گفتمان نوزدهم

آدم در هنگام تولد از پدر و مادر عاقل نمي باشد . چنانچه با سامعه ، باصره ، لامسه و چشائي حس نمايد ، خوب و بد دنيا را تمييز مي دهد و كسي كه بدينسان دانسته ها و ديده هايش بسيار باشد ، دانا خواهد بود . كسي كه به گفته هاي عاقلان توجه نمايد ، خود نيز عاقل شود . عقل بخودي خود بكار نمي آيد ؛ هر گاه به آنچه از عاقلان شنيده و ياد گرفته است توجه نمايد و از آنچه بد بشمار مي رود دوري كند به كار آمده و او را مي توان آدم ناميد . چنين سخني را اگر با هيجان يا افسردگي بشنود ، يا نخواهد آنچه را شنيده جهت فهميدنش دوباره بپرسد ، يا اگر در همان جا به حقانيت سخن يقين حاصل كرده اما بمحض خروج به وضع سابق خود برگشت ، شنيدن يا نشنيدن آن چه ضرورتي دارد ؟ دانائي گفته است كه بجاي سخن گفتن با  چنين قومي كه سخن را نشناسد ، بهتر است از خوكهائي كه ترا مي شناسند نگهداري كني . اين سخن نيز بهمان مي ماند .