эко ортада «әліне қарай ас ішіп», алтын өмірдің қадірлеп өмір сүріп жатыр.

«Бойыңа қарай киім піш, әліңе қарай ас іш!», «Ауру – астан!», «Жаман ауруды жақсы тамақ жоғалтар» деген қазағым сөзді өндіріп айтқанмен, өмірде соны іске асырмай-ақ, «қазақпыз ғой!» деп өз-өзімізді жұбатып, зейнетке іліне бере, «мың күндік ұжымақтан бір күндік өмір артық!» дей тұрып, сол қымбат өмірмен ерте қош айтамыз…

Келесі жолы ұзақ жасаудың үшінші қырына үңілеміз.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (1)
     
Пікір
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
10.02.2011 12:47
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Қайран қалам Қазаққа ,
Мұнша қалған азапқа .
Маған десең себебі ,
Дінді қойған мазаққа .

Діні сонда не депті ?
Жұғымдыны же депті .
Азып кеткен бұл Қазақ ,
Қай арамды жемепті ?

Ішті арақ жеп шошқа ,
Болып жүре мәз босқа .
Күлкі болып достарға ,
Таба болып әр қасқа .

Арақ болар жамылғы ,
Бүркеу үшін ақылды .
Шошқа жеген жаманда ,
Іздей берме намысты .

Ауру - астан десе де ,
Ақылы оған жете ме ?
Ғибрат алып Жапоннан ,
Тобаға әлде келе ме ?

Жапон шегін қорғауға ,
Қарсыласты бар жауға .
Қазақ дінін сақтауға ,
Жанын неге қимауда ?
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و یکم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 22:27 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

قازاق ماقال - ماته لده ری (5 )

284 – سه ن تيمه سه كٌ ، مه ن تيمه ن بادراق كوز .

285 – أدئل آيتساكٌ ، آعاينكٌا جاقتايسكٌ ،

         أزئل آيتساكٌ ، ماكٌايكٌا جاقپايسكٌ .

286 – آيتلعان سوز – آتلعان وق .

287 – كه لئسئنه قاراي – كه لئسابی .

288- سه نگه ن قويم سه ن بولساكٌ .

289- سارت ساناسمه ن بايپتی .

290 – قوُلدی باره كه لدی ولتئره دی .

291- جاپالاققا كوُننه ن توُن آرتق .

292 – توُيه نئكٌ ؤزی توُيه بولعانمه ن قوُمالاعی توُيه ه مه س .

293 – سوٌوقتا يت په ن بالا قوُترادی .

294 – قارتتكٌ قولندا قالاش بار .

295 – جندی بولسا توٌوسنكٌ بوٌوپ باق .

296 – جاس وسپه ي مه ، جاذلی بايماي ما ؟ .

297- ه ستی قز ه ته گئن قمتاپ جوُره دی .

298 – قزن توپه له مه گه ن – تئزه سئن توپه له ر .

299 – أله وٌليئم تاوٌسلسا ، حالاوٌلايم بار .

300 – جامان آوٌروٌدی جاقسی تاماق جوعالتار .

301 – مكٌ كوُندئك وُجماقتان بئر كوُندئك ؤمئر آرتق .

        

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و یکم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 15:59 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

حكمت ( 34 ) يسوي

حکمت ( 34 )

 

دیوانه ای که خورده از محبّت یک ساغر

از دهانش ، دوستان  ، آتش بارد در محشر

جنّتهای هفتگانه که مخلوقند با قدرت

از نعره عاشقان دوستان شود خود مضطر

گریه کنان داد زند نزد خدا جهنّم :

از یک آه عاشقان طاقت برفت ز دستم

به نزد تو گریخته ،ای حقّ ،پناه بجستم

از سر شک عاشقان دوستان افسرد چون اخگر

عشاق او چنانچه دکان عشق کنند وا

انشاالله گریزد دوزخ ترسان ز آنها

اشک افشان و سینه چاک زمین زده رخش را

هفت آسمان بی طاقت ، دوستان ، کوچد سر تا سر

گر ایزد رحمانم ساقی شده می دهد ،

از عیال و خانمان این دل من پاک رمد

عزازیل را براند  از و جودم آن صمد

از مشکل سر کشی ، دوستان ، چه ماند دیگر

حقّ برویش چنانچه باب عشق را وا کند

عشق ناب خودش را توی دلها جا کند

عالم ها را با لطفش همانند شا کند

عاشقانش سوی حقّ ، دوستان ، شوند بال گستر

گر ایزد سبحانم از می دهد یک قطره

یا که سرّ ذکر او تمام کنم من گفته

حور و غلمان غلامم با ملانک در جمله

جامه های ابریشم ، دوستان ، کنند خوش در بر

بسم خدا از گورش عالم سوزد گر خیزد

بنده خاص خوانده اش ربّ رحمان ببوسد

چهره اش را جای اشک قطره خون بپوشد

از حمد حقّ ، دوستان ، شیطان کند خاک بر سر

من نگفتم ، وعده بداد خود الله

بی راه بودم با لطف خود بردم راه

دستم گرفت در غربت بسکه بکردم من ّاّه

ساغر شوق عاشقان ، دوستان ، کشند چنین سر

بنده خدا ، خواجه احمد ، نا عاشقان بس زارند

اندر صبح قیامت ناکامان از دیدارند

عرش و کرسی ، لوح و قلم از رویشان بیزارند

بر رویشان ، دوستان ، باز بکند دوزخ در

+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و یکم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 6:52 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

انّ الملوكَ اِذا دَخَلوا قَريَةً اَفسَدُوها

انَّ المُلوکَ اِذَا دَخَلوا قَریَةً اَفسَدُوها  
1389-11-12 : تاريخ مقاله دکتر یوسف قرضاوی : نويسنده
    56 :بازديد






سوال- لطفاً معنی این آیه شریفه را برای ما توضیح فرمایید:

إِنَّ الْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِهَا أَذِلَّةً وَكَذَلِكَ يَفْعَلُونَ: ملکه گفت: پادشاهان چون به شهری درآیند آن را تباه و عزیزانش را خوار می گردانند و اینگونه می کنند. (سوره نمل: 34)

جواب: بعضی از مردم درباره این آیه، اشتباه برداشت نموده اند و چنین می پنداشتند که اگر هر پادشاهی به شهری درآید، اگر چه آن شهر جزء کشور خودش باشد آن را تباه و عزیزانش را خوار می سازد این یک برداشت نادرست و برخلاف مقصود آیه می باشد.

این آیه در داستان بلقیس، ملکه سبأ که قرآن شرح آن را در سوره نمل بیان فرموده آمده است هنگامی که هدهد نزد سلیمان آمد و درباره وضعیت دربار این ملکه سلیمان را باخبر نمود و گفت:

‏ إِنِّي وَجَدتُّ امْرَأَةً تَمْلِكُهُمْ وَأُوتِيَتْ مِن كُلِّ شَيْءٍ وَلَهَا عَرْشٌ عَظِيمٌ ‏: من آنجا زنی را یافتم که بر مردمان سلطنت می کرد و از هر چیزی به او داده شده بود و تختی بزرگ داشت.

حضرت سلیمان نامه ای به او نوشت و نامه را اینگونه آغاز کرد:

بسم الله الرحمن الرحیم ‏ أَلَّا تَعْلُوا عَلَيَّ وَأْتُونِي مُسْلِمِينَ ‏

بنام خداوند بخشنده و مهربان بر من بزرگی مکنید و مرا از درِ اطاعت درآیید.

ملکه سبأ به دنبال این نامه درباریان را جهت مشاوره جمع کرد و به آنان گفت:

ما کُنتُ قاطِعَةً أمراً حَتّی تَشهَدونِ: ای سران کشور در کارم بر من نظر دهید که بی حضور شما (تا به حال) کاری را فیصله نداده ام.

آنان گفتند:

نَحْنُ أُوْلُوا قُوَّةٍ وَأُولُوا بَأْسٍ شَدِيدٍ وَالْأَمْرُ إِلَيْكِ فَانظُرِي مَاذَا تَأْمُرِينَ، ‏ قَالَتْ إِنَّ الْمُلُوكَ إِذَا دَخَلُوا قَرْيَةً أَفْسَدُوهَا وَجَعَلُوا أَعِزَّةَ أَهْلِهَا أَذِلَّةً وَكَذَلِكَ يَفْعَلُونَ ‏

ما سخت نیرومند و دلاوریم ولی اختیار کار با تو است، بنگر چه دستور می دهی؟ ملکه گفت پادشاهان چون به شهری درآیند ان را تباه و عزیزانش را خوار می گردانند و این گونه می کنند.

این سخنان را قرآن از زبان ملکه سبأ حکایت می کند که وقتی پادشاهان فاتح و سلطه گر وارد شهری بشوند، تا آنجا پیش می روند که سرانجام آن شهر را به تباهی می کشانند و مردمانش را خوار می کنند.

در حقیقت این تعبیری است از کارنامه هر استعمارگری که در کشورهای زیر سلطه خود انجام می دهد.

یعنی کار استعمار سلطه گر پیوسته به تباهی کشانیدن آبادیها و خوار ساختن بندگان خداست: (وَکَذالِکَ یَفعَلونَ) و آنان اینگونه رفتار می کنند.

و این بدان معنی نیست که هر پادشاهی وارد شهری شود آن را تباه می کند، زیرا که خود بلقیس پادشاه بود و چنین نکرد. بلکه منظور پادشاهانی است که بخاطر دنیا یا زورگویی و استعمارگری وارد شهر و دیاری می شوند.

پادشاهی و فرمانروایی گاه خوب و زمانی بد، اگر در دست نیکان و مصلحان قرار گیرد، وسیله خیر و اصلاح است و اگر در دست بدان و مفسدان قرار گیرد وسیله و ابزار شرّ و فساد می باشد، قرآن خصوصیات بعضی از پادشاهان مصلح و عادل را در برابر پادشاهان مفسد و ظالم برای ما بیان می کند.

قرآن درباره (طالوت) می فرماید:

إِنَّ اللّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكاً قَالُوَاْ أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ:

در حقیقت خداوند طالوت را بر شما به پادشاهی گماشته است. گفتند: چگونه او را بر ما پادشاهی باشد با آنکه ما با پادشاهی از وی سزاوارتریم و به او از حیث مال، گشایشی داده نشده است؟ پیامبرشان گفت: در حقیقت خدا او را بر شما برتری داد و او را در دانش و (نیروی) بدن بر شما برتری بخشیده است. (بقره: 247)

درباره پادشاهی داوود u می فرماید:

فَهَزَمُوهُم بِإِذْنِ اللّهِ وَقَتَلَ دَاوُودُ جَالُوتَ وَآتَاهُ اللّهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهُ مِمَّا يَشَاءُ:

پس آنان را به کمک خدا شکست دادند و داوود، جالوت را کشت و خداوند او را به پادشاهی و حکمت ارزانی داشت و از آنچه می خواست به او آموخت. (بقره: 251)

باز قرآن درباره پادشاهی سلیمان و درخواست ایشان از پروردگار چنین می فرماید:

رَبِّ اغْفِرْ لِي وَهَبْ لِي مُلْكاً لَّا يَنبَغِي لِأَحَدٍ مِّنْ بَعْدِي إِنَّكَ أَنتَ الْوَهَّابُ:

پروردگارا مرا ببخش و ملکی به من ارزانی دار که هیچکس را پس از من سزاوار آن نباشد. (ص: 35)

و درباره یوسف می فرماید: رَبِّ قَدْ آتَيْتَنِي مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِي مِن تَأْوِيلِ الأَحَادِيثِ:

پروردگارا تو به من دولت دادی و از تعبیر خوابها به من آموختی. (یوسف: 101)

در سوره کهف درباره اسکندر ذوالقرنین می گوید: ‏ إِنَّا مَكَّنَّا لَهُ فِي الْأَرْضِ وَآتَيْنَاهُ مِن كُلِّ شَيْءٍ سَبَباً ‏*‏ فَأَتْبَعَ سَبَباً ‏:

ما در زمین به او امکاناتی دادیم و از هر چیزی وسیله ای بدو بخشیدیم تا راهی را دنبال کند. (کهف: 84/85)

و این پادشاه بود که در مشرق و مغرب به فتوحاتی دست یافت و در دور دست ترین نقطه زمین سدّی بنا نهاد، قرآن می فرماید: مَا مَكَّنِّي فِيهِ رَبِّي خَيْرٌ فَأَعِينُونِي بِقُوَّةٍ:

آنچه پروردگارم به من در آن تمکن داده (از کمک مالی شما) بهتر است مرا با نیرویی (انسانی) یاری کنید. (کهف: 95)

وقتی که سلیمان از ساختن سد فارغ شد گفت:

هَذَا رَحْمَةٌ مِّن رَّبِّي فَإِذَا جَاء وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاء: این رحمتی از جانب پروردگار من است ولی چون وعده پروردگارم فرا رسد آن سد را درهم کوبد. (کهف: 98)

گاه پادشاه یا رئیس دولت صالح و نیکوکار که در ان صورت از بهترین مردمان بشمار می اید، در حدیث نبوی امده است که: لَیَومٌ مِن اِمامِ عادِلٍ خیرٌ مِن عبادَةِ سَتِّینَ سُنَةً: یک روز پیشوای عادل، از عبادت شصت سال یک عابد بههتر است.

زیرا او به مصلحت امت حکم می کند و مشکلات مردم را حل و فصل می نماید، و ظلم و ستم را از آنان برطرف می سازد آنچه که در طول شصت سال عبادت بدست نمی اید.

قرآن در برابر پادشاهان صالح به ذکر خصوصیات پادشاهان ظالم می پردازد مانند نمرود:

الَّذِي حَآجَّ إِبْرَاهِيمَ فِي رِبِّهِ أَنْ آتَاهُ اللّهُ الْمُلْكَ إِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ رَبِّيَ الَّذِي يُحْيِي وَيُمِيتُ قَالَ أَنَا أُحْيِي وَأُمِيتُ قَالَ إِبْرَاهِيمُ فَإِنَّ اللّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ وَاللّهُ لاَ يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ

آنکه با ابراهیم درباره پروردگارش محاجّه می کرد خبر نیافتی؟ ؟ آنگاه که ابراهیم گفت: پروردگار من همان کسی است که زنده می کند و می میراند. نمرود گفت: من هم زنده می کنم و هم می میرانم. ابراهیم گفت: خدای من خورشید را زا مشرق می آورد تو آنان را از مغرب برآور پس آن کس که کفر ورزیده بود مبهوت ماند. و خداوند قوم ستمکار را هدایت نمی کند.

