خاطراتي به خاطر آباي ( 12 )

خاطراتی به خاطر آباي ( 12 )

21/5/74 - سِمِِي

     

بعد از صبحانه دست و پايمان را براي بازگشت به سِمِي و آلماتی جمع كرديم.

ميزبانهاي آياكوزی با نهايت اخلاص پذيرايي كرده و مهيای مراسم بدرود شدند.

باز هم صبحانه مفصّلي صرف شد. يكی از آنها ترانه اي خواند كه يكي از

قزاقهاي بازآمده از چين بخاطر برادربازمانده اش سروده بود. مضمون شعر

مزبور غم فراق و بستن ميثاق با خاطرات برادربود. چند دختر و زن نيز ترانه

هايي با همين مضامين خواندند. سپس هدايائی برسم يادگار اين جشن اعطا شد. به

اوراز – ريش سفيد چادر – خلعت و يك جلد كتاب بنام « آباي ه لی » رسيد كه

در واقع آلبومی از تابلو و نقاشي هاي مربوط به آباي و زادگاه او بود. به صالح

يك تخته قاليچه با تمثال آباي داده شد. به ارازباي و مريم نيز همين نوع قاليچه

وكتاب اعطا شد. سهم من و حاجي مراد ، هركدام ، يك جلد از كتاب مذكور بود

والسلام. نماينده جمعيت جهاني قزاقها توضيح داد كه بنا برسم جاري « شاپان »

به آقساقال تعلق گرفته است. به عبارت ديگر از بنده هم دلجويي و براي جبران

دست خالي ماندنم يك جلد « دايرة المعارف آباي » از يك جايي تهيّه و به اينجانب

هديه شد. من هم با كمال امتنان اظهار داشتم كه اين كتاب را از هر خلعتي برتر

مي شمارم. بداً كاشف به عمل آمد كه يك دست لباس زنانه به اضافه مقداري

غذاي قزاقي به عنوان آذوقه راه تا آلماتی به مريم داده اند. در همان جا يك جلد

الفبای قرآن و شرايط الايمان و يك جلد كتاب « علم الحال » را كه سوغاتی

قزاقهای تركيه ، ترجمه و تأليف خليفه آلتاي بود گرفتم. با اين حساب ، غير

قزاقهای ايرانی ، هيچكس از مهمانها دست خالی نيامده بودند. هر گروه از كشور

خود ره آوردی داشتند. بعضي ها ترجمه رمان « راه آباي » اثر نامدار مختار

عوضف را با خود آورده بودند. برخِی برگردان آثار منتخب نظم ونثر آباي

همراهشان بود. در اين ميان مجله ، روزنامه يا كتاب هايي بزبان رسمی يا مادری

كشور هاي گوناگون به چشم می خورد. متأسفانه قزاقهای ايرانی به علّت عدم

هماهنگی با اوليای مربوطه نتوانسته بودند در اين برنامه – چنانكه بايد و شايد

مشاركت به عمل آورند. نه خود قزاقهای ايراني ( شايد به علّت عدم تعلّق خاطر

قومی ) شناخت كافی از آباي و آثارش داشتند و نه اوليای فرهنگی و سياسی

جمهوری اسلامی ايران از وجود دلبستگان اين شخصيت عظيم فرهنگی و سياسی

واقف بودند. بهر حال بايستی اين مسامحه هرچه زودتر جبران گردد؛ وگرنه

بدون زمينه های مناسب  فرهنگی ، برقراری روابط سودمند اقتصادی ، اجتماعی

و سياسی ممكن نخواهد بود.

چند نكته يادم می آيد : در آلماتی شنيده بودم كه آقای دكتر ولايتی – وزير خارجه

– در مجلسی به ياد آباي ، حضور يافته وليكن يك كلمه هم به اين مناسبت حرف

نزد. مگر ايشان در اين خصوص خالی الذهن بود ؟ آيا صحيح بوده كه نماينده

جمهوري اسلامی ايران ، در چنين فرصتی ، عرصه را برای رقبا خالی بگذارد ؟

انگار مراسم سالگرد آباي كه يونسكو نيز در آن مشاركت ورزيده بود ، از لحاظ

دولتمردان ما اهميّتی نداشت. محض انصاف بايد خبر داد كه يك جلد كتاب ، چاپ

انتشارات « الهدی » ، حاوی ترجمه بسيار ناقص برگزيده ای از آثار منظوم و

منثور آباي به موزه او در سِمِي اهداء شد. همين و بس! اين خبر را از روزنامه

های قزاقستان خواندم و كتاب كذايی را در نمايشگاه موزه مزبور ديدم كه چه

حقير و دون شآن كشور گل و بلبل می نمود ! اين را هم افزوده باشم كه پيش

نويس ترجمه ديوان اشعار و نوشته های آباي را با خود آورده بودم ودر هر

فرصتی آن را ارائه می دادم تا معلوم شده باشد كه يك ايرانی حركتی در راستای

معرفی آباي انجام داده وليكن دريغ از كمترين حمايتی  توسط نهاد های دولتی و يا

غير آن.

حدود ساعت 5/11 بامداد اتوبوسها به سوی سِمِي راه افتاد. بين راه از مقبره « ه

نگلئك – كِبِك » ديدار شد. اين دو به مثابه ليلی و مجنون قزاقند كه قربانی

اختلافات طوايف خود بشمار می روند. راهنمای گروهمان می گفت اين دو مظهر

عشق و قربانيان جهالتند. ماجرای آنها موضوع اوّلين نمايشنامه مدرن قزاقی ، از

آثار مختار عوضف است كه در زادگاه آباي اجرا شد. اينك بنای يادبودی بر

مزارشان احداث شده است. با راهنمای گروهمان ، خانم « آلتن » كه راجع به

عشق و عاقبت دردناكشان سخنراني مفصّلی می كرد ولی كسی آن را جدّی نمی

گرفت ، گفتگوی درازی را آغاز نمودم. توضيح دادم كه اسلام با عشق و

مهرورزی مخالفتی ندارد. در عين حال بايد برای اينگونه عواطف حدّی قائل شد.

