ه لشى

ه لشئ 

تاياق ده مه ي ءالىپتی

سىردى بو'كىل و'عىپتی

جه رده ن جه رگه سه رو^نده پ

اسپانداردان ءوتىپتی

بارىنه ده ءبىر ءساتته

وك^ىنده اق جه تىپتی

ه ستىگه و مه و کورگه نىن

ه لگه ایتىپ به رىپتی

اتته ک^ که ر مه ن سوقىرلار

جىندى ءاميندى ده سىپتی

سیقىر جانه وله ك^شئ

ده گه ندی ده ه سىىتتى

كورمه ي كورمه ي كورنه كتى

كه ره ك^ قاقشاك^ ه تىپتی

ه ل قو'لاعی ه لو^ ده پ

ه ستی ءسوزدی که سىپتی

بىلدىم ءبىتتى ده مه گه ن

که ره ک کوردی ءبىلىمدى

وقىمىستى ته ك مه ن ده پ

شىعارمادى ول بو' لىكتى

جالعىز جو'ره جول تاپپاي

مامىله گه اق که لىپتی

پایعامباردان و'لگی العان

تو'تکىلده ردى شه شىپتی

و'مبه ت بولا العاندار

اله و^مه تتی جونده پتی

الاش قوزعالىسى جابىلو^ى مو"مكىن

الاش قوزعالىىسى جابىلو^ى مو'مكىن

Abai.kz

قازاق جەرىن شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋگە قارسى تۇرىپ، ەلدىڭ قولداۋىنا يە بولعان "الاش جولى" قوزعالىسى جابىلۋى مۇمكىن. استانا قالاسىنىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتى "الاش جولى" قوعامدىق بىرلەستىگىنە قاتىستى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ كۇشى جوق دەپ تانىپ، ۇيىمدى جابۋ تۋرالى شەشىم شىعارعان.

"الاش جولى" قوعامدىق بىرلەستىگى تىركەۋىنىڭ كۇشىن جويۋ تۋرالى استانانىڭ ەسىل اۋداندىق مەملەكەتتىك كىرىس باسقارماسىنىڭ بەرگەن تالاپ-ارىزىن اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتتىڭ سۋدياسى ماقسات سەمبين 17 قاراشادا قاراپ، سول كۇنى ونى قاناعاتتاندىرعان. سوت شەشىمى قازاقستان جوعارعى سوتىنىڭ "سوت كابينەتى" سايتىندا جاريالانعان.

ازاماتتىق بەلسەندى باقىتجان تورەعوجينا قوعامدىق قوزعالىستى جابۋ تۋرالى سوت شەشىمى الدىن الا سوت وتىرىسى باستالعان جۇما كۇنى جەدەل شىعارىلعانىن ايتادى.

"تاۋەلسىز" ءارى "بەيتاراپ" قازاق سوتىنىڭ ازاماتتىق بەلسەندىلەردى ساياسي تاپسىرىسپەن قۋعىنداۋ سيپاتى مەن جىلدامدىعىنا كەيدە تاڭ قالاسىڭ" دەيدى ول.

"الاش جولى" قوعامدىق بىرلەستىگىنە قارسى بەرىلگەن تالاپ-ارىز بويىنشا استانانىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتىنىڭ سۋدياسى ماقسات سەمبيننىڭ 17 قاراشادا شىعارعان شەشىمىندە قوزعالىستى تىركەۋ تۋرالى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ 2017 جىلعى 17 شىلدەدە قابىلداعان قاۋلىسىنىڭ كۇشى جويىلعانى ايتىلعان. سوت شەشىمى جاريالانعان كۇننەن باستاپ ءبىر ايدىڭ ىشىندە وعان قاتىستى اپەللياتسيالىق شاعىم بەرۋگە بولادى دەپ كورسەتىلگەن.

سوتقا بەرىلگەن تالاپ-ارىز يەسى "الاش جولى" قوزعالىسىنىڭ قۇرىلتايشىلارى رەتىندە كورسەتىلگەن 10 ادامنىڭ ەكەۋى "ونى قۇرۋعا قاتىسىمىز جوق" دەپ ايتقانى سەبەپتى سوتتان قوعامدىق بىرلەستىكتىڭ تىركەۋىن جويىپ، ۇيىمدى جابۋدى سۇراعان بولاتىن. بۇل تالاپتى سوتقا قاتىسقان ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ وكىلى دە قولدادى. سۋديا ماقسات سەمبين جۇما كۇنى سوتقا جۋرناليستەردى قاتىستىرعانىمەن، سوت زالىندا بەينە جانە اۋديو جازبا جۇرگىزىلمەيتىنىن العا تارتىپ، ازاتتىق تىلشىلەرىنە سوت بارىسىن كامەراعا تۇسىرۋگە تىيىم سالعان.

بىرلەستىك مۇشەلەرىنىڭ نەگىزگى تىڭداۋ وتكىزبەي، بىردەن جارىسسوزگە كىرىسۋدى ۇسىنعان سۋدياعا نارازىلىق تانىتىپ، ونى اۋىستىرۋ تۋرالى قالالىق سوت توراعاسىنىڭ اتىنا جازعان ارىزدارى قاناعاتتاندىرىلمادى. بۇعان قارسى بولعان قوزعالىس مۇشەلەرى پروتسەسكە قاتىسۋدان باس تارتىپ، ەگەر سوت بىرلەستىكتى جابۋ تۋرالى شەشىم شىعارسا، اپەللياتسيالىق شاعىم تۇسىرەتىندەرىن مالىمدەگەن.

"الاش جولى" قوزعالىسى 2017 جىلدىڭ 17 شىلدەسىندە قوعامدىق بىرلەستىك بولىپ رەسمي تۇردە تىركەلگەن. قوزعالىستىڭ بيلىككە قويعان تالاپتارىنىڭ اراسىندا قازاقستاندا اۋىل شارۋاشىلىعى جەرىن "شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرمەۋ جانە ساتپاۋ" تۋرالى تالاپ تا بار.

Abai.kz

Қажы мұқпмбет шадкам 2017-11-21 01:32:36

Қай тіл болмасын онда кірме сөз табыла береді.мысалы қазақтың мұсылман емесі де осы сөздің араб төркініне өкпелей қолданыстан шығара қоймайды.Ал ондай сөздерді өзінше айта салады ғой.Хабардағы əңгіме соттың сұмдығы емес пе ?.Мен не деймін домбырам не дейді!?

مقاومت در سوژه بیولوژیکی/ مصاحبه با کاترین مالابو

ترجمه: رحمان بوذری

 

سه شنبه ۲ آبان ۱۳۹۶ - Oct 24, 2017

کاترین مالابو، زبان‌شناس و فیلسوف فرانسوی اکنون مدرس دانشگاه کینگستون لندن است.