یا مانند فرعون که طغیان و سرکشی نمود:

‏ فَحَشَرَ فَنَادَى ‏*‏ فَقَالَ أَنَا رَبُّكُمُ الْأَعْلَى ‏:

و گروهی را فراهم آورد و ندا داد و گفت: پروردگار بزرگتر شما منم. (سوره نازعات: 23/24)

و باز گفت: يَا أَيُّهَا الْمَلَأُ مَا عَلِمْتُ لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرِي:

ای بزرگان قوم من جز خویشتن برای شما خدایی نمی شناسم. (سوره قصص: 38)

دلیل این طغیان و سرکشی، غرور پادشاهی بود که می گفت:

أَلَيْسَ لِي مُلْكُ مِصْرَ وَهَذِهِ الْأَنْهَارُ تَجْرِي مِن تَحْتِي أَفَلَا تُبْصِرُونَ:

آیا پادشاهی مصر و این نهرها که از زیر کاخ های من روان است از آن من نیست؟ پس مگر نمی بینید. (سوره زخرف: 51)

یا مانند آن پادشاهی که قرآن در سوره (کهف) از آن یاد می کند که اموال مردم را به زور می گرفت.

وَكَانَ وَرَاءهُم مَّلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْباً:

پیشاپیش آنان پادشاهی بود که هر کشتی (سالمی) را به زور می گرفت. (سوره کهف: 79)

اینگونه پادشاهان مورد مذمت هستند سلطنت و حکومت به خودی خود مذموم نیست، و چه بسا برای شخص صالح و نیکوکار، پسندیده و خوب باشد همانطور که پیامبر در ارتباط با مال و ثروت می فرماید:

نِعمَ المالُ الصالحُ لِلمَرءِ الصالِح: چه نیک است مال شایسته برای انسان شایسته. (طبرانی با سند حسن از حدیث ابن عباس (رض) روایت نموده است.

که به قیاس آن می توان گفت: چه نیکو است حکومت شایسته برای انسان شایسته. همینطور حکومت در دست شخص فاسد، بَدخواه بود زیرا وسیله و ابزار شر و فساد در تمامی مظاهر زندگی امت است. این بود، در حد توان، تفسیر آیه ای که در سوال آمده است بیان شد. (والله اعلم.)

 

منبع: فتاوای فقهی استاد قرضاوی

استفاده از مطالب تابش باذکر منبع بلامانع است

نظرها:
محتواي ديدگاه هاي درج شده ضرورتا ديدگاه سايت تابش نمي‌باشد و در قبال آنها مسئوليتي ندارد
آیا این موضوع که (ملوک اگر به جایی وارد شوند فساد میکنند) در مورد فتوحات خلفا هم مورد قبول هست؟
 
با تشكر از مترجم ، لازم مي داند يك تصحيح و چند تذكر بعمل آورد : آنكه گفت « هذا رحمةٌ من ربّي » ذوالقرنين بود نه حضرت سليمان ( ع ) . وانگهي ، مطابقت ذوالقرنين با اسكندر هم محل مناقشه است . حتِّي كوروش هخامنشي را نمي توان همان ذوالقرنين قلمداد نمود . گويا سازنده سد مانحن فيه يك اپراطور چيني بوده كه بقاياي آن ( ديوار چين ) پس از ويرانگري هاي چنگيز مغول هنوز هم باقي است . يعني قوم يأجوج و مأجوج كار خود را كرده اند و يكي از علائم قيامت ظاهر شده است ؟ نكته آخر اينكه لازم به نظر نمي آيد كه انبياء متصدي ملك شوند . شايد اين معافيت در اجابت استدعاي حضرت سليمان ( ع ) مبني بر عدم اعطاي ملكش به ديگري از سوي خداي حكيم بوده باشد . لذا مصلحت آن مي نمايد كه حضرات علما بدنبال سلطنت نباشند بلكه به شأن والاي وزارت امراي منتخب مردم اكتفا فرمايند همچون علي ، كرّم الله وجهه .
+ نوشته شده در سه شنبه نوزدهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 18:49 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

منظور از ( عين حَمئه ) چيست ؟
 
منظور از (عین حَمئه) چیست؟   
1389-11-17 : تاريخ مقاله دکتر یوسف قرضاوی : نويسنده
    15 :بازديد






 منظور از (عین حَمئه) در داستان ذوالقرنین چیست؟

سوال:

خداوند متعال در وصف ذوالقرنین می فرماید:

‏ حَتَّى إِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِي عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَوَجَدَ عِندَهَا قَوْماً قُلْنَا يَا ذَا الْقَرْنَيْنِ إِمَّا أَن تُعَذِّبَ وَإِمَّا أَن تَتَّخِذَ فِيهِمْ حُسْناً ‏

تا آنگاه که به غروبگاه خورشید رسید به نظرش آمد که خورشید در چشمه ای گل آلود و سیاه غروب می کند. و نزدیک آن طایفه ای را یافت. گفتیم: ای ذوالقرنین (اختیار با تو است) یا عذاب می کنی یا در میانشان (روش) نیکویی پیش می گیری. (کهف: 86)

مراد از (چشمه گل آلود) که خورشید در آن غروب می کند چیست؟ و آن مردمی که ذوالقرنین آنان را در کنار آن چشمه یافت، چه کسانی بودند؟

 

جواب:

داستان ذوالقرنین در سوره کهف آمده، اما قرآن کریم در این ارتباط چیزی که ذوالقرنین کیست؟ داستان او تفیصل چگونه می باشد نقطه مشرق و مغرب مسیر او دقیقاً کجا بوده است؟ و اقوامی که ذوالقرنین نزد آنان رفته است، چه کسانی بوده اند؟

قرآن در این باره چیزی بیان نکرده همانطور که بیشتر آنچه در سوره کهف آمده بدون ذکر نامها و تفصیلات داستانها است، و آن تنها بنا به حکمتی است که خدای عزوجل بدان آگاه می باشد.

منظور از داستانهای قرآن، خواه در سوره کهف و یا در غیرآن دستیابی به تاریخ و رویدادهای تاریخی نیست، بلکه مقصود عبرت و پند گرفتن است چنانکه خداوند متعال می فرماید:

لَقَدْ كَانَ فِي قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُوْلِي الأَلْبَابِ: براستی در سرگذشت آنان برای خرمندان عبرتی است. (یوسف: 111)

داستان ذوالقرنین در اینجا نیز، دربردارنده عبرت است: او پادشاه صالحی بود، که خداوند به او در زمین قدرت و مکنت بخشید، و هر گونه اسباب و وسایل را به او داد با وجود پادشاهی و سلطنت او را به طغیان و سرکشی نکشانید مشرق و مغرب دنیا را فتح کرد و با وجود اینکه مردم و کشورها و بندگان خدا در پیشگاه او سر تعظیم و تسلیم فرود آوردند از قسط و عدالت دست برنداشت بلکه همواره مطیع و مجری اوامر و دستورات پروردگار بود همانطور که خداوند متعال در مورد چنین کسانی می فرماید:

أَمَّا مَن ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهُ ثُمَّ يُرَدُّ إِلَى رَبِّهِ فَيُعَذِّبُهُ عَذَاباً نُّكْراً*وَأَمَّا مَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحاً فَلَهُ جَزَاء الْحُسْنَى

اما هر که ستم ورزد عذابش خواهیم داد سپس به سوی پروردگارش بازگردانیده می شود آنگاه او را عذابی سخت خواهد کرد. (سوره کهف: 87/88)

و اما هرکه ایمان آوَرَد و کار شایسته کند پاداشی (هرچه) نیکوتر خواهد داشت.

اما گروهی که ذوالقرنین با آنان برخورد کرد چه کسانی بوده اند؟ قرآن هیچ اطلاعی در اختیار ما نگذاشته است و اگر شناسایی آنان فایده ای دینی یا دنیایی ر برمی داشت قرآن ما را نسبت به آنان مطلع می ساخت.

و یا اینکه خورشید در کدام نقطه دنیا بود که غروب کرد؟ قرآن در این باره هم ما را آگاه ننموده فقط این را می دانیم که ذوالقرنین به سمت مغرب زمین عزیمت کرد تا به دورترین نقطه غرب عالم رسید در آنجا خورشید را چنان دید که گویی در چشمه ای گل الود و سیاه غروب می کند.

حَمَاء به معنای گل تغییر یافته است، یعنی خورشید را چنانا می دید که گویی در چشمه گل آلود می افتد... اگر هر یک از ما هنگام غروب آفتاب کنار دریا بایستیم خورشید را بصورتی می بینیم که انگار در دریا می افتد یا در آن غروب می کند درحالی که حقیقت غیر از آن است خورشید از نزد قومی غروب و نزد قومی دیگر طلوع می کند. (آیه: ربُّ المَشارِقِ وَالمَغارِبِ) در همین راستا می باشد.

بنابراین منظور از آیه (وَجَدَها تَغرُبُ فِی عَینٍ حَمَئَةِ) این است که به چشم بیننده خورشید چنان می نمایاند که در چشمه گل آلود می افتد. شاید ذوالقرنین به مکانی رسیده باشد که محل برخورد رودخانه با دریا هنگام طوفانی بوده است همچون زمانی طغیان رود نیل که آب آن گل آلود می شود در این صورت اگر خورشید غروب کند چنان می نماید که خورشید در چشمه یا برکه گل آلود می افتد. قرآن بطور مشخص این مطلب را بیان ننموده است تنها مقصود این است که ذوالقرنین همانگونه که به دورترین نقطه مشرق رفت به دورترین نقطه مغرب نیز رفت و با قوم یاجوج و ماجوج برخورد کرد یا وجود این همواره بر عدالت و اعتقاد به پروردگار خود و به اقرار و اعتراف نسبت به موهبتهای الهی تمام کارهای خود پایبند بود وی با اهن و فولاد و غیره سدّ عظیمی را بنانهاد آنگاه از زبان او چنین می فرماید:

هَذَا رَحْمَةٌ مِّن رَّبِّي فَإِذَا جَاء وَعْدُ رَبِّي جَعَلَهُ دَكَّاء وَكَانَ وَعْدُ رَبِّي حَقّاً:

این رحمتی از جانب پروردگار من است ولی چون وعده پروردگارم فرا رسد آن (سدّ) را در هم کوبید و وعده پروردگارم حق است. (کهف: 98)

مقصود از آیه و عبرت از این قضیه چنین است که یک پادشاه صالح و عادل با وجود مکنت و قدرت که روی زمین داشت طغیان و سرکشی و زورگویی نکرد و از دستورات و اوامر خداوند متعال سرپیچی ننمود.

نه در قرآن و نه در حدیث جزئیات این داستان از لحاظ زمان و مکان و اقوام برای ما بیان نشده است و از تفصیل آنها فایده مطلوبی عاید نمی گردد. و اگر در بردارنده فوایدی می بود قرآن کریم آن را برای ما بازگو می کرد.

سزاوار است که ما نیز از حد و مرز قرآن و سنت پا فراتر ننهیم.

 

منبع: فتاوای فقهی استاد قرضاوی



ادامه نوشته
+ نوشته شده در سه شنبه نوزدهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 10:16 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

پايعامباردكً ( ص ) قوشتاسوٌ قوُتپاسی



بسم الله الرحمن الرحيم

 Аса мейрімді, қамқорлы Аллаһтың атымен бастаймын

 Мақтау Ұлы Аллаһқа тән. Оған мадақ айтып, Одан жәрдем тілейміз. Одан кешірім сұрап, Оған бет түзейміз. Нәпсінің азғыруынан және жаман іс-әрекеттерден сақтасын деп Аллаһқа жалбарынамыз. Аллаһ кімді тура жолға салса, оны ешкім адастыра алмайды. Ал енді кімді адастырса, оны да ешкім тура жолға түсіре алмайды. Аллаһтан басқа тәңір жоқ екендігіне және Оның жалғыз, серігі жоқ екендігіне, Мұхаммед Оның құлы әрі Елшісі екендігіне куәлік етемін.

 Әй Аллаһтың құлдары! Сендерді Аллаһқа тақуа құл болуға шақырамын. Сендерді Оған бой ұсынуға үгіттеймін. Сөзімді ең қайырлы сөзбен және Оның рұқсатымен әрі қолдауымен бастаймын.

 Әй Адамдар! Мен, Аллһтың баршаңызға жіберген Елшісімін. Менің сөзіме құлақ түріңдер. Өйткені, білмеймін бәлкім бұдан кейін бұл жерде сідермен тағы да кездесе алмайтын шығармын.

 Әй Адамдар! Сіздер қай айда, қай күнде және қай жерде тұрғандарыңызды білесіздер ме? Сонда қадірлі сахабалар:

 «Харам күні, харам жерде және харам айдамыз» – деді.

 Сосын Аллаһ Расулі (саллаллаһу алейһи уә сәлләм) сөзін былай деп жалғастырады:

 Әйелдердің құқықтарына құрметпен қарауға және бұл тұрғыда Аллаһтан қорқуға кеңес беремін. Сендер әйелдерге Аллаһтың аманаты деп қараңдар. Олардың ар-намысын, ұятын Аллаһ атынан уәде беріп өздеріңе адал етіңдер. Сендердің әйелдеріңнің алдында, әйелдердің де сендердің алдарында құқықтары бар. Сендердің әйелдерің алдындағы құқықтарың – олардың отбасы ынтымағын сақтау әрі сіздердің жақсы көрмейтіндеріңізді өзгеге табалатпау.

 Мүмин, мүмин кісіге осы күндегі секілді (харам күндері) бір-бірінің құқығын таптау харам. Бір-бірін жамандау арқылы, етін жеу харам. Ар-намысына, абыройына зұлымдық жасау харам. Әдейілеп оған қастандық жасау да харам. Жүзінен ұру харам. Жәбір көрсетуі харам. Сонымен қатар арам ниетпен бір мұсылман екінші бір мұсылманды түртіп қалуының өзі харам.

 Сіздерге кімнің нағыз мұсылман екендігін айтайын ба? Нағыз мұсылман, тілімен және қолымен өзге адамдарға зиян тигізбейтін мұсылман. Кімнің нағыз мүмин екендігін де хабардар етейін бе? Негізінде нағыз мүмин, адамдардың дүние-мүлкі мен жандарын соған сеніп тапсырған кісі. Сіздерге кімнің мұхажир екенін айтайын ба? Нағыз мұхажир, қателікті және күнә істерді тәрк еткен кісі. Нағыз мұджаһид болса, Аллаһқа итағат жолында өз нәпсісімен күрескен адам. Мұқият тыңдаңдар! Сөзімді жеткіздім бе? Куә бол Уа Раббым!

