Жарты ғұмыры қуғын-сүргінде өткен Қытайдағы қазақ қаламгері Қажығұмар Шабданұлы өмірден өткені жайлы ақпарат Қазақия рухани кеңістігін кезіп жүр. Әлем жазушыларының тарихында түрмеде ең ұзақ отырған осы кісі екен.

Қаламгер Қабдеш Жұмаділов  айтқандай, біздің ел сонау бір қиырдағы азаттық үшін алысқан қара негр түрмеге түсіп қалды десе, жатып кеп еңірейміз. Ал, іргедегі елдің түрмесінде шегедей қатып жатқан қазақ бар десе «Е, ол ма…» дей саламыз.

Өйткені, қазақтың түрме де жатуы жарасатын сияқты. Оны «құтқар» деп айтуға қауқарымыз жетпеді. «Ой, ол басқа ел ғой, оның ішкі ісіне араласуға хақымыз жоқ» дейміз де, үнсіз қаламыз.

Ал, олардың хақысы бар. Қазіргі таңда еліміздегі мұнай саласының 70-80 пайызына қытайлық компаниялар иелік етуде. Ұлан-ғайыр байлығымызды бердік-ау ақысына «ана бір түрмедегі шалды босата салыңдаршы» деп, айтуға дәрмен жоқ!

Марқұмға бар қылған жақсылығымыз, соңғы жылдары 6 томдығын басып шығардық. Оның өзі там-тұм ғана. Тиражысы 2 мыңнан аспайды. Жарықтық көзі тірісінде, ұзақ ойланып отырып: «Басқыншылар үшін отар халықтың өмір сүруінің өзі қылмыс саналады» депті.

Сондықтан да болар көп томдық шығармалар  жинағын «Қылмыс» деп атаған. Оны жазғанда тілдей-тілдей қағаздың қиындыларын пайдаланған. Бірде атыздың арығынан өтіп бара жатып, терең орға түсіп кетіп, төс қалтасындағы барлық қолжазбасына су тигізіп алыпты. Содан күні бойы сарылып қағаздарын күннің  көзіне кептіріпті. Қолыңыздағы «Қылмыс» романы бізге осылай жеткен.

Марқұмның бұл өмірде көрген қиындығы, сауапқа айналып о дүниеде берекесін берсін! Алланың мейірімі мен рахымы нәсіп болғай!

Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