کاترین مالابو استاد فلسفه در مدرسه فارغ‌التحصیلان اروپایی و استاد فلسفه اروپایی مدرن در مرکز تحقیقات فلسفه اروپایی مدرن در دانشگاه کینگستون لندن است. او به جهت کارهایش در مورد مفهوم شکل‌دهی/پذیری (پلاستیسیته) مشهور است، مفهومی که او از «پدیدارشناسی روح» هگل برگزیده و خلاقیت خود را در گفتارهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی امروز ثابت کرده. مالابو عموما یکی از هیجان‌انگیز‌ترین چهره‌ها در جریانی محسوب می‌شود که «فلسفه فرانسوی جدید» نامیده شده. تحقیق‌ها و نوشته‌های او طیفی از چهره‌ها و موضوع‌ها را دربر می‌گیرد، از جمله هگل، فروید، هایدگر، و دریدا؛ رابطه بین فلسفه، علوم اعصاب و روانکاوی؛ و مفاهیم ذات و تفاوت در فمینیسم. او نویسنده کتاب‌های مهمی است همچون «شکل‌دهی/پذیری در غروب نوشتار: دیالکتیک، تخریب، واسازی» (٢٠٠٩)، «تغییر تفاوت‌ها» (٢٠١١)، و آخرین کتابش «پیش از فردا: پیراژنتیک و عقلانیت» (٢٠١٧).

• چه چیز شما را جذب دانشگاه کرد و چگونه فلسفه دیدتان را به جهان عوض کرد؟

این سؤال مهم و جذابی است چون تا مدت‌ها فلسفه و دانشگاه برای من موجودیت‌های متعارض بودند. اولین‌بار هجده‌ساله بودم که فلسفه را کشف کردم. درس فلسفه در دبیرستان‌های فرانسه اجباری است. حتی اگر آن‌موقع اجباری به حل مسائل فلسفی نداشتم، بی‌معطلی فهمیدم فلسفه رشته‌ای رهایی‌بخش است. اول از همه به لحاظ سیاسی، فلسفه شیوه زیرسؤال‌بردن هرگونه اقتدار است. به لحاظ فکری هم، فلسفه نوعی انضباط ذهن و ارتدوپدی (استخوان‌پزشکی) است. البته نه در مفهوم فوکویی کلمه بلکه به معنای نوعی تعلیم‌و‌تربیت. ولی وقتی دو سال بعد در پاریس به دانشگاه رفتم فهمیدم ارتوپدی را باید به معنای فوکویی کلمه در نظر گرفت. نحوه درس‌دادن، هنجارها و قواعد نوشتن، محتوای کلاس‌ها، غیاب هرگونه سرزندگی، همه اینها مثل ساختن یک‌جور زندان فکری بود. بگذریم از سلسله‌مراتب دانشگاهی. مدت‌های مدید از واکنش‌های بی‌ملاحظه و خودجوشم رنج بردم، از اینکه مرتب فراموش می‌کردم قبل از صحبتم بگویم «پروفسور» یا به همه احترام بگذارم و چیزهایی از این دست. هیچ‌وقت نمی‌دانم چطور می‌توان مجیز کسی را گفت. این قضیه مدت‌ها بر کار حرفه‌ای من اثر گذاشت. احساس غریبگی‌ام در دانشگاه هم در زمان دانشجویی هم وقتی معلم شدم فرقی نکرد. بعدش مجبور بودم خودم وارد نظام دانشگاهی شوم، مگر فیلسوف چه کار دیگری می‌تواند بکند جز تدریس در دانشگاه؟ ولی من عاشق تدریسم. تدریس همیشه نجاتم داده. علاقه‌ای به قدرت نهادینه ندارم. اصلا اهل قدرت نیستم. سال‌های‌سال طول کشید تا بتوانم جایگاه خودم را به‌عنوان یک آدم دانشگاهی با ذات خودم به‌عنوان یک متفکر آزاد هماهنگ کنم. حالا در آستانه شصت‌سالگی همه‌چیز خوب است.

در مورد بخش دوم سؤال شما باید بگویم فلسفه دید مرا به جهان عوض نکرد، اصلا دید به من داد. به معنای واقعی کلمه درهای جهان را به روی من گشود. پیش از فلسفه‌خواندن اصلا دیدی به جهان نداشتم. زندگی من یک‌جور شهر فرنگ چهل‌تکه بود از علایق، امیال و تأثرات گوناگون بدون هیچ وحدت و ساختاری. اگر تا این حد جذب پلاستیسیته (شکل‌دهی/ پذیری) شده‌ام از این جهت است که فلسفه برای من اولین عملیات شکل‌دهنده/ پذیرنده است که روح و جهان مرا شکل داد.

• آیا می‌توانید از چند مربی که در طول سال‌های دانشگاه و شکل‌گیری شخصیت فلسفی‌تان تأثیر داشتند نام ببرید؟ از آنها چه آموختید؟

از معلم دوران متوسطه‌‌ام، شخصی به نام مونیک نیگ، آموختم چطور وسعت دیدم را زیاد کنم، چطور زندگی یکنواختم را با پدر و مادرم در شهرستانی کوچک (لیموگ در وسط فرانسه) دگرگون و به جغرافیاهای خیالی سفر کنم، هم به معنای دقیق کلمه (فلسفه میل سفرکردن به من داد) و هم به معنای استعاری کلمه (سیاحت در جغرافیای فکری با خواندن آثار فیلسوفان). بعد به پاریس رفتم و آنجا در مدرسه آنری چهارم، قبل از رفتن به سوربن، استاد خیلی خوبی داشتم (پی‌یر ژاسرم). او به من هگل و هایدگر را معرفی کرد. البته اتفاق اصلی در زندگی فلسفی‌ام، مهم‌ترین اتفاق، آشنایی با ژاک دریدا در سال ١٩٨۶ بود. گفتن اینکه از او چه آموختم مثنوی هفتاد من می‌شود. فقط از چند مورد نام می‌برم: جسارت و تهور، درک او از اینکه چرا از نهادها متنفرم، دقت فکری، جداکردن من از تعلقات «فرانسوی»ام، گشوده‌بودن به زندگی فکری آمریکایی، ورود به کلژ انترناسیونال دو فیلوزوفی، برانگیختن تحسین مدام من با گفت‌وگو‌ها، کنفرانس‌ها و کتاب‌هایی که فوق‌العاده خلاق و تک بودند و هنوز هم هستند. او استاد راهنمای من شد. تزم را با عنوان «آینده هگل» تحت راهنمایی او نوشتم. این یکی از زیباترین هدایای زندگی به من بود. بعدش به گمانم آماده بودم پروفسور شوم! بعد از او هیچ‌وقت کسی را ندیده‌ام که تا این حد ستایشش کنم و هرگز هم نخواهم دید.