 Менің сөздерімді мұқият тыңдаңдар, сонда берекелі әрі құзырлы өмір сүресіңдер. Әсте зұлымдық жасамаңдар! Әсте зұлымдық жасамаңдар! Әсте зұлымдық жасамаңдар! Мұқият тыңдаңдар! Жеткіздім бе! Куә бол Уа Раббым!

 Әй Адамдар! Аллаһтан қорқыңдар, Оның тақуа құлдары болыңдар. «Адамдардың ақысын жемеңдер әрі жер бетінде бүлік шығарып, жамандық істемеңдер!»

 Асхабым! Кім бір аманат алса, аманатты сеніп тапсырған адамға (аманатқа қиянат жасамай) оны тапсырсын! Сіздерге сыйлық бергенге сіз де сыйлық беріңіз! Біреуге кепіл болған кісі жауапкершілікті өзіне алады. Өйткені қарыз өтелуі керек.

 Маған әулеттеріңіздің атағымен емес, игі амалдарыңызбен келіңіздер. Мен бүкіл адам баласына да, сіздерге де бірдей айтамын.

 Байқаңдар! Бүкіл надандық дәуірінің әдеттері аяғымның астында. Надандықтың жаман әдеттері қиямет-қайымға дейін жойылды.

 Надандық дәуіріндегі пайыз (ақшаны өсімге беру) жойылды. Бірақ, өсімсіз өз ақшаларыңыз сіздердікі. Ақыны жемеңдер, ақыларыңды да жегізбеңдер. Аллаһ Тағала пайызға үзілді-кесілді тыйым салды. Тыйым салынған ең алғашқы пайыз туысым Аббас ибн Абдулмутталибтің пайызы.

 Надандық дәуіріндегі әрбір қан дауы, су және мүлік даулары жойылды. Жойылған ең алғашқы қан дауы (туысымның немересі) Амир ибн Рәбия ибн Харис ибн Абдулмутталибтің қан дауы. (Ол, Сағыд ибн Ләйс тайпасына сүт анаға берілген бала болатын. Хузейл оны өлтірген еді.) Мұқият тыңдаңдар! Жеткіздім бе?

 Әй Адамдар! Әркім, тек өзі істеген күнәлі тірлігінің жазасын алады. Ұлының істегеніне әкесі, әкесінің істегеніне баласы жауап бермейді.

 Әй Адамдар! Шайтан, мына топырақта өзіне табынуға, әсіресе намаз оқитындарды өзіне табынуына үмітін үзген. Бірақ мен жойған нәрселерден басқа кішкентай (маңызсыз) болып көрінген істерде оның тілін аласыңдар, осының өзі оны қуантуға жеткілікті. Діндеріңді қоғау үшін бұлардан аулақ болыңдар.

 Әй Адамдар! Әйелдеріңіздің сіздерге, сіздердің де әйелдеріңізге деген міндеттеріңіз бар. Олардың сіздерге міндеттері – төсек орыныңызды өзгеге таптатпау, сіз ұнатпаған адамды рұқсатсыз үйге кіргізбеу және әдепсіз қылықтарды істемеу. Әйелдермен жақсы мәміледе болуды өсиет етемін. Өсиетімді орындаңыздар! Өйткені олар сіздерді пана тұтты. Өздері еш нәрсенің қожайыны емес. Сіздер оларды Аллаһтың аманаты ретінде алдыңыздар. Аллаһтың үкімімен әрі Оның атын айтып ар-намысын халал еттіңдер. Әйелдер жөнінде Аллаһтан қорқып, оларға жақсы қараңдар!

 Әй Адамдар! «Мүмин бір-бірімен бауыр». Ешкімнің дүние-мүлкі, оның разылығы болмайынша халал емес. Мұқият тыңдаңдар! Жеткіздім бе?

 Менен кейін пайғамбар, сіздерден кейін де үммет келмейді. Раббыларыңызға құлшылық жасап, бес уақыт намазды оқыңыздар. Рамазан айындағы оразаны ұстап, басшыларыңызға мойын ұсыныңыздар. Сонда ғана Раббыларыңыздың жәннатына кіре аласыздар.

 Байқаңдар! Менен кейін бір-бірінің басын шабатын кәпірлерге айналып жүрмеңдер! Сендерге сондай нәрсе қалдырып барамын, егер оны жақсылап ұстасаңдар, одан кейін әсте адаспайсыңдар: Ол – Аллаһтың кітабы мен Пайғамбарының сүннеті. Бұлармен амал етіңдер! Әһлі бәйтімді (отбасымдағы туыстарымды) де сіздерге аманат етіп қалдырдым. Мұқият болыңдар! Куә бол Уа Раббым!

 Менен басқа бүкіл пайғамбарлар, сөзсіз қабыл алынатын дұғаларын осы дүниеде-ақ жасаған. Ал мен болсам дұғамды Раббымның жанында қиямет күніне сақтадым. (Осы дұғамен сол күні шапағат етемін.)

 Естеріңде болсын, пайғамбарлар үмметінің көптігімен мақтанады. Мені ұятқа қалдырып жүрмеңдер! Мен сіздерді Кәусар бұлағының басында күтемін.

 Әй Адамдар! Дінде шектен шықпаңдар. Сіздерден алдыңғылар дінде қатты кеткендіктен құрыды. Қажылықтың қағидасын менен үйреніңдер. Биылдан кейін тағы да қажылыққа келіп-келмейтінімді білмеймін. Осы сөздерімді осындағылар, мұнда болмағандарға жеткізсін. Сөздерімді естіген кісілер, мұнда болғандарға қарағанда олар жақсы түсініп, жақсы сақтаулары мүмкін.

 Сөздерімді есітіп сақтаған әрі басқаларға жеткізген кісіге Аллаһ рақымды болсын, жүзін ақ қылсын. Үш қасиет бар, егер бұлар қай мүминде болса, оның жүрегі кек пен дұшпандықтан таза болады. Олар: іс-амалды Аллаһ ризалығы үшін шын ықыласпен істеу, мұсылман басшыларға жақсылық тілеу, мұсылман жамағатымен әрдайым бірге болу. Өйткені, мұсылмандардың дұғалары, оған қатысқандардың барлығын да қамтиды әрі сақтайды.

 Әй Адамдар! Ертең сіздерден мені сұрайды. Мен туралы не дейсіздер? Сол жердегілер:

 «Біз куәлік береміз. Сен жеткіздің. Елшілік міндетіңді толық орындадың. Әрі бізге үгіт-насихат жүргіздің» дейді.

 Мұны естіген Аллаһ Расулі (саллаллаһу алейһи уа сәлләм) Хақ Тағалаға былай деп жалбарынды:

 «Куә бол Аллаһым! Куә бол Аллаһым! Куә бол Аллаһым!»

 Уәссәләму алайкум уа рахматуллаһи уа баракатуһу.

 

Бір пікір - "Мұхаммед пайғамбардың (с.а.у.) қоштасу құтпасы"

  1. қажы мұқамбет қаракедей пишет:
    06.02.2011 в 12:17

    Мұқамбет демең өлді деп ,
    Оны білің үлгі деп .
    Алланың сөзі жеткенде ,
    Болды елші жақсы сеп

    Ол атқарды міндетін ,
    Сақтау керек сүндетін .
    Саһаба деген Әнес те ,
    Ұқсатты – мыс қызметін

    Қазақ ұлты мұрагер ,
    Болса Оған шын егер ;
    Болмау керек опасыз ,
    Дінге қарсы күнәкер

    Құдай әмрін қолданып ,
    Сүндет бойы жолданып .
    Өрлей берсе болар ау ,
    Ел қанаты қомданып

    Мәміле етсе басқамен ,
    Жүрсін жолы қасқамен .
    Жаудан болса жолдасы ,
    Қарулансын балтамен

    Мединада Мұқамбет ,
    Түркістанда Қожа Ахмет ;
    Маңғыстауда пір бекет ,
    Қазақты қылың сіз үмбет

    Бұны жазған мен – кедей ,
    Қазаққа емес тым өгей .
    Бойы болмай түйедей ,
    Ақылы бар ғой түймедей

+ نوشته شده در یکشنبه هفدهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 10:9 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

يا ضامن آهو !

يا ضامن آهو !

امروز روز رضايست

راضي كه بر قضا گشت

دادند زهرش پريروز

اينك سوي خدا رفت

بوده خود از اهل بيت

بين از كجا كجا رفت

براين نگر كه از بلا

برهرچه برّ چه ها رفت

بهر خير اين امّت

اين علي هم فدا گشت

اين را داشته خود خبر

پرسي مشهد چرا رفت ؟

دنيا بوده حبسي تنگ

سوي فرج فرا رفت

با ضمان آن غريب

يكي آهو رها گشت

اسيران پاي دربند

بايد كنيم فرا دست

تا از خدا بخواهيم

نگردانده بلا پست

سويش پريم شادمان

گريافت اجل بما دست

از مرگ چرا بترسيم

يك حلقه از طلا است

زينت بود بس زيبا

آنچه اش گويند بلا است

 

☆☆☆☆☆

گفتمان بيست و سوم

يك فرح و يك تسلي هست كه قزاقها را دچار فلاكت مي سازد .

فرحش اينستكه اگر در قوم فرد بدي را بيابد يا عمل بد ديگري فاش شود ، شاد مي گردد . مي گويد : خدا از فلاني در امان دارد ، او هم مي گويد آدم است . آيا در مقايسه با او ما منزه نيستيم ، نظر به او من پاكيزه نيستم ؟ مگر خداي تعالي به او گفته است كه اگر از فلاني بهتر باشي بس است ؟ آيا خردمندان به او گفته اند كه اگر ، بهرحال ، كسي نادانيش از تو بيشتر يا بديش شديدتر باشد ، تو در شمار بدان نخواهي بود ؟ مگر در مقايسه با بد ، خوب مي شود ؟ در تطبيق با خوب است كه خوب مي شود . اگر صد اسب مسابقه دهند ، اين سخن كه من جايزه را بردم درست خواهد بود . خواهند پرسيد كه جلويت چند اسب هست ، اينكه بپرسند تعداد اسبهاي پشت سري چند است ، شد حرف ؟ اينكه بگويد من از پنج اسب يا ده اسب جلو بودم كجايش فرح دارد ؟

اما ، تسلي آنان : اين حرف را كه مگر تنها مائيم ، همه قوم اين چنين رفتار مي كنند ، همرنگ جماعتيم ، اگر با اكثريت همراه باشيم كافي است مايه دلخوشي خود قرار مي دهند . آيا خداي تعالي به آنان گفته است كه اگر از اكثريت نمانيد كفايت مي كند و قهر من بر اكثريت نازل نمي گردد ؟ اكثريت از قلمروم خارجند ؟ علم بر اكثريت آمده است ؟ از يكي رواج يافته است . حكمت از يكي رايج مي گردد ؟ از اكثريت رواج مي يابد . اكثريت خوار نمي گردند ؟ خير ، اگر نيمي بيمار و نيمي سالم باشند قابل تحمل خواهد بود ؟ اگر افراد بسياري كه محل را نمي شناسند ، گمراه شده باشند ، مگر شخص بلدي لازم نيست ؟ اگر مسافران فراوان اسبهايشان خسته گردد خوب است ؟ خير ، اگر نيمي خسته و نيمي با نشاط باشند خوب است ؟ اگر قحطي شود ، چنانچه همه مردم دچار قحطي شوند ، خوب است ؟ نيمي از آنان در امان بمانند خوب است ؟ كثرت احمقان كجايش مايه تسلي خاطر يك احمق است ؟ مگر تازه دامادي كه گفت تمام خاندان ما دهانشان بدبو بوده است ، نامزدش را قانع ساخت ؟ آيا آن حرفش براي خشنوديش كفايت نمود ؟ آيا به او گفت كه پس تو هم از اكثريت نمان و دهانت را بدبو ساز ؟ 

برچسب‌ها: گفتمان, آبای, بیست و سه
+ نوشته شده در جمعه پانزدهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 16:18 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

شعر الفبا

شعر ا لفبا

 

الف ـ از چهره ماه تو بگرفته ام من عبرت ،

ب ـ بلا و درد تو را دادم بدان من نسبت .

ت ـ ترانه ها رانده ام بر لب خود گونه گون ،

ث ـ  ثناء و هم ستايش كردم ترا با حرمت .

ج ـ جمال تو مي باشد چو روز مرا بس روشن ،

ح ـ حلال نگشتی ، جانا ، ليكن چرا خود بر من ؟

خ ـ خلايقند ، نه من تك ، همه ترا مشتاقان ،

د ـ دريغا كز آتش عشقت نیم من ايمن .

ذ ـ ذلّت چونكه بديدی ، اي زبانم ، باز بخوان ،

ر - راه راضی كردن را ، ای يار من ، خود تو دان .

ز ـ ز هر باري سوزانيد عشقت مرا بشدّت ،

س ـ سلامت من اين بار باشد دگر درگمان .

ش ـ شكرلبت چو هرگاه آيد مرا فراياد ،

ص ـ صبرمن ناتوان ، آنگه رود كلّ بر باد .

ض ـ ضايع بشد بيهوده در اين ميان من عمرم ،

ط ـ طلب را باز همچنان از دست نخواهم من داد .

ظ ـ ظالم بسی تيغ تيز آهيخته است بر جانم ،

ع ــ عقل مرا ربوده از سر يكي درآنم .

غ ـ غربت وقتي برآمد بر سر من لاجرم ،

ف ـ فايده ات بسته اميد نوشته خود الآنم .

 ق ـ قبول افتد درخاطر آيا اينك نامه ام ؟

ك ـ كميل پرعقل من، ايا تو پاك زاده ام !

ل ـ لبان تو دوائی است بر هر درد و اندوهي ،

م ـ مهرت كند نابوده هر چه بلاست، خانزاده ام !

ن ـ ناله كنم ، از بس كه از غم سوزی خود مرا ،

و ـ واويلاه از درد عشق گشتم بدان مبتلا .

ه ـ هيچ نداری گرسودي ، بر قوم بكن تيماري ،

ل ـ لا اله الّا الله  اشهد بخوان ابتدا .

ي ـ يارا ، بگو ، جانانم ، چه سان بود جوابت ؟

مدّ ابروي و شدّ مژگان ، ساكن بود چشمانت .

