شب روی و معراج

شيعيان ديشب را شب بعثت می دانند و اهل سنّت و جماعت می گويند شب اسراء و معراج بوده است كه يازده و نيم سال پس از بعثت خاتم النّبيّين بوقوع پيوست. اين حادثه ، با توجّه به آنچه عيناً مشاهده شد ، باعث قوّت قلب پيامبر اكرم ( ص ) در برابر شدايد رسالت و نويد توفيقات بعدی می تواند بشمار آيد. آن حضرت بدينسان از رفعت مقام و عظمت مأموريت خويش يقين حاصل فرمود. منجمله ايمان يافت كه به فرجام رساننده كار انبياء سابق بوده و بايد از كلّ اهالی كتاب ( پيروان اديان توحيدی ) امّتی واحد فراهم نمايد كه نمونه اعلای وحدت مؤمنين باشد. مدينة النّبی همان آرمان شهری بوده كه آدميزادگان باز در آرزوی رسيدن به آن بسر می برند. اينك گفتمان حقوق بشر همه جا مطرح است. حتّی مستبدّين و ظالمان نيز اين مطلب را – ولو با شرطها و شروطها – قبول می نمايند. كسی حاضر به تن دادن به شرايط سلطه گران نيست. همه كارگزاران حكومتی را خادمين منتخب خويش می خواهند و اجازه نمی دهند كه كسی يا كسانی با ادّعای رسالتی ماورائی طالب اطاعت مطلق از ديگران باشد. در ميان انسان ها كسی بالاتر از پيامبران – از جمله حضرت محمّد مصطفی ( ص ) – قابل تصوّر نيست كه در پی اكراه آدميان به قبول دين باشد تا چه رسد به سيطره جوئی دنيوی. كما اينكه پيغمبر اكرم ( ص ) فرموده است : « انّی بعثت لأتمّم مكارم الاخلاق ». بی گمان استبداد و ظلم  از مكارم اخلاق نيست. پس ديكتاتوری در حكومت اسلامی سالبه بانتفاء موضوع است. اينكه پيامبر آخر الزّمان 13 سال اول دوران پيغمبری خود را با تحمّل انواع مشكلات و كارشكنی مشركين سپری كرد و همچنين 10 سال بعدش را با نهايت مدارا با امّت رفتار كرد بايد الگوی تبليغ سلم و آشتی ( معنای حقيقی اسلام ) قرار گيرد. برهر يك از ما به مثابه امّت نبوی فرض است از خودپسندی پرهيز نموده و به ديگران حق دهيم كه عقايد خاص خود را دارا باشند. باور ها وعقايد فردی مجوّز تحميل آنها به سايرين نتواند بود. بيان آرایمان به ديگران مستلزم شكيبائی و حلم در برابر انتقاد و مخالفتهای گوناگون است. آنان كه حوصله اين امر خطير را ندارند بهتر است خود را از ورود به آن معاف ساخته و موجب زحمت ديگران و برباد رفتن عرض خويشتن نشوند. ظرفيت اين بار ثقيل جز با مدد و لطف الهی ممكن الحصول نمی باشد. گويا حكمت اسراء و معراج اعطای چنين شرح صدری بوده است كه به يمن آن رسول الله ( ص ) در سختترين شرايط نيز دچار يأس و بی تابی نشده و از بركتش به تأسيس مدينه بی مثالش ( با اولين قانون اساسی مكتوب جهان كه حاكی از حقوق و تكاليف همگی شهروندان بود ) موفّق گرديد. تقوای نبوی و انابت به عنايت الهی و كسب لياقت پيغمبری منجر شده واهمتمام به ابلاغ رسالت سبب ساز اسراء و معراج گرديد كه در آن فريضه نماز اعلام شد.  

اوّلين فردی كه خبر معراج را تصديق كرد حضرت ابوبكر ( رض ) بود كه او را به صدّيق ملقّب ساخت. به مثابه رهاورد اين واقعه نماز های پنجگانه بر مسلمين فرض شده است تا با چنين عبادتی بندگان خدا پيوسته با او هيچگاه از حكمت خلقت غافل نمانند. با ذكر الله است كه قلب ها مطمئن می می ماند. وگرنه انواع وساوس در آن مؤثّر افتاده در اختيار اميال نفسانی و شيطانی قرار می گيرد كه بدترين آنها تكبّر و استبداد است.

دكتر رسول جعفريان ، مورّخ شيعی معروف تاريخ اسلام ، در مصاحبه اش با خبر آن لاين به مناسبت عيد مبعث هشدار می دهد كه به علّت غفلت از بررسی بيطرفانه سيره نبوی بسياری از عقب ماندگی و انحراف از برنامه های حكومت اسلامی پيش آمده و بايد جهت جبران مافات نهادی مستقل تأسيس شود. ايشان اعلام می دارند كه كشور های عربی ( سنّی  ) و غربی در اين طريق بخوبی پيش رفته اند وبايد از روش ايشان استفاده شود.