انواع محبّت ها ، چه بين جنسها چه به مادر و يا پدر يا وطن و ساير رغائب

بايستی در خدمت فضائل باشد. تمايلات جنسي نبايد عامل فساد و آشفتگي خانواده

ها باشد. خاطر پدر و مادر يا فرزند نه چندان عزيز است كه برايشان بتوان دست

بهر كاری زد. وطن پرستی مذموم است. حتّی نمي توان در راه علم نيز همه چيز

را فدا ساخت و... ميهمانی از تركيه ، در اين رابطه ، می گفت يكی از روحانيون

كشورش با 70 سال سنّ هنوز ازدواج نكرده و انگيزه اش را عشق به خدا اعلام

می دارد. در مقام مخالفت با تجرّد آنچنانی بيان داشتم : اين هم از موارد انحرافی

عشق است. مسلمانان نكاح را سنّت رسول الله (ص) مي دانند كه بار ها ازدواج

فرموده اند. تجرّد از آداب مسيحيّت كاتوليك است كه مسلمين از تشبّه به ايشان

منع شده اند. صحبت با آلتن ، به شكل خصوصيتر ، ادامه يافت. كوشيدم ذهن او

را نسبت به اسلام و جمهوری اسلامی ايران روشنتر سازم. با توجّه به مطالبی كه

درباره هوسبازيهای مردان و مظلوميت زنان عنوان شده بود ، گفتم حجاب در

اسلام جهت حفظ حرمت نسوان و مصونيت آنان از تير چشمان حيز برقرار شده

است. مانعی برای فعاليّت اجتماعی زنان وجود ندارد. می توانند تحصيل دانش

كنند و به انواع حرف و مشاغل – به استثناي برخی كار ها كه دون شأنشان به

شمار مي آيد – بپردازند. با وجود اين ، درآمدشان به خودشان تعلّق داشته و نفقه

به عهده شوهران است. اضافه كردم : از نظر اسلام زن در حكم جواهر و احجار

كريمه است كه بايستی كاملاً محفوظ باشد ؛ بی آنكه محسور ماند. خانم آلتن كه

مجذوب اين مطالب شده بود پرسش های متوالی مطرح نموده از زندگی

خصوصی خود هم سخن گفت. دخترش شوهر كرده و پسری 16 ساله دارد.

همسرش مهندس كشاورزی و كارمند دولت است كه در يك فروشگاه اضافه كاری

می نمايد. خودش چون معلّم نمونه است می تواند _ قبل از 60 سالگی _ با

25 سال سابقه بازنشسته شود كه در اين صورت از ميزان مستمريش كمی كسر

خواهد شد. پسرش كه قبلاً به مؤسسه روسی می رفت از امسال وارد مدرسه

قزاقی شده و اينك می تواند قزاقی حرف بزند. درباره وضع ايران و حال و روز

قزاقها ی آن شرح دادم كه به عنوان كارمند ، كاسب ، راننده و غيره امرار معاش

می نمايند. همگی دارای خانه و زندگی هستند.از يمن روابط مودّت آميز قوم و

خويشی كسی گرفتار فقر بنظر نمی آيد. آمّا احساس غربت و آوارگی رنجشان

می دهد. برخي می پندارند كه با بازگشت به وطن آباء و اجدادی دردشان درمان

خواهد شد. به نظر نگارنده مانع عمده اين امر تفاوت شديد فرهنگي است.

روسزدگی غيرقابل تحمّل می نمايد. جوانان الكلی فكر وذكرشان مد های غربی

است. اغلب به زبان روسی اختلاط نموده از آداب و رسوم ملّی خبر ندارند.

گراني و بيكاری نيز بيداد می كند. حقوق كارمندان دير به دير پرداخت می شود.

گويا درآمد های دولت كفاف مخارجش را نمي نمايد. ضعف مديريت و فساد

اداری هم كه قوز بالای قوز است. آيا در چنين اوضاع و احوالی برگزاری

اينگونه مراسم اولويت دارد ؟ اينكه قزاقها از گوشه و كنار دنيا بيايند و چند شبانه

روزی در اينجا بخورند ، بنوشند و مسابقات اسبدوانی ، كشتی ، مشاعره و ساز و

آواز را تماشا كنند نهايتاً چه بهره اي خواهد داشت ؟ يادم رفته بود بنويسم كه

عصر يكي از روز هاي جشن در اردوي جيده لی بايسن با جوانی قزاق برخوردم

مست لايعقل كه مي گفت از مغولستان به وطن بازگشته است ولی خود را بدبختي

می شمرد كه كعبه آمالش خالی از بت عيّار بود. لابد مستی بود راستی !

ساعت 5 بعد از ظهر بود كه به سِمِي رسيديم. عدّه اي از مهمانان كه در هواپيما

جا برايشان رزرو شده بود ، مستقيماً به فرودگاه رسانده شدند. ما را به طرف

آسايشگاه بردند چون از قطار آلماتی جامانده بوديم. در اطاق قبلی خود جاگرفته و

قبل از هر چيز در حمام عمومی دوش گرفتيم و لباس عوض كرديم. سپس بدنبال

نماز ظهر و عصر شام صرف شد. بعد از نماز مغرب براي رفع خستگی به

خواب رفتيم تا كمی تجديد قوا نموده نماز خفتن را سرحال بخوانيم . بيدار كه شدم

ساعت 3 صبح بود ! برخاسته وضو گرفتم و عشاء را قضاء و نماز صبح را ادا

كردم.

                               

قازاقستان : ه كونوميكالق ديناميزم + ساياسي آوٌتوكراتيا

БАСПАСӨЗ ШОЛУЫ

Қазақстан: экономикалық динамизм + саяси автократия

"Хан шатыры" сауда, ойын-сауық орталығы. Астана, 14 шілде 2010 жыл

04.08.2011

Алтынбек БАҒАЙ

Журналист Джошуа Кучера «егер Гиннестің рекордтар кітабына «ашылу салтанатына ең көп мемлекет басшылары келген сауда үйін» тіркеу керек болса, онда Астанадағы «Хан шатырын» ойланбай ұсынуға болады» деп жазады Slate журналында.

Журналист Қазақстан туралы бірнеше бөлімнен тұратын мақалалар сериясында елдің ірі қалаларын аралап жүріп ойға түйгенін жайттарын баяндапты.

ЗОР АМБИЦИЯ БЕЛГІСІ

Ашылу салтанатына Ресей президенті Дмитрий Медведев, Йордания королі Абдолла, Түркия президенті Абдулла Гүл және Украина, Армения мен Тәжікстанның президенттері қатысқан. «Хан шатыры» сарайының ашылуы негізі Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 70 жасқа толған туған күнімен түұспа-тұс келді. 20 жыл билік жүргізгенде ол «біраз қойылым» жасады. Әрі ол жеке басқа табыну культін қалыптастырып жатқанын сезіп, өзінің 70 жасқа толған туған күнін ерекше атап өтуді қаламаса да «Хан шатырының» ашылуы туған күн кеші болғаны анық» дейді Джошуа Кучера тамыздың 1-і күні жариялаған мақаласында. Сарайдың ашылуына жеті мемлекет басшыларына қоса Қазақстан парламентінің бүкіл депутаттары және дипломатиялық корпустардың өкілдері қатысқанын еске алады ол.