پيش و زير و هم زبر در خط دارند خود وجود ،

چنانچه زير يا زبرسازد باری خشنودت !

 

+ نوشته شده در پنجشنبه چهاردهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 16:51 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

يا الله !

يا الله !

 

در تقويم قمري ، ديروز ، 28 صفر ، بروايت شيعي ، مصادف با رحلت – شهادت - خاتم الانبياء محمد مصطفی ( ص ) وامام حسن مجتبی ( رض ) قيد شده است كه با ارتباط دادن آن به چهل و هشتم واقعه عاشورای حسيني همه عزاداران اين ايّام پرمرارت فرصت را براي گريز به صحراي كربلا مغتنم مي دارند .

امّا اهل سنّت و جماعت رسمي بنام تعزيه ندارند براي هيچ كس . اين يك . دو ديگر اينكه سنّي جماعت اعتقاد دارند پيامبر اسلام حضرت محمّد ابن عبدالله ( ص ) در همان 12 ربيع الاوّل به فاصله 63 سال از يكديگر متولّد شده و از دنيا رحلت فرموده است . به عبارت ديگر يك قضيه متناقض نما ( پارادوكسيكال ) مطرح مي باشد كه بايد به مناسبت ميلاد نبي مكرّم جشن گرفت يا به خاطر ارتحالش عزادار بود . اين مسأله غامض شايد بدين نحو بديع قابل حل باشد كه ولادت آن وجود مبارك را رحمتي عظمی براي عالميان تلقي كرده و وفاتش را ورود به عالم اعلی و وصال به يار بي همتا به شمار آوريم . بديهي است كه هيچ يك از اين دو حادثه جاي ندبه و عزا ندارد . وانگهي شهادت سه تن از خلفاي راشدين عمر ، عتمان و علي ( رض ) نيز خطيرتر از آن است كه برايشان سوگواري شود . الغرض بهتر آن است كه به شناخت بيشتر رويه حكومت مورد تأييد آن جانشينان برحق پيغمبرمان اهتمام ورزيم تا امكان پيروي خط ايشان فراهم آيد ؛ نه اينكه مشتي جاهل در كاشان بقعه اي براي ابو لؤ لؤ ، قاتل عمر فاروق ، برپا داشته و دولت اسلامي حاضر به تخريب آن ( ولو براي رفع بهانه حكومت مصر جهت تجديد رابطه سياسي با ايران ) نباشد ويا هنوز هم خرافات عمرسوزان در آن حوالي برقرار بماند . ناكساني كه براي اول بار مبادرت به خليفه كشي نمودند اسلاف ناميمون ارعابگراني بوده اند كه بنام خوارج ، اسماعيليه ، منافقين ، القاعده و امثالهم در عالم اسلام وغيره بلاي جان و ايمان آدميان شده اند . در حق حسنين ، اين ضبّان اهل جنّت هم مي توان برخوردي احسن داشت . فی الواقع شأن حضرت رسول اكرم ( ص ) و ياران و خاندان مكرّمش اجلب از آن مي نمايد كه فقط موضوع ماتم باشند بلكه اسوه هاي آشكار كرامت و عزّتند . رسالت خاتم انبيای الهی در درازناي 23 سال نبوّت او به كمال انجاميد : آنچه لازم بود وحي شد . مدينه نبوي نمونه بي مانند تمدّن اسلام است كه تمام اهاليش – اعم از مهاجر ، انصار واهل كتاب – از حقوق مسلبم خود برخوردار بوده و امور آن طبق اولين قانون اساسي مكتوب تاريخ بشر اداره مي گرديد . بالطبع ، اكثريت قريب به اتفاق شهروندان نهايت اهتمام در دفاع از اين قلعه عدل و مساوات بعمل مي آوردند . به مصداق « پريرو طاقت مستوري ندارد » آوازه اين گفتمان نوپديد به اكناف جهان رسانيده شد و اركان نظامهاي طاغوتي بلرزه افتاد . مخلّص كلام آنست كه تصوّر جامعه ای متكاملتر از صدر اسلام بلاتصديق است . همچنين بايد از اين خيال واهي نيز بازگشت كه شخص رسول الله در مأموريت خويش كمترين شكستي خورده است . او امّتي را تأسيس فرمود كه آمال آن عيناٌ تحقق يافت . برنامه خلفاي راشدين همانا ادامه سنّت رسول خدا بود و در اين جهت هر چه فراخور زمان بود  انجام دادند كه نهج البلاغه معتبرترين مؤيد آنان است . مضافاٌ به اينكه امام حسن آخرين خليفه راشدي براي جلوگيري از خونريزي بيشتر در بين مسلمين حق مسلم خود را وجه المصالحه با معاويه قرارداد كه بهر حال مورد قبول بسياري از مردم بود . امّا سيّد الشهدا گرچه مي دانست اهل كوفه در مواضعشان ثبات قدم ندارند دعوت ايشان مبني بر اقامه حكومت مورد رهبريش را لبّيك گفت و پس از روي آوردن آنان به رژيم مسلّط زمان قصد كنار كشيدن داشت ولي در مقابل دولت جائر اعلام فرمود : هيهات منّا الذّله ! 

لبّ كلام اينستكه آخرين پيام آور خدا با قول و فمل خويش تعريفي از عزّت به عمل آوردند كه هيچ كس و ناكسي نتواند دست پروردگانش را به حضيض ذلّت اندازد . در پايان از درگاه خداوند رحمان مسألت داريم كه ما را از شفاعت پيغمبر و ياران و خاندان پربركتش برخوردار سازد . همانها كه امّتي عدالت محور در راستاي تعاون علی البرّو التقوی برپا داشتند و پيروي از خط ايشان مستلزم مروّت با دوستان و مدارا با دشمنان است .                     

+ نوشته شده در پنجشنبه چهاردهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 10:36 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

تاياوٌ شعستاعی نولقوٌلار ه وٌرازيا تيراندارنا قانشالقتی أسه ر ه ته دی ؟

Баспасөз шолуы

Таяу Шығыстағы толқу Еуразия тирандарына қаншалықты әсер етеді?

Ислам Кәрімов, Өзбекстан президенті. Брюссель, 24 қаңтар 2011 жыл

Ислам Кәрімов, Өзбекстан президенті. Брюссель, 24 қаңтар 2011 жыл

01.02.2011
Алтынбек БАҒАЙ

Foreign Policy («Форин Полиси») журналы соңғы айда Тунисте басталған толқудың күші Таяу Шығыстан өзге әлемнің басқа елдеріне неге бірдей тарала қоймады деген мәселені қарастырады.


Журнал қаңтардың 29-ы күнгі санында Таяу Шығыста басталған саяси наразылыққа байланысты Обама әкімшілігі аймақтағы автократ билеушілерді халықтың мұң-мұқтажына көңіл бөлуге шақырғанын жазады. Осы және постсоветтік елдердегі өзге де түйткілдерге Солтүстік-шығыс Иллинойс Университетінің профессоры, Ташкентте ұзақ уақыт тұрған Рассел Занка төмендегіше сараптама жасайды.

АУРУ ОРТАҚ, БІРАҚ ӘРЕКЕТ ӘРТҮРЛІ
Рассел Занка Тунистен бастап Египет, Йемен және Алжирге дейінгі елдерде билікке наразылық таныту әрекеттері болып жатқанда, неге Беларусь, Өзбекстан және Түркіменстан сияқты диктаторлық мемлекеттерде билікке қандай да бір қарсылықтың түрі байқалмайды деп сұрақты төтесінен қояды. Себебі аталған постсоветтік мемлекеттердегі жағдай бір-біріне өте ұқсас.

Мәселен, бұл елдердің бәрінде 20 жыл бойына билік тек бір адамның қолында шоғырланып, азаматтардың құқықтары аяққа тапталып жатыр. Бұған қоса сайлаудың әділ өтпеуі, саяси оппоненттердің қамауға алынуы және халықтың басым бөлігінің кедейшілікте өмір сүруі сияқты жайттарды айтуға болады. Солай бола тұрса да, аталған елдердің билігіне қоғам тарапынан төніп тұрған бәлендей қауіп байқалмайды деген пікір білдіреді ғалым.
Ең басты шарт, қандай жағдай болмасын, халық ұжымдасқан түрде, өз өмірлерін құрбан ету арқылы елдің тағдырын шеше алатынын сезініп, түйсінуі керек.

Бұл жерде «Тек халықтың төзімінің таусылғандығы, не болмаса оппозициялық күштердің жеткілікті дамуы секілді факторлар диктаторларды орнынан алып тастауға жеткіліксіз. Бұл билікті шайқалтқанымен, диктаторлықтың құлауына әсер ете алмайды. Ең басты шарт, қандай жағдай болмасын, халық ұжымдасқан түрде, өз өмірлерін құрбан ету арқылы елдің тағдырын шеше алатынын сезініп, түйсінуі керек» деген ой айтады Рассел Занка.

Бұдан ары профессор постсоветтік кеңістіктегі елдерде аталмыш шарт пен екі фактордың неге жоқ екеніне жауап беруге тырысады. Мысалға, өткен айда беларусь азаматтары президенттік сайлау әділетсіз өтті деп санап, оппозиция қатарында наразылық танытып, тәуекелге бел байлағандай көрінді. Алайда, толқуға шыққан белорусьтықтарда бірлік болмады. Көшеге шыққан халықтың ауызбіршілігінен қауіпсіздік күштерінің ұйымшылдығы басым түсті. Сондықтан да полиция наразылық шарасына қатысқандарды қатаң түрде басып-жаншып, оппозициядан президенттікке үміткерлерді қамауға алды деген қорытынды жасайды ол.

Ал Түркіменстанда халықтың Гурбангулы Бердімұхамедовтың жеке-дара билік жүргізіп келе жатқанына төзімі таусылса да, елде тәуелсіздік алған 1991 жылдан бері қандай да бір бас көтеру немесе жаппай толқу болған жоқ. Қуғындағы түркімен оппозициясы да қазір елдегі жағдайға ешқандай әсер ете алмайды. Мұны түркімен билігі елде шетелдік БАҚ-тарға қатаң тыйым салған кезде сырттағы оппозицияның шарасыздық танытуынан көруге болады деген пікір айтады Рассел Занка.

ӨЗБЕКТЕРДІҢ НАРАЗЫЛЫҒЫ ӨЗГЕШЕ СИПАТ АЛЫП БАРАДЫ
Ал Өзбекстанда елді 1990-жылдан бері басқарып келе жатқан Ислам Каримов режиміне қарсы халқы сілкініп шығады деу қиын. Мәселен, осыдан алты жыл бұрын Әндіжан қаласындағы толқуларда Каримовтың бұйрығымен әскерилер жүздеген адамның қанын төгіп еді. Бас көтеруді осылайша қатаң басып-жаныштау әдісі өте «тиімді» болып шықты. Бұған осыдан кейін Өзбекстанда халық тарапынан бірде-бір наразылық әрекетінің болмауы дәлел деп жазады .
Өзбектер табиғатынан көнбіс, жуас халық, әрі олардың қарттарды сыйлау, құрмет көрсету түсінігі саяси биліктің иесіне деген құрметке ұласып кетеді.

Мәдени антрополог ретінде профессор Өзбекстанда Ислам Каримовтың билікте ұзақ отыруы өзбектердің менталитетімен байланысты деген жорамал айтады. Мұның себебі, өзбектер табиғатынан көнбіс, жуас халық, әрі олардың қарттарды сыйлау, құрмет көрсету түсінігі саяси биліктің иесіне деген құрметке ұласып кетеді. Тіпті тек бүгін қарным тоқ болса ризамын дейтін өзбектер қазір режимді ашық сынағаннан гөрі отбасы, ошақ қасының қамын көп ойлап кетті.

Алайда, 19-ғасырдың ортасынан бергі тарихты қарап отырсақ, өзбектердің патшалық езгі мен советтік атеистерге қарсы талай рет өздерін құрбан етіп, халықтың өз еркін айқын білдіргендігін, тіпті біраз басшыны орнынан алып тастауға дейін барғанын көруге болады. Бүгіндері Каримов режиміне қарсы көңіл-күй басым болғанымен, халық бұрынғыдай көшеге шығып, өзін құрбан етуге тәуекел ете алмайды. Бұның есесіне, билікке көңілі толмаған ел қарсылықтың басқа түрін таңдауға мәжбүр. Ол – бетпе-бет қарсылық көрсетпейтін, әрі бейсаяси, еңбек миграциясы деп аталатын наразылық.
Билікке көңілі толмаған ел қарсылықтың бейсаяси түрін таңдауға мәжбүр. Ол – еңбек миграциясы

Екі қолға бір күрек іздеген өзбектер негізі Қазақстан мен Ресейді сағалайды. Басқа елден береке іздеудің өзі біраз тәуекелді қажет еткенімен, мигранттар мұны да билікке наразылық көрсетудің бір түрі деп санайды. Себебі, халық жеме-жемге келгенде, алаңға шығып, бас жарғаннан гөрі, Мәскеу маңындағы жол-құрылыстарында жұмыс істеп, пұл табу әлдеқалай пайдалы деп есептейді деп қорытындылайды Рассел Занке өз ойын.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (7)
     
Пікір
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
02.02.2011 12:12
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Үмбет деген бар ұғым ,
Онсыз болмас еш ұйым .
Бұл құрылым бере алар ,
Адамдарға бет - бағдар .
Арабтар еді ау анайы ,
Бір болғасын Құдайы ;
Құсылды кеп бастары ,
Жәнгірлікті ал бастады .
Ұрандары ақ Алла еді ,
Барлық елден алда еді .
Саһаба Әнес бабамыз ,
Болыпты екен бір абыз .
Қолында болып еркіндік ,
Қылмай жүріп менмендік ;
Басып та кірген қытайды ,
Соққы беріп тойтарды .
Басқан ізін біз болсақ ,
Басар ма еді еш қалмақ .
Бас сауғалап қырғыннан ,
Іздедік пана құзғыннан .
Қазақ болды бастарқау ,
Қамады оны кіл қорқау .
Таныса егер негізін ,
Басар еді ау баб ізін .
Болу керек бір үмбет ,
Табылар солай бізге іззет .
Өзгенің бабын табалмай ,
Қазақтың басын қосалмай ;
НӘНнің басы қатып жүр ,
Сұмдықтарға батып жүр .
Патшаң болса соқыр деп ,
Көзді қысқан елде ақ көп .
Ақсақ болса патшасы ,
Сылтып басар басқасы
+ نوشته شده در چهارشنبه سیزدهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 19:47 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

ناخاطرات 21

ناخاطرات 21

 

جرس بشد دی پدر ،

دختر دارد هم پسر .