• اولین اثر شما درباره تفکر هگل و نسبت آن با فلسفه معاصر بود، به‌خصوص نسبت آن با عصب‌شناسی. از خلال گفت‌و‌گوی فلسفه با عصب‌شناسی مفهوم شکل‌دهی/پذیری را پیش نهادید. دستاورد این مفهوم در وجودشناسی و سیاست معاصر چیست؟ چطور می‌تواند راه‌های جدیدی عرضه کند برای معضلات کلاسیک درباره رابطه بین صورت و ماده، ذات و هستی، و وجود و موجودیت؟

هگل اولین متفکری بود که برای شکل‌دهی/ پذیری به‌عنوان یک مفهوم فلسفی ارزش قائل شد. پیش از او گوته اصطلاح شکل‌دهی/ پذیری را جعل کرد، ولی او از این مفهوم فقط در معنای زیباشناختی کلمه (در مورد مجسمه) یا در معنای تعلیم‌و‌تربیت استفاده کرد (شکل‌دادن به بچه از طریق آموزش و آداب‌و‌رسوم). در هگل در وهله اول شکل‌دهی/پذیری به وجه وجود سوژه در نسبت با زمانمندی بدل می‌شود؛ در وهله دوم به وجه وجود خود واقعیت که به یک نظام شکل می‌دهد. اگر سنتزی از این دو به دست دهیم درمی‌یابیم شکل‌دهی/پذیری به معنای کارکرد زمان درون نظام است، یعنی شیوه‌ای که به موجب آن یک نظام می‌تواند بدون منحل‌شدن خود را از درون متحول کند. شکل‌دهی/پذیری قابلیت تبدیل‌و‌تبدل درونی یک تمامیت درخودبسته است.
البته این نکته نظرم را جلب کرد که این فرایند دقیقا ویژگی بارز شکل‌دهی/پذیری مربوط به اعصاب هم است. هگل این وجه سازمان‌دهی را پیش‌بینی کرده بود، یعنی کارکرد یک نظام به دلیل شبکه‌های وابسته به هم که مدام شدت، اندازه و گنجایش خود را جرح و تعدیل می‌کنند بدون اینکه از بین بروند. بعد از اتمام دوره دکترا شروع کردم به خواندن کتاب‌های بسیاری درباره مغز و بیش از پیش بر یقینم درباره وجود تناظر بین شکل‌دهی/پذیری فلسفی و عصب‌شناختی افزوده شد.

رابطه بین شکل‌دهی/پذیری و سیاست وقتی برایم روشن شد که کشف کردم الگوی عصبی به‌تدریج در ادبیات مربوط به اداره کشور غالب می‌شد. مفهوم انعطاف‌پذیری در مرکز این الگوست. بررسی تفاوت بین انعطاف‌پذیری و شکل‌دهی/پذیری مرا به تدقیق مفهومی از مقاومت سوق داد که از فیزیک مواد می‌آید. پلاستیک‌بودن به این معنا نیست که می‌توان به هر جهتی خم شد و هر چیزی را پذیرفت. آستانه‌های مقاومت در کار است. همه اینها را در کتابی با عنوان «با مغزهایمان چه باید بکنیم؟» به تفصیل توضیح دادم.
معنای وجودشناختی شکل‌دهی/پذیری را در سه جهت بسط دادم: تغییرپذیری وجود در کتابم درباره هایدگر با عنوان «تغییر هایدگر»، وجودشناسی تصادف (چطور امر تصادفی می‌تواند به یک زندگی شکل دهد)، و گشودن مفهومی جدید از ذات، مفهومی از ذات که ذات‌گرایانه نیست در کتاب «تغییر تفاوت‌ها». الان نوشتن کتابی را در ذهن دارم درباره آنارشی و شکل‌دهی/پذیری، ولی تازه اول این راه ماجراجویانه‌ام…

• شما در ضمن به خاطر تلاش‌هایتان در پیشبرد نظریه فمینیستی مشهورید، به نظرتان مسائل و مشکلات فعلی نظریه فمینیستی چیست؟ و به‌طور کلی فمینیسم چه دارد که به فلسفه بیاموزد؟

من فقط یک کتاب درباره فمینیسم دارم و هنوز هم آن را بی‌اشتباه می‌دانم ولی باید به‌روز شود. در این کتاب استدلال کردم که هم مردان و هم فمینیست‌های رادیکال زنان را از زنانگی بازداشته‌اند. فکر اینکه چیزی شبیه زنانگی وجود دارد «ذات‌گرایانه» است. کوشیدم با این دیدگاه درافتم و نشان دهم زنانگی چیزی است که هر وقت به یک زن تجاوز می‌شود، کتک می‌خورد، از محل کارش اخراج می‌شود یا بر او تبعیض روا داشته می‌شود، به معنای پدیدارشناختی کلمه ظاهر می‌شود. گفتم آنچه سارتر درباره فرد یهودی می‌گوید (این یهودستیزی است که فرد یهودی را می‌سازد) در مورد زنان هم صادق است. خشونت علیه زنان زنانگی را می‌سازد. این روزها توجه خودم را بیشتر به زیست‌شناسی و به‌خصوص پیراژنتیک معطوف می‌کنم. امروزه بحثی حساس و مبرم در زیست‌شناسی مولکولی هست مبنی بر این تصمیم که آیا پیراژنتیک امکان شکل‌دهی/پذیری به جنسیت‌های مختلف می‌دهد یا برعکس گستره آن را محدود می‌کند. بحث‌های کنونی درباره موضوع جنسیت و تراجنسیت اغلب اوقات به زیست‌شناسی توجهی نمی‌کنند، فقط واقعیت‌های فرهنگی را در نظر می‌گیرند. جنسیت چیزی نیست که دربست در جامعه ساخته شده باشد. دوست دارم این موضوع را عمیق‌تر بررسی کنم. در اینجا هم مسئله واسازی مفهوم توان‌کاه زیست‌قدرت است که بیش از اینکه چیزی را واضح کند تیره‌و‌تار می‌کند.

• شما خودتان را ماتریالیست می‌خوانید، هم به معنای وجودشناختی و هم به معنای سیاسی، ولی این روزها معنای ماتریالیسم کاملا مبهم است یا دست‌کم معانی چندگانه‌ای دارد. ویژگی‌های کلی ماتریالیسم شما چیست و چه نسبتی دارد با بحث‌های کنونی درباره ماتریالیسم؟

الان مبهم‌تر از قبل نیست. ماتریالیسم همیشه مجبور بوده خود را با تعریف و توضیح اضافه توجیه کند، چون دشمنانش همیشه آن را مبهم یا نامشخص خوانده‌اند. این دعوای قدیمی بین ایده‌آلیست‌ها و ماتریالیست‌هاست. در این زمینه باید مقاله کوتاه آلتوسر را خواند با عنوان «پاسخ به جان لوئیس». آلتوسر در پانویسی تأیید می‌کند که نزاع بین ایده‌آلیسم و ماتریالیسم معرف «پیکار طبقاتی در نظریه» است. ماتریالیسم گرایش نظری پرولتری است. می‌خواهید بدانید ماتریالیسم امروزه‌روز چیست؟ به بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌های تحقیقاتی، پزشکی، سایبرنتیک و فیزیک سر بزنید و درباره مواد جدید، پروتز‌های جدید، وسایل جدید و فنون جدید جراحی مغز تحقیق کنید. بعد بکوشید نتایجی درباره آینده این مواد بگیرید، این نتایج نشان می‌دهد مواد جدید هم بر روی جوهر اشیا کار می‌کنند و هم این جوهر را عیان می‌کنند. آن‌وقت می‌فهمید ماتریالیسم چیست. واقع‌گرایان نظری اغلب ماتریالیسم را نادیده و دست‌کم می‌گیرند. ولی بدون ماده یک چیز واقعی چیست؟ جهان «اشیا»؟ این دیدگاهی نامربوط و وظیفه‌نشناس است.