Қазақстанның Сібір мен Қытайдың батысы және басқа Орталық Азиядағы «стандардың» арасында орналасуы мемлекеттің үлкен күшке айналуына мүмкіншілік бермейді. Оған қоса, халқы да аз, он алты миллионға жетпейді деп ойын одан ары сабақтайды автор. 

Бұл кемшіліктеріне қарамастан, Қазақстан басшылығы өзінің халқы ойлағаннан әлдеқайда «дамыған» және «заманауи» көшке ілесіп келе жатқанына шүбә келтірмейді. Мұны шетелде отырып бақылағанның да өз пайдасы бар. Қазақстанның «Хан шатыры» сарайының ашылуына шетелдік басшыларды жинауға «ұялмай» тыраштанғаны – әлемдік деңгейге ұмтылу амбициясынан туындап отыр дейді автор.  

ҚАЗАҚСТАННЫҢ БАСТЫ МАҚТАНЫШЫ

Мақала авторы 20 жыл бұрын Совет одағынан тәуелсіздік алған Қазақстанды Нұрсұлтан Назарбаев постсоветтік кеңістікте айтуға тұрарлықтай даму жолына түсірді деп санайды. Халықаралық валюта қорының мәліметіне қарағанда, Қазақстандағы жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнім 2009 жылы 9000 АҚШ долларына жуықтап, постсоветтік мемлекеттер арасында Ресей мен Балтық бойы елдерінен кейінгі орынға тұрақтаған, ал Түркіменстанның көрсеткішінен екі есеге асып түскен. Автордың ойынша, елде тәуір киініп, поп-концерттен қалмайтын, аквапаркте қыдыратын орта тап қалыптасқан.

Солай болғанымен Джошуа Кучера «қазақстандықтар билікті сынай алатын газет басып шығара алмайды және сайлауда Назарбаевтан өзге салмақты саясаткерге дауыс бере алмайды» дейді. Яғни, Қазақстан постсоветтік елдерден өзгеше даму жолына түскен. Мысалы, Балтық бойы мемлекеттері Батыстың нарықтық экономикасы мен саяси жүйесін таңдаса, қалған бірқатар мемлекеттерді жемқорлыққа батқан автократиялық билік уысында ұстап отыр.

«Ал Қазақстан Сингапурдың «азиялық құндылықтар» деп аталып кеткен үлгісі - экономикалық дамуды саяси авторитаризммен біріктіруге талпынып жатыр. Қазақстан бұл үлгі бойынша бірқатар табысқа жеткенімен, оның алдында экономикалық теңсіздік, ұлтаралық шиеленіс, азаматтық қоғам талаптарының көбеюі мен бірпартиялы жүйенің әлсіздігі сияқты қауіптер кесе-көлденең тұр» деп жазады автор.

Астананың бұл проблемаларды реттей алу-алмауы алдағы жылдарда белгілі болады. «Қазақстанның табыстары шындыққа қаншалықты жақын екендігіне көз жеткізу үшін елді бес апта араладым, сондағы түйгенім – Қазақстанның салтанат көріп, мақтан тұтатын белгілерінің бірі Астана екен» деп қорытыпты Джошуа Кучера.

• Басып шығару
• Досыңа жібер
• Бөлісу

• 
  

Пікірлерді іріктеу

Пікір қосыңыз (2)

     

Пікір

Кімнен: аңсар Қайдан: текелі

05.08.2011 13:37

+0 / -0

Сіздің бұған қосарыңыз

Жан басына 9 мың доллар болғанын қайтейін.Мен 2006ж көшіп келгенде 50кг бидай ұны 1300 теңгеден аспайтын,қазыр шы?4000мың ға жақындады.қыста сүт 50тг еді ,қазыр 100 120 тг.екі жылдың алдында жексенбілік базарда сиыр еті 450,500тг ден аспайтын.қазыр 1000 тг ден төмен етті таба алмайсың.

---

Кімнен: қажы мұқамбет қаракедей Қайдан: иранбақ

15.08.2011 17:41

+0 / -0

Сіздің бұған қосарыңыз

Байлық екен мұратың ,
Жоқ болды ғой ұятың.
" Ханшатыры" астында ,
Ұрыны кім ед тыятын ?

Шатыр болса мұнараң ,
Қалар әлі - ақ ол қараң .
Хан да болсаң құларсың ,
Болмаса көппен игі араң

حكمت ( 40 ) يسوي

حکمت ( 40 )

 

بخاطر دیدارش از جان خود نگذشته

چو اسمعیل نخواهید دیدارش را ، ای دوستان

طی نکرده طریقت از جان خود بگذشته

دعوی ندارید دروغ عاشقی را ، ای دوستان

دعوی عشق کلان است که گر کنی تو آن را

بیازماید ترا با محنتش پس مولی

در رنج و در محنتید گر روزها و گر شب ها

از یارتان مدارید دل را جدا ، ای دوستان

داخل در طریقت از من منی نگشتند

از جان خود گذشته در این طریق نرفتند

تن به فنا نداده نفس خود را نکشتند

 خام طمعی نشاید در این سودا ، ای دوستان

در مسلک عاشقی قطعه شدن می باید

اینجا به جای گریه ، خنده کردن می شاید

 رنگ رخسار  همانا به زعفران می ماند

عاشق نگوئید منم قبل ازاینها ، ای دوستان

تو خدمت مرشدان باری بکن اختیار ،

مگو شدم خودبخود سالک ره تو زینهار

در طریقت گر دانی خطر بود چه بسیار

بی رهنما در این راه  مگذارید پا ، ای دوستان

به مرشدان خدمتت نفس را بود خود آفت

نادان نا مجرّب بر این ندارد طاقت

بر بندگان صادق اینها بود بس راحت

تا نمردید خود زنده دیدار چرا ، ای دوستان

« لا امّتی الکذّاب » بگفته است بر شما

به ما گفته محمّد ، رسول حقّ ، مصطفی ،

دروغگو را نیست بهشت قسم خورم بر خدا

دروغ گفته بی ایمان هان ممیرید ، ای دوستان

ترک نکرده خانمان نمی بیند کس دیدار

دیدار خواهد  گر عاشق باید بماند بیدار

عاشق بود گر چنان آخر بیند پس دیدار

دیدارش را ندیده  سرّ  ندانید ، ای دوستان

هر بی خبر از اسرار همی باشد بیگانه ،

جای چنان عاشقی همی باشد ویرانه ،

جان داده ی  محبّت همی باشد جانانه

از جان خود نگذشته جان نخواهید ، ای دوستان

بنده خدا ، خواجه احمد ، دعوی مکن بی ایثار ،

در بین خلق عاشقی باری مکن خود اظهار ،

عاشقی است بس خطیر باید بباشی هشیار

اندر غفلت نمانید از دیدارش ، ای دوستان

ساحابالار حيكايالاری ( 6 )

