دو، نیه ده گی ه ک^ باي تىلده ر قايسى؟
دۇنيەدە سانمىڭ ءتىل بار بولىپ، ءار ءتىلدىڭ سوزدىك قورى ۇقسامايدى. تومەندە تىلدەردىڭ سوزدىك قورى بويىنشا رەتى بەرىلدى.
1. اراپ تىلىندە 12.5 ميليونداي ءسوز بار بولىپ، دۇنيەدەگى ەڭ باي ءتىل بولىپ سانالادى. ماسەلەن يسپان، يتاليان، ۇردۋ، تۇرىك، پارىسى تىلدەرىنە اراپ تىلىنەن سانمىڭداعان سوزدەر كىرگەن. ماسەلەن اراپ تىلىندە «تۇيە» نىڭ 30 ءتۇرلى اتاۋى بار، ت.ب. اراپ ءتىلىنىڭ سوزدىك قورى ەڭ كوپ اعىلشىن ءتىلىن 20 ەسە ورايدى.
2. اعىلشىن تىلىندە 600 مىڭعا تارتا ءسوز بار دەلىنەدى.
3. جاپون تىلىندە 500 مىڭداي ءسوز بار.
4. كورەي تىلىندە 500 مىڭداي ءسوز بار.
5. دات تىلى (نيدەرلاند) ىندە 430 مىڭداي ءسوز بار.
6. پورتۋگال تىلىندە 390 مىڭداي ءسوز بار.
7. قىتاي تىلىندە 380 مىڭعا تارتا ءسوز بار.
8. پارىس تىلىندە 350 مىڭداي ءسوز بار بولىپ، ءپارىس تىلىنىڭ 30% تتەي ءسوزى اراپ تىلىنەن ەنگەن.
9. يتاليان تىلىندە 300 مىڭداي ءسوز بار.
10. ۇردۋ تىلىندە 250 مىڭداي ءسوز بار.
11. يسپان تىلىندە 250 مىڭداي ءسوز بار.
12. ورىس تىلىندە 200 مىڭداي ءسوز بار.
13. قازاق تىلىندە 167 مىڭداي ءسوز بار. ناقتى عىلمي دەرەك (قازاق ءتىلىنىڭ سوزدىك قورىن قامتىعان العاشقى تولىق نۇسقاداعى تۇسىندىرمە سوزدىك 1974-1986 جىلدار ارالىعىندا 10 تومدىق ىرگەلى ەڭبەك رەتىندە جارىق كورگەن. وندا 66994 اتاۋ ءسوز بەن 508 24 تىركەس، بارلىعى 502 91 لەكسيكالىق بىرلىك قامتىلىپ، ولاردىڭ 103 مىڭنان استام ماعىنالىق سيپاتتاماسى بەرىلگەن. 2002-2011 جىلدار ارالىعىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا تىلدەردى دامىتۋ مەن قولدانۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى» اياسىندا جارىق كورگەن 15 تومدىق «قازاق ادەبي ءتىلىنىڭ سوزدىگىندە» 300 92 ءسوز بەن 856 57 ءسوز تىركەسى – بارلىعى 150156 لەكسيكالىق بىرلىك قامتىلعان. سوزدىكتە 612 166 ءسوزدىڭ ماعىناسى اشىپ كورسەتىلگەن. «Қазақ тілінің әмбебап сөздігі»).
14. نەمىس تىلىندە 135 مىڭداي ءسوز بار.
15. تۇرىك تىلىندە 110 مىڭداي ءسوز بار. تۇرىكتەردىڭ ءتىل عالىمدارىنىڭ ايتۋى بويىنشا 8000 نان اسا ءسوز ياعني 8 % تى اراپ تىلىنەن كەلگەن.
16. فىرانسوز تىلىندە 100 مىڭداي ءسوز بار.
قوسىمشا جۇكتەلگەن سۋرەتتەرى:
كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.com/oku.php?tur=11&id=2215
ماقالانىڭ كەلۋ قاينارى: http://www.elarna.com/oku.php?id=2215#ixzz4f2Xlm6Vc
ەل-ارنا كەسكىندەر ايماعى: http://www.elarna.com/video.php