• در بسیاری از کتاب‌ها و مقالات شما تأکید زیادی هست بر زندگی به منزله یک مفهوم زیست‌شناختی و بسیاری از فیلسوفان کنونی را (فوکو، آگامبن، و میاسو) متهم می‌کنید به بیرون‌گذاشتن بدن بیولوژیک و به‌طور کلی زندگی بیولوژیک از حوزه فلسفه. انگار در کار آنها مفهوم زندگی و بدن از معنای بیولوژیک خود عاری می‌شود. پیامدهای این قضیه چیست؟ فلسفه معاصر چطور می‌تواند دیگر زیست‌شناسی را طرد نکند و این موضوع چه تأثیری بر شکل و شمایل فلسفه معاصر خواهد داشت؟

خب، همان‌طور که قبلا گفتم، تاکنون مفهوم زیست‌قدرت را به کار برده‌اند تا بلافاصله همه تلاش‌هایی را بی‌اعتبار کنند که پیشرفت را فقط تکنولوژیکی نمی‌دانند و پیشرفت بیولوژیکی را هم به دیده می‌گیرند. بعد از فوکو هیچ‌کس جرأت نکرده بگوید تحقیق بیولوژیکی چه‌بسا رهایی‌بخش باشد، و مفاهیمی در اختیار فلسفه معاصر بگذارد که بتوانند به خود نقد و واسازی جان تازه‌ای بدمند. جالب توجه اینکه این قبیل بی‌اعتنایی مشمول ریاضیات نمی‌شود. فوکو مسحور ریاضیات بود و هرگز آن را جزو زیست‌قدرت به حساب نمی‌آورد. همین قضیه در مورد میاسو صادق است. ریاضیات اشرف علوم وجودی است، بری از هرگونه گرایش به توطئه و سلطه. نه فقط اطمینان دارم چنین نیست بلکه در ضمن به گمانم اینکه فیلسوفان خیلی دلشان می‌خواهد بین علوم سلسله‌مراتب قائل شوند بی‌معنی و ناموجه است. قصد دارم بعدها سراغ این مسئله بروم. استفاده کنونی فلسفه از ریاضیات خیلی غریب است و بایست واسازی شود. البته بدیو مرشد «ریاضی‌سازی» امر واقعی است. می‌دانیم چه چیزی پس پشت این قضیه است: تفکر تمامیت‌خواه. و البته که بدیو از زیست‌شناسی متنفر است…

• گفتید واقع‌گرایان نظری اغلب ماتریالیسم را نادیده و دست‌کم می‌گیرند، ولی در بین آنها هستند افرادی که خود را بیشتر ماتریالیست تعریف می‌کنند تا رئالیست و واقع‌گرا، مثلا میاسو، گرنت، لیوای برایانت، مانوئل دو لاندا. ولی شما به یک ویژگی بسیار جذاب ماتریالیسم اشاره کردید، یعنی استلزام سیاسی آن. آیا خودتان را متفکری سیاسی می‌خوانید؟ آیا فکر می‌کنید کارتان می‌تواند کمکی به سیاست رادیکال و جنبش‌های رهایی‌بخش کند؟ به چه معنا؟

در بحثی که در کنفرانس «متافیزیک و شی‌ء فی‌نفسه» (پاریس، پاییز ٢٠١۶) داشتم به فیلسوفانی اشاره کردم که صراحتا ماتریالیسم را رد می‌کنند، کسانی مثل گراهام هارمن و ری براسیه. میاسو مبهم‌تر است. او از ماتریالیسم نظری سخن می‌گوید و به اپیکور رجوع می‌کند ولی بلافاصله می‌گوید تصادفی‌بودن انحراف اتم‌ها، نزد اتم‌گرایان باستان، در حقیقت تابع نوعی ضرورت است. این یعنی نزد او ماتریالیسم نمی‌تواند به راستی دلیل حدوث باشد، آن‌هم اعتقاد ریشه‌ای به حدوث. نمی‌دانم می‌توانم خودم را یک متفکر سیاسی بخوانم یا نه. به نظرم این برچسب زیادی پرمدعا و پرافاده است! به‌خصوص در دوره‌ای که می‌توان دید متفکران سیاسی رسمی چه چیزی برای عرضه‌کردن دارند: نوعی استالینیسم رنگ‌و‌لعاب عوض‌کرده، یا نوعی الگوی خام‌اندیشانه از شورش. هیچ‌کدام از اینها تاکنون هیچ‌چیز قانع‌کننده‌ای عرضه نکرده‌اند برای پشت‌سرگذاشتن سرمایه‌داری و استثمار کار. در مورد رئالیسم نظری، من به این نکته رسیدم که در نمونه‌های افراطی آن با غیاب مطلق مسئله سیاست طرفیم. معنای سیاسی امر واقعی چیست؟ معنای سیاسی جهان از‌هم‌گسسته؟ هرگز به مضامینی همچون دست‌کشیدن اولیه سوژه از جهان، فقر سوژه، خلأ یا لوح سفیدی که عرصه سیاست را به روی سوژه می‌گشاید (روسو، آلتوسر) پرداخته نمی‌شود. من از همان اول تصدیق کردم تعاریف جدید آگاهی، تفکر، و به‌طور کلی سوبژکتیویته که زیست‌شناسی معاصر به ما عرضه می‌کنند تصور ما را از مسئولیت‌پذیری و دستور کار از اساس دگرگون می‌کنند. تا چه حد سوژه بیولوژیکی سوژه‌ای انقلابی است؟ همه آثار من معطوف به این سؤال است. این هم به این معنا نیست که من خودم را یک «فیلسوف سیاسی» می‌دانم.

• در کتاب آخرتان، «پیش از فردا»، تحلیل مفصلی را می‌خوانیم از استلزامات استعاره «پیراژنتیک» کانت در پاراگراف ٢٧ نقد اول. آیا فکر می‌کنید معضل او را می‌توان به بخش عمده آن سنت فلسفی تسری داد که به او می‌رسد؟ آیا فلسفه مدرن همیشه درباره معضل زندگی بیولوژیکی و وجود فیزیکی ابهام داشته؟ و مهم‌تر از آن، آیا می‌توان به زندگی و بدن بیولوژیکی و وجود فیزیکی فکر کرد بدون خطر افتادن به دام ناتورالیسم یا علم‌زدگی؟

خطر افتادن به دام ناتورالیسم یا علم‌زدگی تاکنون اجازه نداده فیلسوفان معاصر نسبت به برخی از مهم‌ترین کشفیات انقلابی و علمی آخر قرن بیستم و اول قرن بیست‌ویکم گشوده باشند. البته منظور من انقلاب در علوم اعصاب است، ولی در ضمن کشف سلول‌های بنیادی، توانایی‌های بالقوه شبیه‌سازی، و پیشرفت‌های حاصله در زیست‌شناسی مصنوعی [شاخه‌ای از مطالعات بیولوژیکی که ترکیبی از زیست‌شناسی و مهندسی است]. در ضمن پیشرفت‌های مربوط به هوش مصنوعی، کاربردهای جدید و متنوع اطلاعات و الگوریتم‌ها و نظایر آن. در دوران دکارت، سپس کانت، هگل و حتی مارکس احمقانه به نظر می‌رسید هرکه را به علم علاقه داشت به صرف خطر درافتان به ناتورالیسم زیرسؤال برد. چطور فلسفه می‌تواند پیشرفت‌های علمی را نادیده بگیرد؟ چطور می‌تواند از گفت‌وگو با علم سر باز زند و با آن فقط به زبان نکوهش و مخالفت گفت‌وگو کند؟ من این را نمی‌فهمم.