Ясырұлы Әзіреті Ғәммар    

(р.ә.)және оның қалай шейіт

             болғаны туралы        

 

Ол әке – шешесімен бірге ең қатаң қинауларға тап

болды.Оларды Меккенің өте ыстық құмдағында

азаптаушы еді.Кейде расуллаһ (с.ғ.с.)ол жақтан өтіп

оларды сабыр мен табандылыққа шақыра жүріп

бейішке шүйіншілеумен болды. Ақыры  әкесі , әзіреті

Ясыр (р.ә.) осындай қинаулардн қайтыс болады.

Залымдар оған өлгенше үздіксіз азап берді. Анасы ,

әзіреті Сұмаияны да (р.ә.) Әбужәһил найзамен

шаншып шәйіт етеді. Бірақ ол жарықтық , бір

мүсәпір кемпір болса да , ең соңғы деміне шейін

Исламнан қайтпайды. Ал ол сорлы да қарғыс тиген

Әбужәһил , еш заттан аянбады. Ол Исламның ең

алғашқы шәйіті болып табылады.

Ислам мәдениетінде бірінші мешіт те әзіреті Ғәммар

(р.ә.)арқылы салынды. Ол әзірет (с.ғ.с.) һижрет ете

Мәдинеге келгенде , әзіреті Ғәммар (р.ә.) , ол

әзіретке (с.ғ.с.) , қонып , намаз оқып демалу үшін

бір көлеңке салу керегін айтып  , бас болып тас

жинап " Құбада " мешіт салады. Ол ұрыстарда бар

ынты шынтымен айқай сала ат салысып жүрді. Бірде

меререйлене қуанып айтады: -, Ал , енді жан

достым , әзіреті Мұхаммад пен( с.ғ.с.) онының тобын

көрісер кез дақындап ақ қалды.Көп ұзамай шөліркеп

су сұрайды. Әлдебіреу оған су орнына сүт бере

қояды. Оны ішкенде бүйдейді :Ол әзіреттен ( с.ғ.с.)

естігенім бар : Сенің дүниедегі ең соңғы ішерің сүт

болар.             

Сонымен шәйіт болды. Ол кезде тоқсан төрт жаста   

екен. Кейбіреулер жасын азырақ болды деген

 (Әсәдүлғабаһ).

سوپلار ئسی بوينشا سوت وطرسی جابق ؤتتی

ҚАЗАҚСТАН

«Сопылар ісі» бойынша сот отырысы жабық өтті

Полиция қызметкерлері сопылық ағым өкілдерінің үстінен қозғалған қылмыстық іс материалын сот залына әкеле жатыр. Алматы, 13 шілде 2011 жыл

13.07.2011

Мақпал МҰҚАНҚЫЗЫ

Шілденің 14-і күні қылмыстық іс бойынша Алматы қалалық мамандандырылған ауданаралық сотында Исматулла Мақсұм мен Саят Ыбыраев бастаған сопылық ағым өкілдерінің ісі бойынша үшінші сот отырысы өтті.

Сот процесінің ашық деп белгіленгеніне қарамастан оған тек «арнайы рұқсаты» бар журналистерді ғана кіргізді. Мұның себебін журналистер отырысқа беттеп бара жатқан судья Қалмағанбетовтен де сұраған еді, алайда ол ешкімді көзіне де ілмей өте шықты.

ШАҒЫМ

Сәрсенбілік сот отырысына айыпталушылардың туыстары, адвокаттары мен куәлар келген екен. Оларды сот залына кіргізер кезде қатаң түрде тексеріп, қалта телефоны сияқты заттарын алып қалып жатты. «Міне, көрдіңіздер ме? Бізбен ғана осылайша қарым-қатынас жасайды» деп қатысушылардың бірі журналистерге шағымданды.

Ал сот ғимаратының фойесінде тұрған бірнеше полиция мұның бәрін камераға түсіріп тұрған ақпарат құралы өкілдеріне ескерту жасаумен болды. Бәрі кіргеннен кейін есікті жауып алды.

Осылайша журналистерге сот ғимаратының алдында күтіп тұруға тура келді. Сот процесіне журналистермен бірге қатысуға келген Адам құқығын қорғау бюросының өкілі Андрей Гришин мұның заңсыз екенін айтты.

ТАҒЫЛҒАН АЙЫПТАРДЫ МОЙЫНДАМАУ

«Сопылар ісі» бойынша тоғыз адамға қылмыстық кодекстің әртүрлі баптары бойынша айып тағылып отыр. Адвокаттары олардың барлығының аты-жөндерін айтудан бас тартты. Олардың арасында өткен жылы қамауға алынған «сопылық ағымның жетекшілері» Исматулла Мақсұм деген атпен белгілі діни тұлға мен Қазақ ұлттық техникалық университетінің профессоры Саят Ыбыраев та бар екені белгілі.

Туыстарының айтуынша, олардың алтауы он бір айдан бері қамауда болса, үшеуі елден кетпеу туралы қолхат берген. Авдокаттары олардың ешқайсысының өздеріне тағылған айыптарын мойындамайтынын айтты.

«Сенім.Білім.Өмір» республикалық қоғамдық бірлестігінің Алматы қалалық филиалының жетекшісі Саят Ыбыраевтың адвокаты Абзал Құспановтың айтуынша, оған көптеген баптар бойынша айыптар тағылған. «Олардың ішіндегі бастысы «уаххабшылардың құқығын бұзу» (237-ші бап) айыбы шығар» деді ол. 

Абзал Құспанов, Саят Ыбыраевтың адвокаты. Алматы, 13 шілде 2011 жыл

- Саят Ыбырай өздерінің сөздерінде Қазақстан республикасындағы уаххабшылардың әрекетін қатты сынға алған. Ол бұл іспен он жыл, яғни, «Сенім. Білім. Өмір» ұйымы құрылғаннан бастап айналысқан. Ол өзінің идеяларынан бас тартқысы да келмейді. Әрі қарай да ұстана береді. Осы үшін оны жауапқа тартып жатыр, - деді Абзал Құспанов.