اسم پسر شد پدرام ،

يافت پرنيان دختش نام .

خواستند شوم نامگذار ،

من هم دادم اختيار .

پدرام بود و پرنيان ،

باب طبع و ميلشان .

پدرام يعني بس نيكو ،

پرنيان است همچون او.

سو را دهد نام نشان ،

بل خوش شود بختشان .

در نام بوده است حكمتی ،

كز حقّ بوده است نعمتي .

چو آدم گرفت آن فرا ،

شد جانشين از خدا .

تا بردارد خود باري ،

كه زه زدند بسياری .

سنگين بود كار او ،

ليكن خداست يار او .

گر بشناسد او خداش ،

جبران كند پس خطاش .

پدرام نشد وی اگر ،

بلاش آيد بس بسر .

نرمش شايد چون حرير ،

يعني بودن بس صبير .

 

+ نوشته شده در چهارشنبه سیزدهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 12:11 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

ناخاطرات 20

ناخاطرات 20

 

ساعتي پيش جاراس از من خواست براي بچه هاي دوقلويش اسم پيشنهاد كنم . مادرم نيز همين را امر كرده بود . گفته بودم اگر خود والدين انتخابي دارند من نبايد فضولي كنم . حالا كه پدر اين نوه هايم به سراغم آمده بود جواب دادم كه به نظرم اسامي حسن ( آسان ) و گلنساء مناسب است . منظورم اين بوده كه ثبت نام اين نوزادان با مشكل اداري مواجه نشود . برعكس بنده كه بيخيال ولايت مطلقه بر امور فرهنگي ، اجتماعي ، اقتصادي و سياسي هستم ، دولت محترم هر فرصتي را براي اعمال تصدي مغتنم مي شمارد . منجمله در سايت ثبت احوال فهرستي از اسامي مجاز دختران و پسران ارائه شده كه بايد از ميان آنها يكي را براي نورسيدگان خود برگزيد . اين كار به نظر من تلاشي عبث است . وانگهي با نص قانون نيز مباينت دارد . توضيح اينكه شوراي عالي ثبت احوال مكلف باثبات مغايرت نامهاي منتخب پدر و مادر طفل  خود با عرف و موازين اخلاقي است . يعني اصل بر صحّت گزينه مردم بوده و چنانچه بحثي پيش آمد نهاد مذكور بايد رفع اختلاف كند . امّا در عمل سرنا از طرف گشادش دميده شده و همه مكلفند براي انتخاب نام فرزندانشان به سايت مزبور مراجعه كنند . در واقع مثل موارد رأي به نامزدهاي مجلس شوراي اسلامي ، رياست جمهوري و مجلس خبرگان و... عمل مي شود كه در نتيجه نمي توان به كسي جز افراد تأييد صلاحيت شده رأي داد .  حدّ و ميزان دخالت از ما بهتران تا جايي است كه كار به حالگيري كشيده و افسردگي روزافزون آحاد ملّت ، كشور را با بحران مواجه خواهد ساخت . مثلاً من مي خواستم روي نوه ام ، از صادق ، نام قايسار را بگذارم كه ربطي به قيصر ندارد ؛ بلكه به معناي نستوه است و صفتي براي آية الله طالقاني هم بود . پدر و مادرش هم همين را پسنديدند . امّا مأمور ثبت احوال با آن مخالفت مي كند و پدر بچه در آن فرصت تنگ مجبور مي شود براي قايسارش بنام پويا شناسنامه بگيرد كه بهيچوجه از پويايي برخوردار نيست . چنان بستوه آمده كه تاكنون دوبار ترك تحصيل كرده است . جاراس هم كه نامش قبل ازاين فضوليهاي اداري به ثبت رسيده مدرسه را از دوره راهنمايي ول كرده و به بلاهايي گرفتار كرد كه مسلمان نشنواد و كافر نبيناد . اين بماند كه با چه مكافاتي متأهل شده است . بهر حال از من هم بي حوصله تر است . فكر وذكرش ويدئو ، سي دي و امثال آنها بوده و هر حرفي را از سينماي كذايي و فرهنگ نابدترش شروع و يا به آن ختم مي كند . انگار نه انگار در اين سامان انقلابي اسلامي اتفاق آفتاده و قراراست به ارزشهاي مربوطه پرداخت . مي ماند اينكه دولتمداران كنوني از عهده واريز وجوه موعود به حساب نوزادان – به مبلغ يك ميليون تومان ناقابل – برنيامده ولي بازهم دست از اعلام مخالفت با برنامه تنظيم خانواده و كنترل مواليد بر نمي دارند . يارانه هوشمند هم كه هوش از سر همه پرانده ، ازقرار معلوم ، بوي الرّحمانش دارد بلند مي شود . با اين نحوه سوبسيدزدايي هر نوع فعاليت توليدي از سوددهي و صرفه افتاده و معلوم نيست كار اقتصاد كشور به كدام بن بست خواهد كشيد . بنده ازخير يارانه نقدي گذشته ام و فكر مي كنم انصرافم از اين وجه در واقع صدقه ايست جهت رفع بلاي پوپوليسم از سر ملّت خوش خيال ايران كه انگار باور كرده امام زمان پشت سر احمدي نژاد فوق متخصص سياست و غيره قرار دارد . والله اعلم بحقايق الامور . خدا كند من اشتباه كرده باشم . حديث « الاعمال بالنّيات » را حضرت عمر فاروق ( رض ) از خاتم الانبياء (ص ) روايت كرده كه حاكي از لزوم فرض حسن نيّت مسلمانان مي باشد . النهايه به قول بابا طاهر :

           محبّت همان به كز دو سر بي

           محبّت يكسره مايه دردسر بي

                              - نقل به مضمون           

+ نوشته شده در سه شنبه دوازدهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 12:27 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

جاكٌا بيلئك آقسدا حالققا قارسی وق آتقزعان كئم ه كه نئن قايتا ته كسه ره باستادی

Орталық Азия

Жаңа билік Ақсыда халыққа қарсы оқ атқызған кім екенін қайтадан тексере бастады

Ақсы оқиғасының құрбандарына орнатылған ескерткіш. Қырғызстан, 15 наурыз 2007 жыл.

Ақсы оқиғасының құрбандарына орнатылған ескерткіш. Қырғызстан, 15 наурыз 2007 жыл.

28.01.2011
Гүлбану ӘБЕНОВА

Қырғызстанның әскери сотында Ақсы оқиғаларына байланысты сот өтіп жатыр. 2002 жылдың наурыз айында Жалалабад облысында милиция мен шерушілер арасында қақтығыс болды. Осының салдарынан бірнеше кісі опат болып, көп адам жарақат алды.


2011 жылы 20 қаңтарда Қырғызстанның әскери соты 2002 жылдың наурыз айында Ақсыда болған оқиғаларға байланысты қылмыстық істі қарауға кірісті. Ол кезде шеруге шыққан халыққа қарсы оқ атылған еді. Жалалабад облысындағы Ақсы толқулары Жогорку Кеңеш депутаты болып жүрген Әзімбек Бекназаровты заңсыз тұтқындаудан басталған.

Бұл қылмыстық іс бойынша басты айыпталушылар – Қырғызстан президенті әкімшілігінің бұрынғы жетекшісі Болот Жанұзақов, Қырғызстанның бұрынғы
Қырғыз Уақытша үкіметі басшысының орынбасары Әзімбек Бекназаров. Қырғызстан, 14 қыркүйек 2010 жыл.
бас прокуроры Чубак Абышкаев, Жалалабад облысының бұрынғы прокуроры Зоотбек Құдайбергенов және ұлттық қауіпсіздік қызметінің бұрынғы басқарма бастығы Таштан Мәмбетәлиевтер.

Оларға «қызметтік жағдайын асыра пайдалану», сонымен бірге «заңсыз түрде тұтқындау мен абақтыға жабу» баптары бойынша айып тағылды. Сот жабық өтіп жатыр.


«АТ!» ДЕП БҰЙРЫҚ БЕРГЕН КІМ?

«Шерушілерге қарсы оқ атуға кім бұйрық берді?» деген сұрақ қырғызстандықтарды әлі күнге дейін мазалайды. Сол күні ел аумағында болмаған президент Асқар Ақаев па? Әлде сол кезде премьер-министр қызметін атқарған Құрманбек Бакиев пе?

Арада өткен сегіз жылда бұл іске қатысты тергеу бірнеше мәрте тоқтатылып, жаңа деректерге немесе жәбірленушілердің талап-тілектеріне байланысты қайтадан қолға алынды. Одан соң тағы тоқтатылды. Жоғарыда аттары аталған, Асқар Ақаевтың кезінде лауазымды қызмет атқарған адамдарға қатысты ақтау үкімдерін қайта өзгертпей тұрып, істі жүргізу мүмкін емес болатын.

2002 жылы наурыздың 17-18-інде халық «жер мәселесінде Қытайдың дегеніне көнгені үшін» президент Ақаевты сынаған депутат Әзімбек
Ақсы оқиғасы (қырғыз полициясының бейнежазбасынан алынған көрініс). Қырғызстан, 13 наурыз 2002 жыл.
Бекназаровты тұтқыннан босатуды талап етіп, жаяу шеруге шықты. 2002 жылдың наурыз айында Жалалабад облысы Ақсы ауданы Бозпиек елді мекенінде милиция мен тұрғындармен қақтығысып қалды. Милиционерлер оқ атты. Кейбір дерек көздеріне қарағанда, 30-дан аса адам жараланып, бес адам қаза болған. Жүзден аса адам азапталған. Осы оқиғалардан соң 50-ден аса адам мүгедек болып қалды.

Оқиға куәгерлерінің айтуынша, қақтығысты ішкі істер министрлігінің қызметкері бейнекамераға түсіріп тұрған. Бірнеше әйел оның камерасын тартып алып, бейнетаспаны күләпара киген адамға берген. Бейнетаспаны іздеген билік жазалау шараларына кіріседі.

2002 жылдың 17 наурызы күні кешкі тоғызда билік «Тайфун» жоспарын іске қосты. Күлапара киген адам мен бейнетаспаны іздеген милиционерлер ертеңінде Кербен ауылындағы 16 мен 60 жас аралығындағы ер адамдардың барлығын Ақсы аудандық ішкі істер бөліміне жинады. Бұл жерде оларды азаптауға кірісті – резеңке сойылмен ұрып, жалаңаштап қойып, үстеріне су құйып, далаға шығарып жіберді. Осы азаптаулардан кейін тағы бір адам қаза болды.

Халықтың наразылығынан соң милиционерлерге қатысты қылмыстық іс қозғалды. Бірақ олар болмашы ғана шартты жаза алады. Кейінірек Жоғарғы сот оларды түгелге жуық ақтап жіберді.

Қырғыз құқық қорғаушылары бұл оқиғадан соң «Қару қолдану туралы бұйрықты кім берді?» деген сұраққа жауап іздей бастады. «Атыңдар!» деген бұйрықты телефон арқылы президент әкімшілігінің сол кездегі жетекшісі
Қырғызстанның бұрынғы президенті Асқар Ақаев Азат Еуропа/Азаттық радиосына сұқбат беріп отыр. Мәскеу, 23 наурыз 2010 жыл.
Аманбек Қарыпқұлов берді деген болжам бар. Бірақ оны тез арада Түркияға елші қылып жіберген болатын. Ол кейінірек қатерлі ісіктен көз жұмды деседі.

Қарсы пікір айтушылар «Аманбек Қарыпқұлов өз бастығымен келіспей тұрып мұндай бұйрық беруі мүмкін емес» деседі. Алайда Асқар Ақаевтың өзі сотқа тартылған жоқ. Ол 2005 жылы елден қашқан соң Мәскеуден баспана тапты. Өткен жылғы төңкеріс толқынынан кейін бас сауғалап, екінші бір авторитарлық мемлекет – Беларусьті паналаған Құрманбек Бакиевті де заң бойынша сұраққа алу мүмкін болмай отыр.


«ТАЙФУН» ЖӘНЕ «БОРАН» ОПЕРАЦИЯЛАРЫ

2007 жылдың қыркүйек айында қырғызстандық «Лица» газеті Ақсы ауданында болған «Тайфун» операциясы туралы «құжаттарды» жариялады. 2002 жылдың наурыз айындағы бұл құжатқа, болжам бойынша, сол кездегі премьер-министр Құрманбек Бакиев қол қойған. Газет «Қырғызстанның премьер-министрінде 2002 жылдың 7 наурызында болған кеңестің хаттамасын» жариялады.

Бұл «құжаттан» төрт пункті сөзбе-сөз келтіреміз:

«Жогорку Кеңеш депутаты А.Бекназаровқа қатысты сот үдерісіне байланысты Жалалабад облысы Ақсы ауданында орын алған жағдай туралы Қырғыз Республикасы ішкі істер министрі Т.А.Акматалиевтің ақпаратын тыңдап және талқылай келе кеңеске қатысушылар Кербен, Қара-Суу, Қара-Жиғач елді мекендеріндегі қалыптасқан жағдай бірден күрделеніп, одан әрі нашарлай бермек түрі бар деп атап өтті.

2002 жылдың 17 наурызында аталған ауылдардың аңшы мылтығымен, өзге де қолдарына түскен заттармен қаруланған 1000 қаралы тұрғындары аудан әкімдігі мен АІІБ ғимараттарын қоршап алған және оларды басып алмақ болып әрекеттенген. Алдын ала деректер бойынша, құқық тәртібі күштері мен жүгенсіз кеткен тобырдың қақтығысы салдарынан 2 адам қаза болған, 15 адам түрлі дәрежеде жарақат алған. 17 наурыз күні сағат 23 шамасында қарсылық білдірушілердің саны 2000 адамға жетті. Жекелеген бұзақы элементтер әкімдік пен АІІБ ғимаратын таспен, жанармай құйылған шөлмектермен атқылаған, кәмелетке толмағандар ісі жөніндегі инспекция ғимаратын өртеп жіберген.

Кеңес шешім қабылдады:

1. Ақсы ауданында орын алған жағдайды ауыздықтау үшін Жалалабад облысы мен Ақсы аудандары құқық органдары мен мемлекеттік әкімшіліктерінің өкілдерінен жедел штаб құрылсын.

Штаб жетекшілігіне Қырғыз Республикасы ішкі істер министрінің орынбасары генерал-майор К.Садиев, орынбасарлығына ҚР ҰҚҚ төрағасының орынбасары полковник Б.М. Жүнісов тағайындалсын.