• الان چه پروژه‌هایی در دست دارید؟

شاید با چیزی که اینجا گفتم در تناقض به نظر برسد، یعنی با این حرفم که خودم را یک فیلسوف سیاسی نمی‌دانم، چون پروژه بعدی‌ام درباره آنارشی است. می‌خواهم این مفهوم را در پرتو مفهوم پیوتر کراپوتکین از «تعاون» از نو واکاوم. این مفهوم در نقطه مرزی فلسفه، سیاست و زیست‌شناسی است. سپس افول غایت‌شناسی را در این سه حیطه بر می‌رسم و از خودم می‌پرسم که آیا می‌توان مفهوم اختیار‌گرایانه (لیبرتارین) تعاون را در هر سه مورد پیش برد یا نه. سؤالم این است که آیا تعاون دقیقا همان نوع مفهومی نیست که من به دنبالش می‌گردم: مفهومی میان‌رشته‌ای و در مرز حوزه نمادین و حوزه زیست‌شناسی. این قضیه به من امکان می‌دهد مرز میان آنارشیسم سنتی و آنچه پست‌آنارشیسم نامیده شده را زیر سؤال ببرم. پست‌آنارشیسم مجموعه‌ای از گرایش‌ها و خطوط فکری متعدد است که درصدد آشتی‌دادن اراده‌گرایی و پساساختارگرایی‌اند. پست‌آنارشیسم منتقد سخت متفکرانی است همچون کراپوتکین که به داوری آنها به جهت استفاده‌اش از زیست‌شناسی و اعتقاد به تکامل ذات‌گرا و عقل‌گراست. قصد دارم این مخالفت را با کراپوتکین زیرسؤال ببرم و به‌این‌ترتیب در ضمن روح تازه‌ای به تعریف کراپوتکین از تعاون بدمم. تعاون در کار او به‌منزله گرایش دیگری از تکامل در کنار نظریه انتخاب طبیعی ظاهر می‌شود. موجودات زنده نه‌تنها با هم رقابت می‌کنند بلکه در ضمن به یکدیگر کمک می‌کنند. تعاون سیاسی خاطره این رگه بیولوژیکی را در خود دارد. کمک متقابل نه‌فقط حمایت و هم‌بستگی بلکه اداره امور به دست خویش، اقتصاد تعاونی، همزیستی اندام‌وار یا اعتقاد به یک نظام بوم‌شناختی است مبتنی‌بر مناطق زیست‌سار (bioregion). این چیزی است که الان مشغول واکاوی آنم تا نشان دهم کمک متقابل یا تعاون مقوم نه یک «غایت» در معنای سنتی کلمه بلکه یک جهت‌گیری رهایی‌بخش است.

• درباره مناقشه‌ها و تولیدهای فلسفی معاصر چه توصیه‌ای به دانشجویان فلسفه دارید؟

اول از همه توصیه می‌کنم شاکله خود را در فلسفه سنتی، از فلسفه یونان تا پدیدارشناسی، قوی کنند. هرگز فلسفه معاصر را بدون این پشتوانه نخوانند. فکر نکنم شروع‌کردن فلسفه با خواندن ژیژک یا بدیو مستقیما زره فلسفی مناسبی بسازد برای مواجهه با همه مشکلاتی که زمانه ما تا این حد بی‌رحمانه پیش می‌کشد. از آن طرف هم نباید خود را در مطالعه تحقیقاتی در مورد یک فیلسوف سنتی حبس کرد. همان‌طور که هگل می‌گوید نمی‌توان از روی زمانه خود پرید، بلکه باید به بهترین نحو ممکن زمانه خود «بود». در ضمن باید درباره آنچه فوکو در نوشته عالی‌اش با عنوان «روشنگری چیست؟» «حال حاضر» یا «زمانه حاضر» می‌نامد بیندیشیم. باید خود را در جایی قرار دهید بین گذشته و آینده، در غیر این‌صورت، اگر ناراحت نمی‌شوید، تفکرتان شل‌وول خواهد بود.
در ضمن توصیه می‌کنم همیشه برای تفکر ایجابی مزیتی بیشتر از نیهیلیسم و شک‌گرایی قایل شوید، شیوه‌های سازنده تفکر را بر شیوه‌هایی ترجیح دهید که فکر را زائل می‌کنند. من از کلبی‌مسلکی متنفرم اگر آن را به معنای کسالت و رخوت بگیریم. واپسین کلمات زیبای دریدا را به یاد آورید: «همیشه زندگی را ارجح بدان».

در ضمن به آنها می‌گویم به جنگ همه تلاش‌هایی بروند که می‌خواهند فلسفه قاره‌ای را به بهانه‌های واهی کنار بگذارند، به این بهانه که فلسفه قاره‌ای مصلحت‌اندیشانه (politically correct) نیست، زیاده اروپامحور است و تحت سیطره کلام مذکر. مسلما مطالعات فرهنگی باید باشد، همه انواع و اقسام آن، ولی مطالعات فرهنگی هرگز نمی‌تواند جایگزین دقت، قدرت پرسش‌گری، نظم مفهومی و ضرورت فلسفه باشد. دفاع از فلسفه که همه‌جا در معرض تهدید است برای من نخستین ژست و موضع است که فوریت دارداسکو/ کاظم کردوانی

 

0 RESPONSE

1. 
   حم کدی

   5 November 2017 at 03:04

   Reply

   Your comment is awaiting moderation.

   عالم باشد پدیده
   که آمدست بدیده
   مهبانگ اگر بشنوی
   به امر حق بگروی
   او خواست ز خود نماید
   هر آنچه را که شاید
   پدید آمد پس جهان
   تا بنماید از نهان
   اقراء بنامش کتاب
   تا وصالش خوش شتاب
   آشتی کنی چون با غیر
   عمری کنی پس با خیر

تقیه

تقیه

تقیه شود چون واگیر

از حق شوم پس دلگیر

انشاء الله که گربه شد

خنده عین گریه شد

شیشکی هم می بندیم

بریش هم می خندیم

خوش نداریم بس که قدح

 خوش بداریم دل به مدح

دین که شود سیاست

حیله شود کیاست

الیوم تقیه گو حرام

بسکه شومست این مرام

حکم نباید چون خران

مثل سران حکم مران

خر را نگر در چمن

گوش ندهد هیچ سخن

گرچه دارد گوش خر

گفته ات دارد کی اثر ؟

آدام آتا حاو^ا انا

ادام اتا ، حاو^اانا

بولعانمه نه ن تىم نادان

جالعانداعى بو'ل ادام

وته ي السا اركه زده

قو'دىره ت ونى قولداعان

ورىنباسار بولار ده پ

 جه رگه سونی جولداعان

و'قساي الماي سول رابگه

بولدى اك^ىز جىرلاعان

ءاپسانانی قویسا ه كه ن

وندا ده ره ك بولماعان

جارار ه دی جاراسا ول

ءومىر بويى زىرلاعان

زامانانى بوقتاعان

حاقتى بولار داتتاعان

مه که ن - زامان ه گىز قو'ت

قوسا بولساق باپتاعان

ه كى قوساق ءبىر ته كتى

بابااتا مه ن حاو^ااناك^

ه كى جارتى ءبىربو'تىن

جو'بايىممه ن بولاالام

كىنارات بار قاي جاقتا؟

به كه ر بولما قاقساعان!