«Құқығымды бұзды» деп әлдебір «уаххабшы» Саят Ыбыраевтың үстінен шағым түсіріп пе?» деген журналистің сауалына адвокат «Жоқ» деп жауап берді.

Саят Ыбыраев басқаратын «Сенім. Білім. Өмір» ұйымы экстремистік ұйымға жата ма?» деген журналистердің сұрағына ол былай деді:

- 2005 жылы осы ұйымның қызметіне сараптама жасалып, Маңғыстау облыстық соты бұл ұйымның экстремистік ұйым емес екені туралы сот шешімін шығарған. Бұл ұйым әділет министрлігінде тіркелген. Сондықтан ол ұйымды ешкімнің экстремистік ұйымдар қатарына жатқызуға құқығы жоқ. Дегенмен ол осы баппен жауапқа тартылып отыр, - деді Абзал Құспанов.

«ТАЗА ИДЕОЛОГИЯЛЫҚ КҮРЕС»

Ал Саят Ыбыраевтың зайыбы Ләззат Ыбыраева «экстремистермен күрескен» күйеуінің қамауда жазықтан-жазықсыз отырғана сенімді.

- Мұнда таза идеологиялық күрес жатыр. Ол жастарды тәрбиелеген. Халқына игі істер жасады. Оның 11 айдан бері қамауда не үшін отырғаны түсініксіз. Оның айыбына қатысты ешқандай дәлел жоқ. Сотта осылардың бәрін анықтағымыз келеді, - деді Ләззат Ыбыраева.

Ләззат Ыбыраева, айыпталушы профессор Саят Ыбыраевтың зайыбы. Алматы, 13 шілде 2011 жыл

Оның айтуынша, оған тағылған айыптардың арасында «адам құқығын заңсыз шектеу» (126-ші бап), «ұйымдасқан қылмыстық топ құру» (337-ші бап) сияқты баптар бар.

«ЗІКІРДІ ӨТКІЗУГЕ АРНАЙЫ РҰҚСАТ КЕРЕК»

Адвокаттардың айтуынша, бұған дейін болған екі отырыста айыпталушылар мен жәбірленуші жақтан жауап алынған. Ал қазір куәлар тергеліп жатыр.

Таңертең сот залына Қазақстан мұсылмандары діни басқармасының өкілі Әбдімүтәліп Дәуренбеков те кіріп кеткен болатын. Туыстарының айтуынша, ол сотқа куә ретінде қатысқан. Бұл турасында толық айтқысы келмеген Ләззат Ыбыраева қысқаша былай түйіндеді:

- Ол (Әбдімүтәліп Дәуренбеков) исламда зікір бар екенін айтады. Бірақ оны арнайы ұстаз бақылап отыру керек деп санайды. Яғни, зікірді жүргізетін адамға рұқсат берілуі тиіс көрінеді. Исматуллаға мұндай құқықты ешкім бермеген деп айыптап отырған болулары керек, - деді Ләззат Ыбыраева.

Сот процесі болған күні айналаны полиция торуылдап жүргенін де айта кету керек. Құқық қорғау орнының өкілдері сол аудандағы аулаларға дейін шашырай күзетіп тұрды.

Өздерін Яссауия сопылық тариқатын ұстанушылар деп санайтын топтың бірнеше өкілі былтырғы тамыз айынан бастап қамауға алынып, қылмыстық іс қозғалған болатын.

• Басып шығару
• Досыңа жібер
• Бөлісу

• 
  

Пікірлерді іріктеу

Пікір қосыңыз (50)

    Келесі 

Пікір жарияланған бет , жиыны 2

Кімнен: Аты-жөні көрсетілмеген

02.08.2011 22:00

+0 / -0

Сіздің бұған қосарыңыз

Исматулла кари 40 жыл Казакстаннын когерiп коктеуiн гулденуiн тiлеген рухани тулга 18 жыл кызмет кылган казак елiне Алланын досы Пайгамбардын нокерi Махди г.с аскерi Хак дiннiн таралуынын кепiлi 11 марте хажы болган аулие хазiрет шайхул кабир максум.

---

Кімнен: Қажы Мұқамбет Қаракедей Қайдан: Иранбақ

31.07.2011 12:53

+0 / -0

Сіздің бұған қосарыңыз

Күман құртар йманды ,
Күпір құртар жиғанды.
Көрмес көрмей тауды да ,
Басы да әбден айналды.

Сонымен билік алдайды,
Ел бұны бірақ аңдайды .
Жемқор мыныу есірген ,
Сөздің шынын айтпайды.

Жаттар жаулап жатқанда,
Елді бүлік басқанда,
Жала жауып сопыға,
Билік әбден сасқан да !

Неше алқаш , нашақор ,
Болған енді жалақор .
Айдап салған бұлдарды ,
Болды басқа қара сор

---

Кімнен: Кудайдын кулы.

18.07.2011 00:26

+0 / -0

Сіздің бұған қосарыңыз

Хазiреттi Исматулла кари Алланын асыгы гашыгы суйiктiсi.