2. Жедел штаб жетекшісі генерал-майор К.Садиевке ҚР заңнамасының аясында жағдайды ауыздықтау жөнінде шешімдерді қабылдауы үшін қажетті барлық өкілеттіктер берілсін. Барлық жергілікті құқық органдары мен облыстық және аудандық мемлекеттік әкімшіліктердің басшылары жедел штабтың жағдайды ауыздықтауға бағытталған барлық нұсқауларын орындасын.

3. ҚР ІІМ:

«Тайфун» (жаппай тәртіпсіздіктерді ауыздықтау) және «Боран» (әкімшілік ғимараттарды қорғау) жоспарларын іске қоссын;

Оқиға орнына жағдайдан туындайтын міндеттерді шешуге қажетті мөлшерде арнаулы мақсаттағы отрядты жіберсін;

қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету мен бұзақылық және өзге де құқық тәртібіне қайшы әрекеттердің жолын кесу үшін Ақсы ауданына ІІМ ІӘ басқармасының бастығы генерал-майор А.Б.Бақаев басқарған ІІМ ішкі әскерлері бөлімшелері жіберілсін;

Ә.Бекназаровтың сот үдерісі барысында, сонымен бірге оны абақтыда отыратын жеріне этаппен алып бара жатқанда (Бішкек қаласының тергеу абақтысы) өзге де құқық органдарымен бірлесе отырып қоғамдық тәртіп пен қауіпсіздік қамтамасыз етілсін;

бас прокуратура ҚР ҰҚҚ-мен бірлесе отырып Ақсы ауданының елді мекендеріндегі тәртіпсіздіктерді ұйымдастырушыларды анықтау және одан ары олардың ҚР заңнамасына сәйкес қылмыстық жауапкершілікке
Қырғызстанның бұрынғы президенті Құрманбек Бакиев. Минск, 23 маусым 2010 жыл.
тартылуына қажетті барлық шараларды қабылдасын;

Премьер-министр Қ.Бакиев».

Кейбір қырғыз саясаткерлері осы материалға сілтеме жасай отырып, сол кездегі премьер-министр қызметінде отырған дәл сол Құрманбек Бакиевтің қол қоюымен «Тайфун» және «Боран» жоспарларының іске қосылуына өкім етілді дейді.

Қырғызстанның сол кездегі бас прокуроры Елмырза Сатыбалдиев аталған материалдың жариялануына жауап ретінде «бұның бәрі шерушілердің атылуына Құрманбек Бакиевтің қатысы бар деген сөз емес» деді.

Иә, 2005 жылдан кейін президенттік таққа отырған Құрманбек Бакиевті ешкімнің тергеуге шақыра алмасы түсінікті жай. Алайда қырғыз құқыққорғаушылары 18 наурыздағы қантөгіске дәл сол Бакиевті айыптаған болатын. Ақсы қасіретіне кінәлілерді анықтаған қоғамдық комиссия да Асқар Ақавтан соң екінші болып Құрманбек Бакиевтің атын атаған.


БАКИЕВ СОТ АЛДЫНДА ЖАУАП БЕРЕ МЕ?

Міне, сегіз жыл болды, Қырғызстанда Ақсы оқиғаларын тексеру аяқталар емес. Бұның себебі – осы оқиғада басты айыпталушы Құрманбек Бакиев болғандықтан, Асқар Ақаевтың кезінде шеруге шыққандарды ату оқиғасын тексеруге Құрманбек Бакиевтің әкімшілігі мүмкіндік бермеді.

Қазір жаңа билік осы бір қанды істі қайта тексере бастады. «Бұл – қоғамда демократиялық құрылым орнаса, онда халыққа қарсы жасалған кез-келген қылмыстық істі қайта қозғауға болады деген сөз» дейді оптимистер. Тарихта мұндай жайлар сирек болады.

Ақсы оқиғаларына байланысты жаңа сот тергеуі енді басталды. Қырғызстан «Роза Отынбаеваның билігі әділдікті қалпына келіп, кінәлілердің жазалануына мүмкіндік береді» деп үміттенеді.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (2)
     
Пікір
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
28.01.2011 12:06
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Қысас деген әңгіме ,
Қияметке қалмайды .
Одан қашқан әр неме ,
Қайда барса оңбайды .

Қылыш кеспес мойынды ,
Егер болса ақ ұсынған .
Зұлым демең құтылды ,
Ертең болмақ тұтылған .

Сұрау болса суда да ,
Қудалансын әр залым .
Жүгінсе егер тураға ,
Жөнге келер әр қауым .

Сақтық болар қысастан ,
Құн қалмасын сұраусыз .
Алда айтқанын ырастаң ,
НӘН болмасын бұғаусыз .

Дәу де болса адам ғой ,
Таққа отырған бұл биің .
Оған тіпті жаман ғой ,
Қалды десе сен күнің .

Есіреді ау есерсоқ ,
Тойтармаса естияр .
Секектеген басар шоқ ,
Қолдан кетіп ықтияр .

Кетсе өзімен бір сәрі ,
Жұтатады ау елді ол .
Керек сонда бір дәрі ,
Байлайтұғын кейде қол
Кімнен: Ауылдың қазағы Қайдан: Алматы
28.01.2011 18:48
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Халыққа қарсы кімнің оқ атқызғанын бәрі біліп отырса осы бұлдыратып жіберетіндері-ай!
     
+ نوشته شده در یکشنبه دهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 21:8 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

تاليباندی قوُرعان آدام آقری تاليبده ردئكٌ قولنان قازا تاپتی

«Талибанды» құрған адам ақыры тәлібтердің қолынан қаза тапты

'Талибан' қарулы жасағы. Ауғанстан. 13 желтоқсан 2010 жыл. (Көрнекі сурет)

"Талибан" қарулы жасағы. Ауғанстан. 13 желтоқсан 2010 жыл. (Көрнекі сурет)

26.01.2011
Алтынбек БАҒАЙ

Guardian («Гардиан») қаңтардың 23-і күні Мекемеаралық барлау (Inter-Services Intelligence - ISI) тыңшылық агенттігінің көрнекті өкілі Сұлтан Әмір Тарардың Вазиристанда өзі құрған «Талибан» жауынгерлерінің қолынан тұтқында отырғанда қаза болғанын жазады.


«Талибан» жағы «Сұлтан Тарар жүрек ауруынан қайтыс болды» деген хабар таратса да, Пәкістан армиясының өкілдері оны қуаттай алмады. Қаңтардың 22-сі күні Пәкістанның АҚШ-тағы елшісі Хусейн Хаккани: «Имам Сұлтан Әмір Тарардың қайғысына ортақтасып, отбасына көңіл айтамыз» деді.

ҚҰПИЯ СОҒЫСТЫҢ ҚҰРБАНЫ
Сұлтан Әмір Тарарды 2010 жылдың наурызында Вазиристанда тегі пәкістандық Ұлыбритания журналисі Асад Куреши және адам құқықтарын қорғаушы белсенді, ISI тыңшылық агенттігінің бұрынғы қызметкері Халид Хаваджамен бірге ұрлап әкеткен еді. Асад Куреши өткен жылдың қыркүйегінде кепілге босатылған, ал Халил Хаваджа сол жылдың сәуірінде өлтірілген. «Олар Вазаристанға «Талибан» жайында фильм түсіруге барған еді» дейді Guardian.

Әмір Тарардың өлімін Ауғанстан мен Пәкістанның ортасында беймаза аймақтағы қылмыстық топтардың көрнекті өкілінің аяусыз қазасы ретінде сипатталады. «Әмір Тарардың екінші дүниежүзілік соғыстың парашютшілері киетін күртеше және қырлы әрі сәнді сәлдемен жүруі құдды Пәкістанның әскери исламға қатысты көпқырлы саясатын бейнелейтін еді» дейді басылым.

Әмір Тарар 1970 жылдардың басында Американың арнайы әскери күштерінің сапында партизандық соғыстарда шыныққан еді. Одан кейінгі он жыл бойына Совет Одағынының Ауғанстанға басып кіруіне қарсы Америка мен Пәкістан жүргізген құпия соғысқа қатысты. Ол сондай-ақ Белуджистан мен тайпалық аймақтарда Орталық Барлау басқармасы қаржыландыратын жаттығу лагерьлерін де басқарды. Мұнда Совет Одағына қарсы партизандық соғысқа жіберілетін мыңдаған моджахед дайындалатын.

Өз қарамағындағылардың, әсіресе пуштун босқындарының діни сенімі мен дәстүрін сыйлаған ол үлкен құрметке ие болған. Бұл жайында Әмір Тарар 2006 жылы Guardian басылымына берген сұхбатында «Олар мені өздерінің имам ретінде санайтын» деген пікір айтқан.

«ТАЛИБАН» АМЕРИКА БАСҚЫНШЫЛЫҒЫНА ҚАРСЫ ӨЗДІГІНЕН ПАЙДА БОЛДЫ»
Сұлтан Әмір Тарардан тәлім алған шәкірттерінің арасында ауған тәлібтерінің басшысы болған, 1996 жылы Кабулда билікті басып алған Мұхаммед Омар атты жас ауғандық дін қызметкері бар еді. Бұл көтеріліске Тарардың өзі бас-көз болған еді дегенді де келтіреді Guardian.

ISI тыңшылық агенттігінің қызметкері ретінде тәлібтердің Пәкістанмен байланысын дипломатиялық тәсілдермен реттеп отырған, Исламабадтың тәліптерге қару-жарақ, қаржылай қолдау мен ақыл-кеңес беруіне де сеп болған осы Сұлтан Тарар еді. Ол Мұхаммед Омармен тығыз байланыс орнатқан. Тіпті, кейбір деректер «Сұлтан Тарар 2001 жылдың соңында АҚШ Ауғанстанға шабуыл жасаған кезде Мұхаммед Омарға кеңес беріп отырды» дейді.

Кейін отставкаға шыққан Сұлтан Әмір Тарар Исламабадтың маңындағы Сауд Арабиясы қаржыландыратын жетімдер үйіне көмектесіп жүрді,
Бомба түскен қыздар мектебінің орнында жүрген балалар. Пәкістан, 5 қараша 2009 жыл.
ара-тұра телеарналардағы ток-шоулардан да көрінетін болды. Бірақ кейбір батыстық барлау деректеріне қарағанда, ол 2006 жылдан бастап ISI мен «Талибан» арасындағы дәнекер қызметін атқарған дегенді айтады басылым.

Әмір Тарардың өзі мұны жоққа шығарса да, «Талибанмен» байланыста болғанын және өзінің «көтерілісшілердің шәкірті» болғанын жасырмады. Ол 2010 жылы Guardian газетіне берген сұхбатында «Талибан» жайында былай деген: «Талибандықтардың күші - олардың жоғары мәдениеттілігінде. Онда бұрын моджахедтер қатарында болған менің достарым бар, қазір Пешаварға маған келіп тұрады. «Талибан» американың басқыншылығына қарсы өздігінен туындаған реакция болды. Моджахедтерде бұдан басқа жол жоқ еді».

2006 жылдың қазанында Пәкістанның сол кездегі президенті Первез Мушарраф ISI тыңшылық агенттігінің отставкадағы кейбір офицерлері «Талибанға» қолдау көрсетіп отырғанын, бірақ олардың атын атаудан бас тартатынын айтқан. Ал 2008 жылдың желтоқсанында АҚШ Әмір Тарар мен Орталық барлау басқармасының отставкадағы бірнеше қызметкерін БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесіне терроризмді бақылауға бекіткені жайында хабар тарады.

Алайда Әмір Тарардың «Талибан» қолынан қаза табуы, оның қауіпсіздігін Пәкістан армиясының қамтамасыз ете алмауына (немесе ондай ниетінің болмауына) қарағанда, Тарардың қауіпсіздік құрылымдарымен байланысы бар деген сөз тым асыра айтылған сияқты дейді аталмыш басылым.

«АУҒАНСТАНДАҒЫ СОҒЫСТЫҢ СОЗЫЛУЫНА СЕБЕПКЕР – АҚШ-ТЫҢ ӨЗІ»
Халид Хаваджа мен Асад Курешидің Вазиристанға аяқ басуына және Пәкістандағы ең қауіпті деген жауынгерлермен байланысуына жол ашқан - Пәкістанның жиһадқа қатысты саясатын белсенді жақтаушы Әмір Тарар еді. Хаваджа Курешиге «Талибанның» басшысы Хакимулла Мехсудтен сұхбат аламын деп уәде береді. Бірақ бұрынғы тыңшы оның қаншалықты қауіпті екендігін ескермеген еді дейді басылым.

Бұған қатысты Хаваджидің Вазиристанға барар жолында Пешаварлық ардагер журналист Хакимулла Юсуфзайден сұхбат әрі кеңес алуға келгенін, Юсуфзайдың оған «Вазиристанға барма» деп өтінгенін келтіреді басылым. Бірақ Хаваджа «талибандықтармен» тіл табыса алатынын, олардың шынайы өмірін түсіруді және қарапайым тұрғындарды өлтіріп жатқандарын көрсетуді мақсат тұтатынын» айтқан.

Алайда оларды Вазиристанда Осман Пенджаби деген дала командирі ұрлап әкетіп, босату үшін бұрын белгісіз болып келген «Азиялық жолбарыстар» деген топтың атынан 25 миллион АҚШ долларын талап етеді. Наурыз және сәуір айларында Осман Пенджаби бұқаралық ақпарат құралдарына, оның ішінде Guardian басылымына ұрланған үш тұтқынды көрсеткен бейнекөріністі электронды почта арқылы жібереді.

Ондай жазбаның ең шулысы - 2007 жылы Исламабадта экстремистер басып алған Қызыл мешітті босату кезінде ISI мен Орталық барлау басқармасының агенті болған Хаваджаның «экстремистерді сатып кеттім» деп мойындаған жазбасы. Кейін Пәкістандық БАҚ-тарда тараған аудиожазбаға қарағанда, бұл жайттар пәкістандық танымал журналист Хамид Мир мен тұтқындағы үш адамның біреуінің арасындағы әңгімеде мәлім болған.

Осы оқиғадан соң үш апта өте Хаваджаның өлі денесі Солтүстік Вазиристанда жол жиегінен табылады. Мәйітпен бірге Америкаға қызмет еткен басқа тыңшылардың да тағдыры осылай аяқталатынын ескерткен жазба қалдырыпты. Ал Курешиді өткен жылдың қыркүйегінде жақындары кепілдікке босатып алды.