که رمانشاهدا

که رمانشاهدا

قوزعالدی جه ر قایتادا ن

زارداپ شه کتی مىك^داعان

قالعاندارى زارلاپ جو'ر

شىدامدارى اق قالماعان

ه ندى كوك^ىل بولىك^ده ر

ءسوزگه مه نىك^ جىرلاعان

جازعىرو^عا بولمايدى

حاققا قارسى بولماعان

نه گه ده سه ک^ تابیعات

بو'يرىق ونى قوزعاعان

كوبىنه سه  بىزده رده ن

ءجو'رعوي ءجوندى و'قپاعان

زىلزالا دا قو'بىلىس

وندا قاته بولماعان

ادام بولا جاو اپکه ر

ءوز سه رتىنده تو'رماعان

وتانداستى ناو^به تتى

بولو^ ءتيىس قولداعان

كه زه ك كه لسه بىزده رگه

بولماس قولدى سوزباعان

قارجاو^

قارجاو^

قارجاو^ دا وزدی دو'نیه ده ن

جان قالماس او^ ولمه گه ن

قایتىس كو'نى شاق كه پتی

جو'ما کو'نگه اق کو'تپه گه ن

جینازا ناماز وقىپ بوپ

جاقسی ول ده ستی کوپته گه ن

قالمایدی عوي بو'ل جالعان

جاقسى- جامان په نده ده ن

قو'لی بولماي بو'ل قو^دىك^

وقاسى بولماس ىزده گه ن

سوراقىسى بىراق سول

باجامدىعىن بىلمه گه م

ولگه نىك^ه جىلار ما 

تو^عانىك^دى کورمه گه ن ؟

ظاهر و باطن

ظاهر و باطن

 

بینند تنها چو تن را

گویند باطل سخن ها

گرچه بینند چند اثر

مانند ز اصل بی خبر

از شاهدند در عجب

غافلانند از سبب

روح پندارند یک روان

کز تن خیزد هر زمان

بت ساخته اند بسکه ظن

با حق مانند چون دشمن

در تن باشد چونکه جان

این را بینند همچنان

چون ننگرند در ژرفا

تنها بینند پس تن را

چون می پویند لاطائل

دور از بحرند بر ساحل

هیهات از این جاهلان

دانش ماند جاودان

بستوه شوند خود اگر

یقین گردد جلوه گر

هرکه ندارد نیاز

کی ببرد پی براز ؟!

قيامه ت قايىم

قيامه ت قايىم

ىستىق بولد ى كو'ن سونشا

بو^ بوپ که تتی سو^لار دا

و'شتى بالىق او^ىزده ن

ساسىپ تو'ردىم به ك سوندا

مه ن تاك^دانام ءالى ده 

مو'نداي تو'ستىك^ بولعانعا

كورىنه ما ه كه ن په نده گه

کوره سىنى كه ي و^اقتا؟

ءبو'لىنىپ ءجو'ر او^ه راي

ول جاق جانه بو'ل جاقتا

تىرلىك كوزى سو^ ده يدى

اسا بىلگه ن حاق اللا

حالىق بىلمه ي ءبىپ بالىق

قاقتى قانات و'شپاققا

قايىم بولار قيامه ت

قامدان ازداو^ مو'رساتتا

تو'سه به رىك^ جه رگه ...

تو'سه به رىك^ جه رگه...

 

تو'سه به رىك^ جه رگه ده گه ن اللامىز

آدام اتا ، حاو^ا انا شايتان مه نه ن بارشاك^ىز

ئشتارلىقپه ن کوره الماساق باسقانی

ءوزىمىزدى بارا - بارا قو'رتامىز

قاراسا الا بىرگه جو'ره بىلگه نده

ءبار پاله ده ن امان - ه سه ن قالماقپىز

بولماسىن ده پ باسه که له س ه ش ىسته

دىتته گه نگه جه ته الماي جارتى جولدا اقسارمىز 

کوپ ىشىنده ءازازىل ده كه ره گىن 

اك^عارماعان حاقتىك^ ءامرىن اك^عالمىز 

قارسى بولىپ وسی یگی تاعدىرعا

باعىت - باعدار ه ندى قالاي تاپپاقپىز ؟

شایتان تو'رسىن قارىنداس په ن جاراننىك^

بابىن ءالى تاپپاعان وته ناشار قاسقامىز 

دالباسالاپ ارکه ز به که ر تارتىستا

اپارماستاي ماقساتتارعا وته جامان جولدامىز 

اله م قازاقتارىنا حات

 

الاڭ  2452  31 پىكىر 1 قاراشا, 2017 ساعات 12:10

الەم قازاقتارىنا حات 

قانات بىرلىكۇلى

تورتكۇل دۇنيەگە تارىداي شاشىلعان، ءاي قازاق بالاسى! قىتايداعى قانداسىڭنىڭ جايى سەنى ويلاندىرماي ما؟ ەشبىر كىناسى جوق قازاعىڭ تەمىر تورعا توعىتىلىپ، كەيبىرى "وزىنە-ءوزى قول جۇمسادى" دەگەن سىلتاۋمەن ومىرىمەن قوشتاسىپ جاتىر. شەكارادان بەرى وتە المايتىنىن ءبىلىپ، قانشاما قانداسىڭ اح ۇرىپ، وكىنىشپەن وزەگىن ورتەۋدە. بۇكىل الەمدەگى قازاقتىڭ ارقاسۇيەرى سانالاتىن قازاق بيلىگىنىڭ ءوزى قىتايدىڭ ىشكى ساياساتىنا ارالاسا الماي تىعىرىققا تىرەلىپ تۇر. "مۇنداي جاي باسقا ەلدە بولمايدى" دەپ ايتا الاسىڭ با؟

ەي، قازاق بالاسى! ەسىڭدى جي! سەن بالكىم موڭعول ەلىندە تۇرىپ جاتقان بولارسىڭ! التاي اتا مەكەنىڭ ەكەنىنە ءشۇبا كەلتىرمەيمىن. كەشەگى وسپان، زۋقالار قانىمەن دە، جانىمەن دە قورعاعان سول ءبىر قاسيەتتى ولكەنى تاستاپ، قازىرگى قازاق ەلىنە قوسىلار كۇنىڭ تۋدى. بۇل كۇن قانشا ۇزاققا سوزىلارى ءبىر اللاعا ايان. موڭعول بيلىگىنە قاپەلىمدە ءبىر زۇلىم باسشى كەلسە، بۇگىنگى قىتايداعى قازاقتىڭ تاعدىرى سەنىڭ باسىڭا تۋماسىنا كىم كەپىل؟ ارينە، تۋعان جەردى، بۇكىل ءومىرىڭنىڭ ىستىق ەستەلىكتەرىن قيىپ تاستاۋ - قيىن. وسى ءبىر قيىندىقتى ەر بوپ كوتەرىپ، ءوز ۇيىرىڭە قوسىلماساڭ، ءبىر تال ءدانىڭدى بولسىن، قازاق جەرىنە ەگە الماساڭ، سەنىڭ قازاقتىعىڭنان قايىر جوق. موڭعولدى بىلاي قويىپ، ەرتەڭ ورىس ساياساتى بەتىن تەرىس بەرسە، قازاق ەلىنە ۇشىپ جەتەر قاناتىڭ بولماي زار ەڭىرەۋىڭ ابدەن مۇمكىن.