امنيت و عواطف انساني

امنيت و عواطف انساني معصومه ابتكار چندي است اخبار متعددي از خشونت‌ها و جرايم مختلف به گوش مي‌رسد؛ از تجاوز و قتل تا كودك‌آزاري و اسيدپاشي و اين همه سبب نگراني همگان از جمله مجلس و شوراي اسلامي شهر شده است. اگرچه بايد از زحمات همه مسوولان مرتبط با امنيت و به ويژه پليس تشكر كرده و تاكيد كنيم كه موضوع امنيت مانند آسيب‌هاي اجتماعي، مساله‌اي چند بعدي و داراي زمينه‌هاي مختلف است و نبايد در قضاوتي يك‌سويه نيروهاي خدوم پليس را مقصر بشماريم. موضوع رشد جمعيت از يك طرف و مشكلات اقتصادي، ساختاري و مديريتي كه به بيكاري و اعتياد منجر مي‌شود از طرف ديگر، از عوامل اصلي وقايع مورد اشاره هستند. متاسفانه رويكرد ايجاد محدوديت، برخوردهاي ضربتي و فقدان فضاي نقد و اظهارنظر به خصوص براي جوانان، تشديد‌كننده اين وضعيت است. اخيرا پس از نامه رسمي و درخواست اعضاي شوراي شهر، جلسه ارزشمندي با حضور مسوولان ستاد مبارزه با موادمخدر برگزار شد. در اين جلسه نسبت به تغيير الگوي مصرف و افزايش رفتارهاي خشن و مجرمانه هشدار داده شد و اعضاي شورا از عدم اطلاع‌رساني و مديريت يكپارچه و منسجم در اين زمينه انتقاد كردند. در اينكه اعتياد و الگوي جديد آن زمينه‌ساز خشونت و معضلات اجتماعي است شكي نيست. به همين دليل شوراي اسلامي شهر تهران مي‌تواند پرچم‌دار ايجاد جنبش اجتماعي مقابله با اعتياد با همكاري نهادهاي مدني، شوراياري‌ها، شهرداري و نهادهاي دولتي باشد. اعتقاد جدي دارم كه دستگاه‌هاي مسوول از صدا و سيما گرفته تا اعضاي شوراي اجتماعي وزارت كشور، ‌سازمان بهزيستي و ساير دستگاه‌هايي كه مسووليت آنها در برنامه چهارم توسعه مشخص شده بود و در زمينه اشتغال، پيشگيري از جرم، ايجاد نشاط و امنيت، به طور قانوني مسوول هستند بايد در زمينه عملكرد و برنامه‌هاي خود گزارش دهند. همچنين ضرورت دارد شهرداري تهران در خصوص ماده 13 برنامه پنج‌ساله شهر تهران گزارشي ارايه كند، زيرا سند كنترل و كاهش آسيب اجتماعي بسيار راهبردي به نظر مي‌رسد. با وجود گستردگي و پيچيدگي موضوع، بسياري از كارشناسان و جامعه‌شناسان معتقدند نظرات و توانمندي‌هاي آنان در اين زمينه به كار گرفته نمي‌شود. ‌در شرايط كنوني هر تلاشي براي سالم‌سازي فضاي شهر، ‌بسط آزادي‌هاي مشروع، افزايش ضريب همبستگي، اشاعه عواطف انساني و ايجاد و افزايش احساس عزت و كرامت در مردم به ويژه جوانان مي‌تواند به مثابه گامي جهت امنيت و پيشگيري از جرم باشد. با اين رويكرد در آخرين جلسه شوراي شهر طرحي پيشنهاد شده است كه براساس آن و با همكاري فرابخشي همه دستگاه‌هاي دخيل در حوزه اجتماعي و امنيت، برنامه‌هاي بلندمدتي براي سالم‌سازي فضاي اجتماعي و رواني جامعه اجرا شود. اما در ميان اين اخبار ناگوار، خبرهاي خوبي هم هست كه مايلم سخنم را با اشاره به آنها پايان دهم؛ اينكه بيش از 230 سازمان مردم نهاد فعال (NGO) در حوزه درمان و مقابله با اعتياد در تهران فعاليت دارند، اينكه صدها نفر معتاد در اثر فعاليت بخش‌هاي دولتي و غيردولتي و شهرداري به زندگي سالم بازگشتند و اينكه سازمان‌هاي مردم‌نهاد براي زنان آسيب‌ديده و زندانيان تلاش مي‌كنند و در مواردي نيز نتيجه مي‌گيرند. اين فعاليت‌ها نشان مي‌دهد كه مي‌توان از ظرفيت سازمان‌هاي مردم‌نهاد و غيردولتي آن‌گونه كه در دوران دولت‌هاي هفتم و هشتم استفاده شد، بهره ببريم و دوباره به آن مسير كه طريق حيات و سرزندگي جامعه است، بازگرديم. در عين حال خبر بسيار خوب در اين زمينه، تجلي بخشش و محبتي است كه مي‌تواند چرخه معيوب خشونت، نفرت و كينه را در هم شكند و دل‌هاي خفته را بيدار كند و اين كاري است كه آمنه بهرامي به آن اقدام كرد. آمنه، فردي را كه سلامت، بينايي و زيبايي ظاهري‌اش را از او گرفته بود - اگرچه نتوانست بصيرت و زيبايي درون را از او بگيرد - بخشيد و درس بزرگي به همه انسان‌ها داد. ما نيز اگر بخواهيم جامعه ايراني به همبستگي و يكپارچگي برسد بايد گذشت كنيم. آمنه قدرت قصاص داشت، ولي با گذشت خويش درسي به‌يادماندني از بزرگ‌منشي ايراني و زن ايراني داد. در نگاه مديريت شهري نيز بسيار نيارمند مديريت مادرانه و نگاه معطوف به محبت و فداكاري هستيم.

ادامه نوشته

« قوُلیباه وٌ نازارباه وٌتی آلماسترا آلادی » ده دی پره زيده نت كه كٌه سئشی

«Құлыбаев Назарбаевты алмастыра алады» деп мәлімдеді президент кеңесшісі

Президент Нұрсұлтан Назарбаев (ортада) пен "Самұрық-Қазына" ұлттық әл-ауқат қорының басқарма төрағасы Тимур Құлыбаев (Назарбаевтың оң жағында тұр) шетелдік инвесторлар кеңесіне қатысушылармен бірге. Астана. 18 мамыр 2011 жыл.

25.07.2011

Азаттық радиосы

Қазақстан президентінің кеңесшісі Ермұхамет Ертісбаев Нұрсұлтан Назарбаевтың "күш-қуаты бабында" екенін және 2016 жылғы сайлауға дейін өз қызметін атқаруды көздеп отырғанын айтты.

Ертісбаев ресейлік "Коммерсанть" газетінде дүйсенбі, 25 шілде күні жарияланған сұқбатында ел президентіне қатысты жайларға тоқталған. 

Қазақстан президентінің Гамбург клиникасында емделгені жайындағы ақпарттарға түсініктеме бере келе, Ертісбаев мұны «әдеттегі жоспарлы медициналық тексерілудің бірі ғана» деді.

"Нұрсұлтан Назарбаевтың мұрагері кім болуы мүмкін?" деген сауалға:

- Таяуда мемлекет басшысымен сөйлестім. Ол 2016 жылдың желтоқсанындағы кезекті президент сайлауына дейін елді индустриалды-инновациялық дамытуға арналған көптеген жоспары бар екенін айтты. Сондықтан бұл мәселені тек «аяқ астынан бола қалған жағдайда» деп қана қарастыруымызға болады,- деп жауап берді Ертісбаев. 

Ермұхамет Ертісбаев қуғындағы бизнесмен Мұхтар Әблязовтің Тимур Құлыбаевқа бірнеше рет айып тағуына оның мұрагер болу мүмкіндігі себеп болып отыр деп мәлімдеді.