Әмір Тарарды ұрлаған Осман Педжаби жергілікті дала командирлерімен ұрыста қаза тауып, Әмір Тарар Хакимулла Мехсудтың пәкістандық «Техрик-и-Талибан» тобына өткен. «Талибан» жағы енді Әмір Тарарды қайтару үшін кем дегенде тұтқындағы бес сарбазын беруді талап етті. Бірақ Пәкістан армиясы одан бас тартып, іс насырға шапты. Қаңтардың 23-і күні Пәкістандық БАҚ-тар Әмір Тарардың тұтқында өлгенін, ал тәлібтер оның мәйітін қайтару үшін 15 мың еуро көлемінде ақша талап етіп отырғанын жазды.

Әмір Тарар ұрланғанға дейін ауған тәлібтерімен бейбіт келіссөздер орнатуды, оның одақтасы «Әл-Каидадан» бөлінуін жақтаған еді. Бұл Ауғанстандағы соғысты тоқтатудың бірден-бір жолы болатын. Ол мақсат қазір де күн
Тәліптер өз еріктерімен қаруларын өткізіп, Гераттағы өкімет орындары жағына шықты. Ауғанстан, 4 қараша 2010 жыл.
тәртібінен түспей келеді дейді Guardian.

Әмір Тарар АҚШ-тың Ауғанстанға қатысты саясатының кейбір тұстарын да сынаған болатын. Ол: «АҚШ-тың «Талибан» қозғалысын дала командирлерін сатып алу арқылы ыдырату стратегиясы өзін-өзі ақтамады. Бір қолмен тәтті беріп, екінші қолмен шықпыртып алу саясатының зардабы зор болмақ» деп ескерткен еді.

«Талибанның» негізін қалаған адамның осындай жағдайда қаза табуы бір нәрсені анық білдіреді. Ол, өз жерінде қандай адуынды барлау агенттігі қызметкері болса да, «Талибан» сияқты құрылымға ықпал жүргізуге қауқарсыз екендігін түсіне алмаған» деп түйіндейді Guardian.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (2)
     
Пікір
Кімнен: Көкбөрі Қайдан: Маңдала
26.01.2011 23:20
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Талибан дегенің құмырадан шығып кеткен бір жын болды ғой. Тарар американың стратегиясының қисықтығын дұрыс айтқан екен. Тегінде, "екі қошқардың басы бір қазанға сыймайды" деген. Ауғанстанда Әл-Каида мен Талибанның басы бір жерге сыймайды. Ол жағдай Орта Азияға да қатысты. Мұнда екі емес, бірнеше қошқардың басы сұғынып, әлденеше түйе сүйкеніп тұр ғой. Тек арасында шыбын болып кетпесек болды.
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
28.01.2011 20:37
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Талиб деген талапты ,
Үлгі тұтты ау Арабты .
Ол бір құрғыр уаһабы ,
Елге бүлік таратты .

Ол мұнайдан дәніккен ,
Жыны қозып желіккен .
Қай ел болса бүлінген ,
Істеріне баса киліккен .

Ауған - арап ұрысты ,
Жауға қарсы тұрысты .
Жау қашқанда көсемсіп ,
Ладен арты қышыпты .

Ішін тескен байлығы ,
Елге салды қайғыны .
Іліккен оған немелер ,
Тура жолдан тайқыды .

Содыр деген сор болар ;
Кесірі оның зор болар .
Оған қалса ел күні ,
Нашарланып қор болар .

" Қырық кісі бір жақта ,
Қыңыр кісі бір жақта . "
Осы қырсық немеде ,
Береке жоқ еш уақта .

Дінде болмас мәжбүрлік ,
Зордан туар мәңгүрттік .
Зорлық жүрген әр жерде ,
Арман болар бейбіттік .

Жаратылыс түр - түрлі ,
Тірлік болар әр қилы .
Осы ақ тағдыр талабы ,
Өстіп тірлік өрбиді .

Ажал тапқан Талибтан ,
Нұсқау апты батыстан .
Білген болса шын дінді ,
Қашпас па еді шатыстан ?

Қазақ біздің ұлтымыз ,
Бастан көшер бұлтымыз .
Тәңірмізді танысақ ,
Жөнделеді ау жұртымыз .

Қарай берсек оң , солға ,
Түсе алмаспыз оң жолға .
Ғибрат алып Ауғаннан ,
Істі алайық өз қолға .

Ауған болмай ақ жолдан ,
Аулақ болғай оң - солдан .
Ат салыссақ бірге біз ,
Ерік кетпес еш қолдан
+ نوشته شده در شنبه نهم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 15:27 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

ورتالق آزيا ه لده ری ره فورمالاردی قولعا آلوٌی تيئس

«Орталық Азия елдері реформаларды қолға алуы тиіс»

Шығыс-Батыс газ құбырын ашу салтанаты кезінде ұлттық киім киген түркімен бала президентті күтіп тұр. Шатлық, 31 мамыр 2010 жыл

Шығыс-Батыс газ құбырын ашу салтанаты кезінде ұлттық киім киген түркімен бала президентті күтіп тұр. Шатлық, 31 мамыр 2010 жыл

27.01.2011
Дерия АТАБАЕВ

Давостағы форумда: «Аса мол табиғи қорлары бола тұра Орталық Азия елдері адам капиталын дамытуға жеткілікті қаржы бөлмей отыр» деген мәлімдеме жасалды. Бұл елдер институционалдық және саяси реформаларды қолға алуы керек деп санайды сарапшылар.


Давостағы дүниежүзілік экономикалық форумда бейсенбі, қаңтардың 27-і күні «Орталық Азияның бәсеке қабілеттілігінің әлеуеті» деген тақырыпта есеп тыңдалды. Ауторлары – Фади Фарра, Клэр Буржио және Марина Чернова. Азаттық радиосы назарларыңызға осы құжаттың негізгі идеяларын ұсынады.

Құжатта Ауғанстан, Қазақстан, Қырғызстан, Моңғолия, Өзбекстан, Түрікменстан және Тәжікстанның аты аталады. Ауторлар Орта Азияны мейлінше жылдам өсіп келе жатқан Ресей, Үндістан мен Қытай экономикаларының қоршауында, Еуропа мен Азияның тоғысында қарқынды дамып келе жатқан өңір ретінде сипаттайды. Халқының жалпы саны 92 миллионнан асатын және мол табиғи қоры бар бұл өңір шетелдік инвестициялар үшін айтарлықтай қолайлы.

БІЛІМ ДЕҢГЕЙІ
Орталық Азия елдерінің стратегиялық орнын есеп ауторлары оңды жайттардың қатарына қосады. Сараптауға қарағанда, қарастырылып отырған елдер «дәліздік тәсіл» қағидасын ұстанады. Мұндағы көлік дәліздері өңірдегі сауда мен экономикалық әріптестікті дамытуға мүмкіндік береді. Мысал ретінде ауторлар Еуропа - Кавказ - Азия (бұл жоба 1993 жылы бекітілген еді) көлік дәлізі мен Түрікменстан - Өзбекстан - Қазақстан - Қытай газ құбырының құрылысы секілді тағы да басқа халықаралық нысандарды атап өтеді.

Халықаралық есепте аймақ тұрғындарының (Ауғанстаннан басқа) базалық білімі жоғары екенін, оған негізінен тәуелсіздікке дейін қол жеткізгені айтылады. Бұл елдердегі ересек адамдардың 99 пайызы сауатты, ал әлемдік көрсеткіш — 83 пайызды құрайды. Тағы бір жағымды тұсы – әйелдердің сапалы білімі. Бұл тұрғыдан келгенде, өңір халқының сауаттылығы бәсекеге қабілетті жұмыс күшінің негізін құрайды деп көрсетілген есепте.

ӨҢІРДІҢ БАЙЛЫҒЫ
Дүниежүзілік экономикалық форумда жарияланған есепте өңірдің мол табиғи байлығына талдау жасалады. Мәселен, Қазақстанның қолында 65 жылға жететін мұнай, 308 жылға жететін көмір бар. Түрікменстанның газы 223 жылға жетсе, Қырғызстан мен Тәжікстанда су электр қуатының мол қоры бар. Ауғанстан әлі игерілмеген темір, мыс, кобальт, алтын мен литий кендеріне бай. Қазақстан темір мен құрыш, Қырғызстан алтын, Тәжікстан алюминий экспорттайды; Моңғолияда көмірдің, мыс пен алтынның қоры жеткілікті.
Қазақстан 2008 жылы 14,5 миллиард доллар тікелей инвестиция тартты. Бұл 2005 жылғы көрсеткіштен сегіз есе көп.

Есепте "Орталық Азия елдері ауыл шаруашылығына жарамды аса көлемді жерлерді иеленіп отыр, әлемде өндірілетін астықтың жалпы көлемінің төрт пайызы осы елдердің үлесіне тиеді. Түрікменстан, Өзбекстан мен Тәжікстанда мақта шаруашылығы дамыған" деп атап өтеді.

Соңғы кездері бұл өңірдегі елдер өз экономикаларына, әсіресе энергетика мен шикізат секторына аса мол инвестиция тартты. 2000 жылдан 2009 жылға дейінгі аралықтағы инвестиция тоғыз есе өсті. Мәселен, Қазақстан 2008 жылы 14,5 миллиард доллар тікелей инвестиция тартты. Бұл 2005 жылғы көрсеткіштен сегіз есе көп.

Құжатта Орталық Азия бойынша (Ауғанстанды қоспағанда) жан басына (жұмыс істейтін) шаққандағы жалпы ішкі өнім 2000 жылы 859 доллар болса, 2008 жылы 1410 долларға жеткені жазылады.

ӨСУ ҚИЫНДЫҚТАРЫ
Давостағы Дүниежүзілік экономикалық форумда баяндалған есептің ауторлары өздері қарастырып отырған елдер өткен ғасырдың 90-жылдары үш ірі сілкіністі бастан өткерді дейді. Олар - ССРО-ның ыдырауы, жоспарлы экономиканың құлауы және гиперинфляция.

Орталық Азия елдері қазіргі уақытта институционалдық және саяси реформаларға, сонымен бірге жаңа жұмыс орындарын ашуға мүмкіндік туғызатын шағын және орта бизнесті тиімді қаржыландыруға мұқтаж болып отыр.
Зерттеушілердің пікірінше, қарастырылып отырған елдердің ішінде тек Қазақстанда ғана интеграциялық прогресс бар.

Өңірдегі елдер тәуелсіздік алғаннан кейін оқу-білімге бөлінетін шығыстарды қысқартқаны, сөйтіп оның білім сапасына да елеулі ықпал еткені ерекше атап өтіледі. Ауторлар білім жүйесі жұмыс берушілердің талаптарына сай келмейді, ал кәсіби білімдер нашар қаржыландырылады деп санайды. Бұл елдердегі адам капиталы өз мүмкіндігінен төмен дамып отыр. Осының барлығы жинала келгенде Орталық Азия елдеріндегі өндірістің дамуы мен экономиканың бәсеке қабілетіне тежеу салып отыр деп түйіндейді есеп ауторлары.

Зерттеушілердің пікірінше, қарастырылып отырған елдердің ішінде тек Қазақстанда ғана интеграциялық прогресс бар. Өзге елдерде бизнесті дамыту үшін қаржылық мүмкіндіктер шектеулі.

Есеп ауторлары шағын және орта бизнестің несиеге қол жеткізуі қиын екеніне баса назар аударады. Олар банктердің ірі компаниялармен ғана жұмыс істегенді жөн көретінін, ал олармен салыстырғанда шағын және орта бизнеске берілетін кредиттердің пайыздық үстемесі айтарлықтай жоғары екенін көрсетеді. Соның салдарынан шағын және орта бизнестің даму қарқыны баяу деген байлам жасайды.
Мемлекет пен жеке бизнестің арасындағы диалог, яғни өзара түсіністік, экономиканың дамуындағы елеулі фактор болар еді.

Қарастырылып отырған елдер табиғи қорлар экспортына шамадан тыс тәуелді, сондықтан инвестициялық климатты жақсартуы тиіс деп санайды. Олар мемлекет пен жеке бизнестің арасындағы диалог, яғни өзара түсіністік, экономиканың дамуындағы елеулі фактор болар еді дейді.

«Қандай саясат басым болуы тиіс; қай тәсіл неғұрлым тиімді; мемлекет пен жеке сектордың конструктивті диалогын қалай орнатуға болады және бәсекеге қабілеттілік әсерін өлшегенде қандай көрсеткіштерді пайдалану керек?» Давоста өткен Дүниежүзілік экономикалық форумның Орталық Азия бойынша есебін жасаған ауторлар осындай сауалдар төңірегінде сөз қозғады.

Ауторлар осы есепте атап өтілген мәселелер бойынша қабылданған нақты шаралар Орталық Азия елдері экономикаларының бәсекеге қабілетін арттырар еді деп үміт білдіреді.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (2)
     
Пікір
Кімнен: Көпкөрген
27.01.2011 22:56
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
ҚР -да интеграциялық прогресстің иісі де жоқ. Мәселен, референдум деген бәлені шығарған соң халықтар қазір көзқарастарымен бір-бірінен мүлдем ажырап кетті. Өзге ұлт өкілдері мемл.тілде сөйлемес үшін Назарбаевты қолдап отыр, ұлттық намысын қорланған қазақтар Назарбаевты неге қолдайтының мен түсінбеймін. Назарбаев биліктен кетпес үшін, қазір "бір күндік" саясат жүргізіп отыр. ҚР -ғы интеграция деген көрініс ол көзбояушылық. Халық Назарбаевты тағынан тайдыратын болса ол кісі ел ішіне іріткі салуға тайынбайды. Бұл жерде қандай интеграция?
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
28.01.2011 00:13
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Жер жаһанды жаратқан ,
Адамға бәрін қаратқан .
жасампыздық шартына ,
Қамдады бар тараптан .

Жаратылыс еркінде ол ,
Мүмкіншілік тіпті мол .
Бұл арада тек Сайтан ,
Арамдықпен кесті жол .

Алда берген ырзығын ,
Алдап қылды өз құлқын .
Құр алақан қай пенде ,
Болмас қалай бір тұтқын ?

Қамтамасыз болғанда ,
Білімге бет бұрмай ма ?
Болса бірақ күдертсіз ,
Тентек болып тұрмай ма ?

Билік елге жығылсын ,
Қызмет солай қылынсын .
Түскен ақша мұнайдан ,
Құдайға деп бөлінсін .