ەي، ومبى مەن ورىنبوردا، ياكي رەسەيدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندە جۇرگەن قازاق بالاسى! سەنىڭ ءتىلىڭ ورىس بولعانىڭمەن، جانىڭ قازاق! سەندەردىڭ دە ءتۇپ قوتارىلا ەلگە قوسىلار، قازاقتىڭ ءتىلى مەن ءدىنىن بويىڭا سىڭىرەر كەزىڭ جەتتى. بۇ تۇرلاۋى جوق عۇمىردا كوك كوز اعايىننان جاقسىلىق كەلمەسى باياعىدا بەلگىلى بولمادى ما؟ قازاقتىڭ ەلىن وتارلاۋ ءۇشىن بابالارىڭدى قىناداي قىرعان ەلدەن ىرگە سۋىتىپ، قازاق بولۋعا قادام جاسا. ورىس بيلىگى سىرتىن بەرسە، سەنىڭ ۇرپاعىڭ مۇلدەم قازاقتىقتان كەتۋى مۇمكىن. قىتايداعى جاعداي باسىڭا تونسە، قارۋلى ورىس ەلىنە قارسى تۇرىپ، قازاق ساعان پانا بولا المايدى. پانا قاجەت بولسا، قازىر تاپ!

ەي، تاشكەنت پەن نۇكىستەگى اعايىن! وزبەك ءوز اعام! ءوز اعام بولسا دا، شاڭىراعى بولەك، ۇستانىمى وزگە مەملەكەت. قۇدايعا شۇكىر، تاۋەلسىزدىك العالى ەڭ كوپ قانداسىمىز وزبەكستاننان كەلدى. سول ءبىر كوشتى توقتاتپاي، سەندەر دە اعىلىڭدار! ەندى ارتقا قارايلايتىن ەشتەڭە قالعان جوق. ەرتەڭ ساياسات قالاي بولارىن بولجاۋ قيىن. بۇگىن مۇمكىندىك بار ما، قازاق بولعىڭ كەلە مە، ۇرپاقتارىڭنىڭ جۇرەگى قازاق دەپ سوقسىن دەيسىڭ بە، توقتاما! ءبىز ءۇشىن نۇكىستىڭ قاراقالپاعى دا - قازاق! قاراقالپاق اعايىن سەن دە بەتىڭدى قازاق ەلىنە بۇر... شەكارادان بەرى ءوت. از قازاعىڭنىڭ سانىن كوبەيت. ءوس، ءون!

ەي، ەۋروپا قازاقتارى! ءتىلىڭ مەن سالت-ساناڭ وزگەرگەن بولار، بالكىم! جاعدايىڭ جاقسى، قالتاڭ توق شىعار! سوندا دا ءبىر بالاڭ بولسا دا، تاريحي وتانىڭا جىبەر! ەرتەڭ جۇتىلىپ جوق بولىپ كەتكىڭ كەلمەسە، قازىر ويلان! بۇل ءجۇز جىلدا ءبىر بۇيىرار جىلىمىق كەزەڭ. وسى كەزەڭدە كوشىپ كەلە الماساڭ، سەن قازاق ەمەسسىڭ. قازاق بولىپ قالا المايسىڭ!

قىتاي ساياساتىنا قاراپ، جۇرەگىمىز اۋىرار. قىتايدا جازىقسىز قامالعان قانداستارعا قول ۇشىن سوزا المايتىنىمىزعا وكىنىپ، زار جىلاپ جاتقان بولارمىز. ول جىلاعان جۇرەكتى جۇباتاتىن جالعىز قادام الەم قازاقتارىن ەلگە شاقىرۋ دەپ بىلەمىن. ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىك العالى بەرى حانزۋ ەلىندەگى بار قازاقتى ەلگە كوشىرىپ الار مۇمكىندىگىمىز بولدى. سول مۇمكىندىكتى مەملەكەت تە، قىتايداعى قازاقتار دا ۋىسىنان شىعارىپ الدى.

ەندى وسىنداي وكىنىش بولماۋى ءۇشىن جەر شارىنداعى ءار قازاق بۇگىننەن باستاپ اتقا قونۋى قاجەت!

ءسىز نە دەيسىز؟

قانات بىرلىكۇلى

Abai.kz 

 قاجی مو'قامبه ت قاراکه ده ي:

كوشه ر قازاق جه لمه نه ن

قونار جه ری ساي ده گه ن

ءجوندی جولعا جو'رمه یدی

شارو^اسی از دىنمه نه ن

كوشه- كوشه باسی او^ىپ

ه لده ن به زه شه تته گه ن

بىر-بىرىنه ه گه سه

که ک^ه سپه یدی کوپپه نه ن

اله و^مه تىن قو'رالماي

و'مبه تكه ءالى جه تپه گه ن

قاقساعان ول ؤ'ش ءجو'ز ده پ

جاو^ی بار ما کو'لمه گه ن ؟!

قىتاي- ورىس ونی که پ

بیله پ ابده ن توسته گه ن

مو'نداي تارقاو^ بازاردان

كىمده ر بوسىپ که تپه گه ن ؟

ه لبارىستار قو'ل بولىپ

که تکه نىنه ن که لمه گه ن

ورالمان ده پ که لگه ندی

از شىعار او^ ته پپه گه ن

وک^الماعان وسىندا

ارمانى كو پ جه تپه گه ن

کوشه به ره ر حاق جاققا

ونان کو'ده ر و'زبه گه ن

کوته رمه یدی قورلىقتى

جار قو'دايدى دىتته گه ن

بوپتی ءدو'مپو^ ءبر و'لکه ن

بوپتی ءدو'مپو^ ءبر و'لکه ن

 

بوپتی ءدو'مپو^ ءبر و'لکه ن

اله م سولاي ول دو'زگه ن

قو'رانداعی حابارشا

جارالدی ول حاق سوزده ن

بول ده پ ءراببی بو'یردی

سوعان ده ره و^ بوي به رگه ن

 ءالی داعی بوپ جاتر

ءار ءسات ساین وزگه رگه ن

ده مه ک تو'رماس ءبر حالدا

آو^ا به رمه ک ءار کو'یده ن

وزگه رسته ر و'زدکسز

بزگه ه ندی ترکه لگه ن

بو'ل ماحلو'قتار کوپ سونشا

ءبارى آدامعا که پ کو نگه ن

نه گه ده سه ک ته ک بو'عان

ءزلمان ءبر جو'ک جو'کته لگه ن

یاعني نادان بو'ل قاسقا

ورن آلدی ته ک رابته ن

آتتار بولپ باعداری

تو^را جولعا ول تو'سکه ن 

اله م بولا سایمانی

بولا آلادی جونده لگه ن

تابنعاندار ته ک حاققا

آرماندارعا ته ز جه تکه ن  

عالم باشد پدیده

عالم باشد پدیده

 