- Мемлекет басшысы күтпеген жерден кете қалып, төтенше жағдай бола қалса, президенттің стратегиялық бағыты мен мемлекеттік-саяси құрылымның негізгі бағыттарын сақтап, әрі қарай алып кете алатын адам Құлыбаев екенін Мұхтар Әблязов өте жақсы біледі. Осы тұрғыдан келгенде Тимур Құлыбаев Мұхтар Әблязовқа да, Рахат Әлиевке де, сол сияқты тағы да басқа қашқындарға бірқатар қолайсыздық туғызып отыр, - дейді ол.

Оның сөзіне қарағанда, Қазақстан премьер-министрі Кәрім Мәсімов президент болуға ұмтылмайды.

- Мен Кәрім Қажымқанұлын 1995 жылдан, АТФ банкте қызмет істеген кезінен бастап білемін. Ол - өте ақылды адам. Сондықтан ол Әблязов айтып отырғандай рөл атқаруға тырыспайды. Ал алдағы саяси күрестер кезінде белсенді рөл ойнауы – басқа мәселе, - деді Ермұхамет Ертісбаев.

• Басып шығару
• Досыңа жібер
• Бөлісу
  x

  • Digg
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Mister Wong
  • MySpace
  • Reddit
  • Twitter
  • Technorati
  • Yahoo Bookmarks

  Бөлісу туралы

• 
  

Пікірлерді іріктеуБасынан бастапСоңынан бастап

Пікір қосыңыз (56)

    Келесі 

Пікір жарияланған бет 12, жиыны 2

Кімнен: Ауылдың қазағы Қайдан: Алматы

25.07.2011 11:33

+0 / -0

Сіздің бұған қосарыңыз

Бір алаяқ кетіп екінші алаяққа жарыйды екенбіз, ей, алла-ай, қазақтан сор кетпейтін болды ғой!
Қайынатасынан қалыспай тонап келе жатқан мынауысы президент болса қураған сүйегі қалады дейші қазақ ұлтының...

Пікір алмасу

---

Кімнен: Қажы Мұқамбет Қаракедей Қайдан: Иранбақ

27.07.2011 18:28

+0 / -0

Сіздің бұған қосарыңыз

Қаэақ жиі жылыйды ,
Айта мұнша Құдайды .
Құдай бірақ айтыпты ,
Ұрсаң би де құлайды .

Құдай аты халық деп ,
Көп айтқаны келді дөп .
Миге қонса егер бұл ,
Бекер болар мылжу көп .

Қарғай бермей НӘНдерді ,
Буу керек белдерді .
Үйренейік арабтан ,
Төңкерісті үлгерді .

Соры кетпес маңдайдан ,
Қаша берсе майданнан .
Өзгерсе қашан көңілі ,
Құтылыр әрбір сайтаннан

نگاه تحليلي به حجاب اجباري ( 2 ) / حقوق شهروندي و قانون پوشش

کد مطلب: 161261

زمان انتشار: چهارشنبه 15 تیر 1390 - 14:31:49

 نسخه چاپی

نگاه تحلیلی به حجاب اجباری (2) / حقوق شهروندی و قانون پوشش

وبلاگ > صالحی، سید عباس  - در گفتار نخست، اشاره شد که وضعیت «حجاب» و «پوشش» در کشور، نه موافقان را راضی می‌کند و نه منتقدان و مخالفان را! از این رو، باید پیوسته در این موضوع اندیشید، گفت‌وگو کرد و به راهکارهایی جامع‌تر دست یافت.

در گفتار گذشته، سخن از این موضوع آغاز شد که آیا پوشش بیرونی غیر خانگی، در حریم خصوصی قرار دارد یا در حوزه عمومی؟ پاسخ به این پرسش، تاثیر اساسی در نوع نگاه و راهکاریابی دارد. در فرض نخست، پوشش بیرونی قانون‌پذیر نخواهد بود و طبعاً نمی‌توان در ارتباط با آن به وضع قوانین پرداخت، اما در فرض دوم، چنین نیست و پوشش می‌تواند مشمول قوانین اجتماعی قرار گیرد. در ارتباط با این پرسش، به گونه‌ای اجمالی و گذرا، به چند نکته اشاره شد که خوانندگانی که آن نوشتار را ندیده‌اند، می‌توانند به آن مراجعه کنند (نگاه تحلیلی به حجاب اجباری)

موضوع دیگری که در این سلسله نوشتار حائز اهمیت است؛ این می‌باشد که زنان کم‌حجاب، شهروند جمهوری اسلامی ایران هستند و طبعاً بایستی از حقوق شهروندی برخوردار باشند. قبل از هر نکته، یادآور می‌شود که عمداً از دو واژه «بی‌حجاب» و «بدحجاب» استفاده نمی‌شود. چه این که اولی در جامعه کنونی ایران مصداق ندارد و دومی نیز با فهم و سلیقه نویسنده در گفت و گوی اجتماعی ناسازگار است زیرا استفاده از این گونه واژگان سلبی، گفت‌وگو را به بن بست می‌کشاند. چه این که یک خانم کم حجاب نیز می‌تواند ادب گفت‌وگو را به کنار بگذارد و خانم روبند پوش یا چادری را با واژگان امّل، مرتجع،کهنه‌اندیش و ... و یا تعبیرات مشابه توصیف کند و بیازارد. بنابراین، در این سلسله نوشتار، از واژه «کم حجاب» استفاده می‌شود که تعبیری کمّی (و نه ارزش‌گذارانه) است.

قبل از آن که از حقوق شهروندی زنان کم‌حجاب سخن بگویم، برای آن که سنگینی این واژه برای عده‌ای کاسته شود، دو خاطره از آیت ا... شهید مدنی (امام جمعه شهید تبریز) را یادآوری می‌کنم. هر دو خاطره مربوط به ماه‌های نخستین پس از پیروزی انقلاب اسلامی است:

خاطره نخست: یک روز در زدند و خانم بدکاره‌ای را آوردند. زن باردار بود. آقای مدنی به زنان نامه نوشتند که از خانم مراقبت شود تا فرزندش سالم به دنیا بیاید و بعد محاکمه شود. دو دقیقه نگذشته بود که دیدم دوباره در زدند. پشت در پسری بود که از بینی‌اش خون می‌آمد. پرسیدم چه شده است. گفت: این پاسدار، من را کتک زده است. گفتم: برو به آقا بگو. آقا به محض این که پسر ماجرا را گفت با عجله پنجره را باز کرد و گفت: بگو آن پاسدار بایستد. پاسدار برگشت.