Ашкөз болмай соншама ,
Қарасу керек басқаға .
Жақсартам деп шаруаны ,
Айта берме далбаса

+ نوشته شده در جمعه هشتم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 9:46 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

ناخاطرات 19

ناخاطرات 19

 

از كودكي است من يادم ،

در آب جوي افتادم .

ساخته قايق از كاغذ ،

پا بر رويش بنهادم .

چونكه شدم خيس آب ،

برخاست ز دل فريادم .

گرچه خندم بر طفلك ،

هنوز دانم خود آنم .

       *  *  *

جمهوري شد سي ساله ،

اين ايراني اسلامم .

ليكن لافد سرمستش ،

من رستم دستانم .

نه شيخ داند نه شباب ،

گويد تنها خود دانم .

روشنفكر و بي سواد ،

بايد برند فرمانم .

داد مظلوم از ظالم ،

تنها خودم بستانم .

همه شده اهل جور ،

من رفع آن بتوانم .

مهديم شده پشتيبان ،

پس خير بود هر كارم .

      *   *   *

خوش خياليم كودكوار،

امان ده اي يزدانم !

هوا شده است آلوده ،

رود خشكيد و دريا هم .

سفينه اي ، يا حسين ،

نجات ده از غرقابم !

اي اسوه ي كربلا ،

نك سفله ی سفيانم .

كس نكند رام مرا ،

چون ز نسل گرگانم .

 

+ نوشته شده در پنجشنبه هفتم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 15:30 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

جاكٌا ؤزه ندئك أيه لده ر پوليتسيادان شققان سوكٌ آشتق آكتسياسن جالعاستردی

 

Жаңаөзендік әйелдер полициядан шыққан соң аштық акциясын жалғастырды

Билікке әлеуметтік мәселелер жөнінде талаппен аштық жариялаған әйелдер. Жаңаөзен қаласы, Маңғыстау облысы. 21 қаңтар 2011 жыл.

Билікке әлеуметтік мәселелер жөнінде талаппен аштық жариялаған әйелдер. Жаңаөзен қаласы, Маңғыстау облысы. 21 қаңтар 2011 жыл.

21.01.2011
Сәния ТОЙКЕН

Жаңаөзен қаласында аштық жариялаған алты әйел полициядан шыққан соң наразылық шарасын қайта жалғастырды. Олар бейсенбі күні жеке меншік пәтерде аштық акциясын бастаған соң полиция келіп ішкі істер бөліміне апарып алты сағаттай ұстағанын айтады. Қала әкімдігі бұл мәселеге еш түсініктеме бермей отыр.


Жаңаөзен қаласында екі күннен бері алты әйел аштық жариялап жатыр.

Азаттық тілшісімен телефон арқылы тілдескен Дәмеш Сарғұлова, Гүләйім Топаева, Тамара Ерғазиева, Бақтыгүл Исмағұлова, Зияда Өтебекова және Мадыжан Ақбасовалар жергілікті биліктен өздерін жұмыспен қамтамасыз етіп, баспана мәселесін шешуді талап етіп отырғанын айтты.


«ПОЛИЦИЯҒА АПАРЫП, ҚАҒАЗ ЖАЗДЫРТТЫ»

Аштық жариялап жатқандар наразылық акциясын өткізетіндері туралы жергілікті билік орындарын күні бұрын құлаққағыс еткендерін айтып берді.

– Біз қаңтардың 20-сы күні жергілікті уақытпен сағат 12.30-дан бастап Жаңаөзен қаласының «Шұғыла» шағын ауданындағы Гүләйім Топаеваның үйінде аштық акциясын бастадық. Аштық жариялайтынымыз туралы жергілікті билік пен прокуратураны қаңтардың 6-сы күні жазбаша хабардар еткенбіз. Біз алғашында акция өтетін орын ретінде «Өзенмұнайгаз» кәсіпорыны алдын көрсеткен едік, бірақ ол жеке меншік ғимарат деген соң осы пәтердің мекен-жайын көрсетіп, қаңтардың 10-ы күні қайта арыз бердік, – деді Дәмеш Сарғұлова Азаттық тілшісіне.

Алайда, олардың айтуыларынша, сол күні сағат 15.30-да аштық акциясы өтіп жатқан пәтерге келген полиция қызметкерлері оларды Жаңаөзен қалалық ішкі істер бөліміне алып барған.

– Полиция барлығымызға: «сендер бізге ескерткен жоқсыңдар, заң бұзып отырсыңдар» деп қайтадан қағаз жаздыртты, – дейді әйелдер.

Олар бейсенбі күні полиция кеңсесінде сағат 21.00-ге дейін болғанын айтады.


АЛТЫ ӘЙЕЛ, ОРТАҚ ПРОБЛЕМА

Жаңөзендегі аштық жариялаған алты әйелдің жасы 30 бен 40-тың ортасында, мамандығы бар, кәсіп иелері. Әрқайсысы отбасында 3-тен 5-ке дейін бала өсіріп отыр.

Тамара Ерғазиева өзінің геолог болғандығына қарамастан мұнайлы қаладағы «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалына қаншама рет жұмысқа сұранғанымен кіре алмапты. Ал басқа бірқатар мекемелерге барғанда ондағылар өзінен пара талап еткенін айтады.

– 1995 жылы ауру анамды бағып-қағатын адам болмай жұмыстан шығып кеткен едім. Жоғары білімім бола тұра қанша жерге резюмемді апарсам да жұмысқа орналаса алмай отырмын. 1995 жылы бұрынғы мұнай-газ өндіру басқармасына барғанымда жұмысқа кіруім үшін менен 40 мың теңге сұраған еді, ал 2002 жылы тағы бір мекеме 2000 доллар сұрады. Ондай ақша табуға мүмкіндігім болса, аштық жариялап нем бар? – дейді Тамара Ерғазиева.

Аштық жариялаушылар отырған мекен-жайдың иесі Гүләйім Топаеваның мамандығы – оператор. Бұрын бірнеше жеке меншік мекемелерде жұмыс істегенімен, олардың бәрі қазір жабылып қалған.

Ол ипотекалық несие бойынша алған баспанасынан жақын арада айрылып қалу қаупі төніп тұрғанын айтады. Қазіргі кезде несие үшін мойнындағы қарызы 1,5 миллион теңгеге жуық екен. Жұмыссыз отырғандықтан бірталай уақыттан бері төлей алмапты.

– Жұбайым да жұмыссыз. Ол жүргізуші, дәнекерлеуші мамандығын меңгерген. Ал өзім біресе балалар ауруханасында санитар, біресе басқа да жалдамалы ұсақ-түйек жұмыстар атқардым. Ипотекалық несиеге алған баспанам үшін айына 56 мың теңге төлеуіміз керек. Оны 2008 жылдың қарашасынан бері төлей алмай келеміз, – деді Гүләйім Топаева Азаттық тілшісіне.

Дәмеш Сарғұлова да жұмыссыз. Сонымен бірге ол 2008 жылдан бері өзі тұрған ресми үй кезегінен «баспанаңның жоқтығын қайта дәлелде» деген желеумен алынып тасталғанына шағымданады.

Аштық жариялаған әйелдер өздерінің талаптары орындалғанша наразылық акциясын жалғастыруға бел буыпты.

– Мұнда ешкім еріккеннен отырған жоқ. Біздің талаптарымыз бен жағдайымызды қала әкімі біле тұра ауыз ашпай отыр. Алдына барғанымызда бізді әкім емес, оның кеңесшісі Айнаш Тілекқабылова қабылдады.Адам тағдыры маңызды болса, біздің арызымызға құлақ асар уақыт болған. Өйткені, біздің әкімдікке арызданып жүргеніміз бір бұл емес, – дейді әйелдер.

– Сонда сіздер аштық жариялау туралы шешімге алдымен өзара ұйымдасып келіп отырсыздар ма?

– Жоқ, арнайы ұйымдасқан ештеңеміз жоқ. Қалалық әкімдікте жұмыс сұрап, баспана сұрап жүргендер жеткілікті. Біз жыл сайын барып-жүріп осы 6 әйел сонда таныстық.


БИЛІК ОРЫНДАРЫ ТҮСІНІКТЕМЕ БЕРМЕЙДІ
Аштық жариялаған әйелдердің жағдайы туралы білмек болып Азаттық тілшісі Жаңаөзен қалалық прокуроры Марат Тойжанға бірнеше мәрте телефон шалғанымен онымен тілдесе алмады. Ал оның көмекшісі Алмас Сансызбаев түсініктеме беруден бас тартты.

Сол сияқты Жаңаөзен қаласының әкімі Орақ Сарыбөпеевтің кеңсесіне де телефон соққанымызбен онымен сөйлесе алмадық. Телефонға жауап берген хатшы қыз: «әкім халық алдында есеп беру жиынын өткізуге кетті» деп қысқа қайырды.

Ал Жаңаөзен қалалық ішкі істер бөлімі бастығының орынбасары подполковник Бекжан Бағдабаев аштық жариялаған әйелдердің полиция бөліміне апарылғанын әуелгіде теріске шығарды. Бірақ артынша:

– Мен бұған ештеңе айта алмаймын. Олардан тек не себепті жиналғандары жайлы түсініктеме аламыз. Олардың әрекеті заңсыз, – деп жауап берді.

Маңғыстау облысының орталығы Ақтау қаласынан 150 шақырым қашықтықта орналасқан Жаңаөзен қаласында 200 мыңға жуық адам тұрады.

Жұмыссыздық – Жаңаөзендегі ең өзекті проблемалардың бірі. Мұнайлы өңірдегі кәсіпорындарда жұмысқа орналасу арнайы білімі бар мамандар үшін де қиын шаруа. Осыдан бір жылдан астам бұрын «Өзенмұнайгаз» өндірістік филиалына 100 адамды жұмысқа қабылдайтындығы туралы жергілікті баспасөзде шыққан хабарландыру бойынша мыңдаған адамнан өтініш түсіп, дау-дамайға ұласқан еді.

Ал Жаңаөзендегі кәсіпорындарда еңбек етіп жатқан қазақстандық жұмысшылар өздерінің әлеуметтік құқығын қорғап бұған дейін бірнеше рет наразылық акцияларын өткізді. Былтыр көктемде жұмысшылар ереуілі жарты айдан астам уақытқа жалғасып, оның барысында денсаулығы нашарлаған екі адам мезгілсіз қайтыс болғанын Азаттық радиосы хабарлаған.
Пікірлерді іріктеу
Пікір қосыңыз (14)
     
Пікір
Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ
24.01.2011 11:38
+0 / -0
Сіздің бұған қосарыңыз
Жоқ игілік батыста ,
Сондай болар шығыс та .
Жалбақтамай бүларға ,
Бет бағдарды дұрыста .
Тек сүйенбей мұнайға ,
Елмен жөнді шығыс та .
Әлемді саймай йесіз ,
Хаққа қарай жылыста .
Құдай берген ырысын ,
Қаржы қылғай жұмысқа .
Жетім , жесір , жарлылар ,
Сенмен ортақ ырыста .
Аманатты жымқырсаң ,
Тап боларсың ұрысқа .
Елбасымын дей тұрып ,
Елге қарсы тырыспа .
Судың да бар сұрауы ,
Әманда сен ұмытпа
+ نوشته شده در چهارشنبه ششم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 10:16 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 

گفتمان(22 ) آبای

گفتمان بيست و دوم

انديشيدم كه امروزه ميان قزاقها چه كسي را دوست داشته و چه كسي را ارج بنهم .

اگر بخواهي به ثروتمند ارج بگذاري ، ثروتمندي وجود ندارد . چنانچه متمولي باشد ، اختيار جان و مالش در دست خودش نمي باشد . بعضي ثروتمندان خود به سبب كشمكش با بعضي ديگر ، به صد نفر جهت جلب حمايت استغاثه كرده مالشان را تقسيم مي نمايند . خيال مي كند كه براي اعطا آنان را به خواهش واداشته است . احمقانه است . خير ، خود با استغاثه مي دهد . خيرخواهي هم نيست ، سخاوت هم نيست ، با قوم خود، با سرزمين خود ويرانگري كرده از بيفكران استقبال نموده مالش را مي پاشد . برخي ثروتمندان ، بختياران و مالداران با يكديگر متّفق نشده ، شيادان زيانگر زياد گرديده ، اكثريت ترسانيده ، بدون هيچ هدفي ، ناچار طمعه هر كس و ناكس مي شوند .

اگر بخواهي سخاوتمندان را ارجمند بداري ، امروز سخاوتمند واقعي در قوم وجود ندارد ، سخاوتمند مالده از سگ هم بيشتر است . يكي بمنظور سودجوئي سخاوت نموده ، يكي كه چوب در آستينش كرده اند لاجرم سخي شده گاو شيرده اين و آن گرديده است .

اگر بخواهي والي و قاضي را احترام نمائي ، در قوم ولايت و قضاوت خداداده اي موجود نيست . ولايت و قضاوتي كه خريداري شده يا با خواهش و كرنش به دست آمده باشد هيچ ارزشي ندارد .

اگر بخواهي شخص مقتدر را ارج بگذاري ، در شرارت همه قدرتمندند و در ميان قوم كسي نيست كه در خوبي باقدرت باشد .

اگر بخواهي شخص باهوشي را يافته و حرمت نهي ، در اين قوم كسي يافت نمي شود كه در عدالت ، حيا و انصاف هوشيار باشد . در شيادي ، رندي ، خيانت و حيله همة قوم تيزهوشند .

اگر بخواهي غريب و بينوا را احترام كني ، آنكه نتواند بر شتر خفته هم سوار شود ، نمي توان بي آزارش شمرد . او اگر دستش بچيزي بند بود از آن بهره مند مي شد .

حال مانده شياد و رند . آنان نيز تا همه جا را خشك و بي بركت نسازند ، رنگ آسايش را نمي بينند .

باري ، كه را دوست داشته و جانبدار چه كسي باشيم ؟ ولات و قضاتي كه همچون كرم مي لولند ، بمانند . البتّه ، بناچار ، نمي توان دلسوز و هم هوادار ثروتمندان بي آزاري نبود كه حتي به حكم ضرب المثل « آنكه نعمت مي خواهد ، پي دعوا نمي رود » با دادن نصف دارا ئيشان نتوانسته اند دلي بدست آورده نصف مالشان را باخيال آسوده مالك بوده باشند و همچنان طعمه دزدان ،ظالمان و شيادان هستند .غير از آنان كسي را نيافتم .

 

*******

+ نوشته شده در سه شنبه پنجم بهمن ۱۳۸۹ ساعت 15:50 توسط حاجي محمد شادكام ، وكيل پايه يك دادگستري  | 
مطالب قدیمی‌تر