رمضانيات ( 12 )
رمضانيات ( 12 )
باز هم به سراغ سينما رفته فيلمي را مورد كنكاش قرار مي دهم كه از سوي مجلّه اسكرين بهترين فيلم جنايي جهان معرفي شده است. منظور كازينو ساخته مارتين اسكورسيزي در سال 1995 با بازيگري هنرپيشگاني همچون رابرت دنيرو( سام ) ، جو پچي ( نيكي ) و شارون استون ( جينجر ) است كه سوّمي نامزد اسكار براي ايفاي نقش اوّل زن بوده و بهمين عنوان برنده جايزه گلدن گلوب مي شود. دستمايه كارگردان خاطرات كسي است كه مديريت چهار كازينو را بعهده داشته و افشاگر دخالت مافيا در اين نهاد پليد مي باشد. بنا به تعريف ويكيپدياي فارسي اين نهاد خاصّ انجام انواع بازي ها و قمار كردن برسر آنهاست. اغلب قمارخانه هاي دنيا بهمراه مجموعه هاي تفريحي ، هتل ها ، رستوران ها و فروشگاه هاي بزرگ ساخته شده اند. برخي قمارخانه ها مركز برگزاري مراسمي متنوّع مثل نمايش هاي كمدي و كنسرت هاي بزرگ مي باشد. قمار از تاريخي كهن برخوردار بوده سوابق آن به چين ، مصر و يونان بر مي گردد.
مدير كازينوي مانحن فيه به خاطر مهارت هايش در پيش بيني شماره هاي برنده از سوي مافيا به اين كار منصوب شده و سهم معتنابهي از درآمد باند هاي كذايي دارد. وي در جلوگيري از تقلّبات مشتريان يا كاركنان كازينو بسيار قاطع و بي ملاحظه است. يهودي مشارٌاليه دلباخته زني از بخت آزمايان اين دم و دستگاه مي شود كه با مردي ديگر روابط ديرينه عاشقانه دارد. پس براي جلب رضايت خانم به ازدواج با خود از اهداي هيچ چيز ( طلا و جواهرات ، البسه شيك ، خانه ، اتومبيل و كليد گاو صندوق و غيره ) دريغ نمي كند. امّا چنين وصلتي هيچ كدام از طرفين را شادكام نمي سازد. زن خويشتن را در ادامه روابط قبلي محقّ دانسته و حسادت و بدگماني شوهرش را بي جا مي شمارد. از سوي ديگر ، مرد همسرش را ملك طلق خود پنداشته مبادرت به مهار وي مي كند. كار بيخ پيدا كرده و مسأله طلاق پيش مي آيد كه حساب وكتاب هاي في مابين مانع از آن مي گردد. جينجر دست به دامن دوست شوهرش كه دزدي آدمكش است مي شود تا از شرّ وي خلاص گردد. وليكن وي كه خود مأمور حفظ جان شوهرش است با زن بستوه آمده همدست شود وليكن پس از احساس نفرت از اين يهودي يكدنده مبادرت به توطئه قتل رفيق سابق خود مي كند. در اين گيرودار خانم جينجر به مشروب و مواد مخدّر معتاد شده و از سكته مي ميرد. آقاي سام راتستاين ملقّب به آس/ خر قمارخانه كه با نمايش قابليت هايش طي برنامه هاي تلويزيوني بلندپروازي خود را جهت تملّك كازينوي تحت مديريتش را آشكار مي سازد بحكم پدرخواندگان توسّط محافظش مورد سوء قصد قرار مي گيرد و چاره اي جز افتادن در خط مرگبار مافيا نمي يابد. بدينسان همان مي شود كه از آن پرهيز داشت. اميال دنيوي انسان را از هرگونه دوستي و اعتماد محروم مي سازد. در اين كارزار رحم بر رقيب و دشمن مساوي با شكست مهلك است. نه به زن مي توان اعتماد نمود و نه به رفاقت باور كرد.
كازينو نماد جامعه سرمايه داري ليبرال است كه سهم هر شخص از دزدي ها بستگي به تردستي او دارد. در اين نظام حدودي براي تخلّف و تقلّب تعيين شده كه هر كه از آن رد شود انگشتانش را با چكش له مي كنند. البتّه در صورت اقرار مجرم به اشتباهش مي تواند در تشكيلات كذايي ادامه وجود بدهد. كما اينكه آس نيز چنين كرده و بكارش باز مي گردد.
در قمار زندگي هم شانس به گردش ازلام بخت و انصاب اقبال وابسته فرض مي شود كه كارشان شيطاني است. تير هاي بخت آزمايي و بت هاي سرنوشت ساز باخت يا پيروزي قماربازان را تعيين و آنان را بجان هم مي اندازند. در فيلم يادشده همه اهل قمارند. زن رعنا تن خود را در اختيار مردي اجير مي گذارد كه صرفاً با درآمد هاي ناشي از مزدوري مي تواند شهوات جنسي و مالي همسرش را تأمين كند. مرد هم مال و ملك بسياري را به زوجه اش مي سپارد بلكه فقط مال او باشد و بس. امّا گردش دهر خيال هر دو را باطل مي نمايد. يكي را اعتياد ناشي از افسردگي بهلاكت مي رساند و ديگري را انفجار اتومبيلش توسّط مافيا بر سر عقل معاش مي آورد. البتّه بعيد است عاقبتي بهتر از همسر ناكام خود داشته باشد. كازينوي سرمايه سالاري نيز فرجامي جز ويراني واضمحلال دروني ندارد.
اينك به ربط اين مطلب به رمضان بپردازم كه ماه نزول قرآن است. در كلام الهي از مشروبات الكلي و قمار به عنوان خمر و ميسر نام برده شده است. عرق و شراب همچون چادري عقل را پوشانده و از كار مي اندازد تا نتواند خوب و بد را از هم تمييز دهد يا حتّي آن دو را حس نمايد. مَيسِر نيز همريشه با ميسّر به معناي آسان است. قماربازان به هواي واهي درآمد هاي راحت دست به بخت آزمايي مي زنند. جانشان به لب مي آيد تا شانسي بياورند وليكن نفس تنبلشان سيري ندارد و باز دنبال پيروزي هاي يامفت حرص مي زنند تا همه چيزشان برباد رود. حال آنكه اگر با روزه - ورزش پرهيز از شهوات و اميال ناروا - بر نفس خود مسلّط شويم ، نيازي نيست خري در خدمت ارباب بي مروت دنيا بود. اتّفاقاً ace ( لقب راتستاين ) در زبان انگليسي به معني الاغ است. يعني وي بالاخره فهميد كه در كازينو بايد خود را به خريّت بزند وگرنه مثل اياديش لت و پار خواهد شد.
حرف آخر اينكه خدابيامرز اسلاف آواره ما از شدّت بي هدفي ، حتّي در ايّام و ليالي رمضان نيز پاي قمار مي نشستند وفقط موقع سحر و افطار از آن بر مي خاستند. آنها نمازي خوانده باز به قمار ادامه مي دادند. مدّتي نيز جوانان ما هر مناسبتي را براي پهن كردن بساط كذايي بهانه قرار مي دادند. اين را هم خبرداريم كه مسابقات ملّي و جهاني فوتبال وسيله بخت آزمايي مردم بيكار و بيعار شده بود/ است. اين عمل شيطاني مگر غير از ايجاد بغض و كينه ميان قمارباز ها اثري ديگر داشته است ؟ هر كس به اين روند خبيث مشاركت ورزد از اخوان الشياطين است و بس ! وسلامٌ علي من اتّبع الهدي.