حاجي محمد شادكام

زبان قزاقي ( 2 )

              الفباء

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Әліпби

در خط آوائي از واحد اصلي، حرف ، و رديف شدن حرفها بنحو منظّم و مرتّب الفباء ساخته مي شود. الفباء شامل حروف ، اسامي ، انواع ، ترتيب آنها و نحوه نوشتن چاپي و نوشتاريشان است.

                                 حروف صدادار

حروفي كه موقع تلفّظ بنحو آزاد و بلامانع از مجاري صوتي خارج مي گردد صدادار ناميده مي شود.

در زبان قزاقي 12 حرف صدادار هست :

А ,        , Ә, Е , Э , О , Ө , Ү , Ұ , Ы , І , ( У ).

از ميان اينها اگر Э  فقط در كلمات دخيل از زبان روسي مثل злектр ،злеватер بكار مي رود ، دو حرف и و у حروف مركّبند :и- ы+й يا

І й. و у – ү+у يا ұ+у,. .

با توجّه به پيش و پس رفتن زبان ، گرد شدن لب و كشيده شدن آن در هنگام تلفّظ ، حروف صدادار به انواع كلفت ، نازك ، باز بسته ، لبي و لثوي تقسيم مي گردند.

1-       با توجّه به دخالت زبان :

ا )صداداران كلفت :

а      , ы , о , ұ , ( у   )                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

ب)صداداران نازك :

ә , і , ө , ү , е ( э ) , ( у )

2- با توجّه به دخالت فك :     

ا) صدادار هاي باز :

а, ә , о , ө , е ( э )

ب ) صدادار هاي بسته :

Ы , і , ұ , и , у

3- با توجّه به دخالت لب :

ا ) صدادار هاي لبي ( شفوي ) :

О , ұ , ө , ү , у

ب) صدادار هاي لثوي :

А , ә , е ( э ) , ы , і , и