عالم باشد پدیده

چونکه آید بدیده

مهبانگ اگر بشنوی

از آن برب پی بری

که خواست ز خود نماید

هر آنچه را که شاید

پدید آمد پس جهان

تا پی رود از نهان

بحر و بر و سماوات

جمله باشند علامات

لکن ندارند شناخت

 بهر چشان رب بساخت

ملائک هم در فراز

خود نبردند پی براز

اسماء را چون ندانند

سر بداناش بسپارند

آدم کامد به عرصه

برداشت ز سر بس پرده

خلیفه شد پس چنین

بحکم حق در زمین

اسم ربش برخواند

بر هر آنچه در یابد

فرمود مرو ره تنها

رهزنانند بس تن ها

همیار شوی گر با کس

گول نخوری از ناکس

عمری نما پر عمران

تا بگردی چون سبحان

خصمت تنها شیطانست

کارش فقط عصیانست

بر خلافش چون کوشی

از جام وصل خوش نوشی

با پیروی زان لعین

حسرت خوری بس غمین

شادان بباش در حیات

بی دغدغه از ممات

در اینگونه زندگیت

شکست شمار چیرگیت

در نظم حق فی الجمله

نتوان بدید یک خرده

با آن بشو سازگار

چو رب بشو دست بکار 

به مناسبت مرگ عبدالرحمان

به مناسبت مرگ عبدالرحمان

 

اسب طلب بنشسته

از شیب راندی سربالا

به علم بودی دلبسته

از سخت نبودت پروا

 

نظر کردی به دوستت

زحمت سبک شمردی

از قرین و همدرست

گوی سبقت ببردی

 

کودک شده پس جوان

هیچ یاوه ای نبافتی

سرور شدی بر کسان

سینه سپر نساختی

 

می آمدی سلامت

تعلیم باری می دادی

مرده کرده هدایت

نمی ماندم آرمانی

 

ناکام مانده از جهان

فرزند مرده بگشتم

کس نمیرد از غمان

اینک من که نمردم

ساعیرا

ساعیرا

ساعیرا دا که تتی ءولپ

کورگه قویدی ه ل بو لپ

جنازاسی ول وقلا

جاقسی بولدی ءام ده لپ

جیلعاننان کوپ حالق

کوشه که تتی که پته لپ

جاو^عان جاو^ون سو بویدا

سیاقتی ه دی جاس توگپ

قازاق ه مه س بولعانمه ن

به ردی بالا کوپ تو^وپ

باسقادان دا قازاق تا

قز آلادی ، قز به رپ

ارالاسپاي كه يبر جو'رت

جوعالعانن کور ءوشپ

قازاقتار دا قو'رالعان

نه شه رو^لار ه لده سپ

جیه نده ر ده ه ل بولسا

که ته ر سانی به ک ءوسپ

قاشا به رمه وزگه ده ن

جو'ره به رگه ي سویله سپ

بولسا ءامین قوساعی

جو'ره ر پایدا ه ر کورپ

و'لت په ن رو^لار وسنشا

جو'رگه ن جه ردی تولترپ

آدام آتا حاو^ادان

بولعانن ءبل ته ک ءونپ

جو'ز به ن رو^نگا ه سرمه ي

تاقو^ا كه ره ك ته ك ءجو'رپ

له سپه ته ک شایتانعا

آللاعا ءجو'ر ته ک کونپ

کوزدی کوککه سالمایمز

کوککه کوزدی سالمایمز

 

کوککه کوزدی سالمایز

جونگه سومه ن بارمایمز

تاپ تار قالا وره مز

ءوزمزدی آق آلدایمز

کورمه س کورمه س تو'یه نی

کوره آلماس سوندایمز

جه ردی ساناپ ورتالق

اله مدی وعان آیدایمز

که نگه یته آلساق وره نی

شندی سوندا آنگدارمز

شرق آینالا جه رمه ن ءبز

کو'ندی آینالعان دوپتایمز

جارقتققا به ت بو'رماس

ناعز نادان جاندایمز

کو'ندی کورمه ي ورتادا

باسمزدى آیلایمز

قو'داي ه كه ش قو'دايدى

ءوز ورنندا قویمایمز

ءزارو^ ه مه س ه ش زاتقا

تابنو^دا قالمایمز

بره گه یگه ول تولق

قو'ل بولپ ته ک قالعایمز

جارده ممه ن ءجون جو'ره

تورنه و'شپاق قونعایمز

ونداي بيك ورنعا

ه نگبه کسز ده بارمایمز

سوندا ي قو'تتی سالماقتی

موینعا نه گه آلمایمز؟

بو'ل دو'نیه ده بولمایدی

ه شبر په نده شایتانسز

آلسو^مز بو'ل جاو^مه ن

ناعز ءبزدنگ شارو^امز

وسی شایقاس بولماسا

ءمر وته ر پایداسز

جه ر مه ن کوکتی جاراتقان

قو'داي دا ه مه س آیلاسز

قو'راسترعان جه ر - کوکتی

سو^دى قويماس سو'راو^سز

ماقال-ماته لده ر

ماقال- ما ته لده ر

866- ءتو'س تو'لکنگ بوعی.

867- کو'مان یماننان آیرادی.

868- کو'ن مه ن آیدنگ نو'ری ءبر،

        تاز- آدایدنگ ءتو'بی ءبر.

869- قاراشنی و'ری و'رلاپتی.

870- ءتان جاراسی جازلار، جان جاراسی جازلماس.

871- قاتنی ولسه جاتتنگ ساعی سنار،

        بالاسی ولسه قامشنگ سابی سنار.

872- تانگداعی آس تانگرده ن .

873- ه رلک - ه لدکتنگ به لگسی. 

874- جعلعانعا - سو'رنگه نگه کو'لمه.

875- جاقسعا ءسوزدنگ باسن آیتسانگ آیاعن ءوزی تو'سنه دی.

876- کوکته - قو'داي ، جه رده قو'ماي.

877- ورس - ته مر نوقتا ، قتاي - قايس نوقتا. 

878- بالانگ بالالعندا آتانگ دانالعی بار.

879- اتا کوته رگه ن جو'ک - آنانگ جو'گی.

880- آدامنگ کو'نی - آداممه ن.

881 - آدتنگ ورنن داي باسار،

          آتتنگ ورنن تاي باسار.

882- قاتن باستاعان کوش ونگبابدی.

883- جامان آیعر و'یورنه شابادی.

884- سو'یه نگه نی مقتی سو'یکه نگه نن جعادی.

885- بي آیتقان ءسوزدی قو'ل دا آیتادی ، ءبراق آو^زنگ دو^اسی جوق.

886- و'یالعان ته ک تو'رمایدی.

887- تو'رتپه یدی ءتو'بی ءبر.

888- کورنگه ن تاو^دنگ آلستعی چوق.