آقا پرسید: این را تو زدی؟ گفت: بلی. پرسید: چرا؟ گفت: بی‌غیرت! خجالت نمی‌کشد و می‌گوید خواهرم را کجا می‌بری؟ آقا گفت: می‌گفتی می‌برم زندان. آقا به من گفت: اسلحه‌اش را بگیر. بعد به پسر گفت: هر طوری تو را زده، تو هم همان جور او را بزن! پسر نگاهش کرد و انگار ترسید. آقا گفت: بزن، نترس. پسر نگاه کرد و گفت: آقا من عفو می‌کنم و نمی‌زنم. آقای مدنی با دست چپش کشیده‌های خوبی می‌زد. بلند شد و با دست چپش به آن پاسدار یک کشیده زد و گفت: هیچ کس از هیچ ارگانی حق ندارد با مردم این طور رفتار کند. به من فرمود: برو به زندان زنگ بزن و بگو این پاسدار حق ندارد آن جا باشد. پاسدار را بیرون کردیم و زنگ زدیم پاسدار دیگری بیاید آن خانم را ببرد. پسر بلند شد برود. پرسیدم: کجا؟ گفت: اگر قرار باشد این آقا قضاوت کند، من هیچ اعتراضی به هیچی ندارم؛ حتی اگر خواهرم را بکشند.

خاطره دوم: یک روز نوجوانی آمد و گفت من با آقای مدنی کار دارم. می‌خواهم برای گرفتن مشروب حکم بگیرم. آقای مدنی از ایشان پرسید، آقا پسر! مشروب کجاست؟ گفت: خانه ما. آقا پرسید: خانه شما مشروب چه می‌کند؟ گفت: پدرم گرفته. پرسید: کجا گذاشته؟ گفت: در یخچال گذاشته و شب می‌خورد. آقای مدنی گفت: مگر تو فضولی؟ او بین خودش و خدای خودش یک گناهی انجام می‌دهد. مگر تو فضولی؟ و به من گفت: این را می‌بری و 25 ضربه شلاق می‌زنی. بعد از شلاق، آقا به او گفت: این تعزیر فضولی تو بود. پدرت بین خود و خدایش گناهی مرتکب می‌شود. اگر از خانه بیرون آمد و بدمستی کرد، شلاق دارد ولی اگر نیامد، به تو ربطی ندارد که از داخل خانه کسی رازش را بیرون بیاورد و آشکار کند. شنیدم پسرک این مطلب را به پدرش گفته بود و او مشروب را بالکل کنار گذاشته بود (شاهد یاران، مرداد 89، 49)

شیوه‌ برخورد شهید مدنی در دو مورد فوق، برخاسته از تعالیم اسلامی و سیره حکومت پیامبر (ص) و امام علی (ع) بود. محققان و نویسندگان برجسته دینی، چونان تصویر و تفسیری را از حکومت نبوی و علوی ارائه می‌کردند و آن را تابلویی برای اداره یک زندگی با کرامت اجتماعی معرفی می‌نمودند.

استاد شهید مطهری، نوشته‌اند:

«در منطق این کتاب شریف ]نهج البلاغه[ امام و حکمران، امین و پاسبان حقوق مردم است و مسوول در برابر آنان. واژه رعیت با وجود مفهوم منفوری که تدریجاً در زبان فارسی به خود گرفته است، مفهوم زیبا و انسانی داشته است. استعمال کلمه «راعی» در مورد حکمران و کلمه «رعیت» در مورد توده مردم، اولین مرتبه در کلمات رسول اکرم (ص) و سپس به وفور در کلمات علی (ع) می‌بینیم. این لغت از ماده «رعی» است که به معنی حفظ و نگهبانی است. به مردم از آن جهت کلمه «رعیت» اطلاق شده است که حکمران عهده‌دار حفظ و نگاهبانی جان و مال و حقوق و آزادی آن‌هاست» (سیری در نهج البلاغه)

این برداشت شهید، مستند به صد ها گفتار و رفتار از امام علی (ع) است که یکی از بارزترین آن، توصیه‌های ماندگار ایشان به مالک اشتر است که در بخشی از آن فرمود:

و اشعر قلبک الرحمه للرعیه.. فانّهم صنفان اِمّا اخٌ لک فی الدّینِ او نظیرٌٌ فی الخلق.

قلب خویش را مالامال از مهر و محبت به توده‌های مردم تحت حکومتت قرار ده ... چه این که آنان یا هم‌کیشان تویند و یا همانند تو در انسان و انسانیت‌اند.

این نوع نگاه به حقوق شهروندان، بی تردید هم در وضع قوانین و هم در اجرای قوانین تاثیرات محسوسی را ایجاد می‌کند. این که حکومت، درباره جانیان بالفطره قانون‌گذاری نمی‌کند و یا به اجرای قانون نمی‌پردازد. با کسانی تعامل قانونی و اجرایی دارد که از حقوق محترم شهروندی برخوردارند و ره‌آورد این گونه نگرش، در وضع و اجرای قوانین در مورد «پوشش» نیز خود را نشان می‌دهد. پاره‌ای از نکات مواردی چونان، تناسب قوانین با کرامت انسانی، حفظ حریم خصوصی، آزادی عقیده و بیان، حفظ حرمت و آبرو، و ده‌ها نکته دیگر که در مناسبات «قانون پوشش» با حقوق شهروندی از آن سخن به میان خواهد آمد.

این قسمت، را تنها به عنوان درآمدی بر اصل موضوع در نظر داشته باشید. تبیین و تفصیل آن را، در جستار آینده پیگیری خواهید فرمود. با این نوع نگاه و منظر، پیوند مستحکمی دارد.

یادآوری و توضیحات

1. همان‌گونه که در نوشتار پیشین یادآور شدم، نویسنده این سلسله نوشتار، به دیدگاه‌های مخاطبان و خوانندگان این مجموعه نیازمند است و از آن استفاده می‌کند. کامنت‌های خود را در پایان هر نوشتار و در صورت تفصیلی بودن به آدرس: salehi48422 @gmail.com ارسال نمایید.

2. پس از انتشار بخش نخست نوشتار، برخی از عزیزان با نگارش کامنت یا ارسال ایمیل دیدگاه‌های انتقادی و یا تکمیلی و یا تاییدی خویش را ارسال کردند که از تک تک ایشان کمال امتنان را دارد که این نوشتار را لایق مطالعه و ارائه نظر دانسته‌اند. هم چنین از مدیریت سایت خبر آنلاین که رواداری در نشر کامنت‌ها را داشتند، سپاسگزارم؛ چه این که فرصت ارائه اظهارنظرهای مکتوب را فراهم کردند و باب گفت‌وگو در این مساله مهم اجتماعی را بازگشودند. امیدوارم این مدارا و تحمل، تداوم یابد.

3. همان گونه که انتظار می‌رفت، باز گشودن موضوعاتی که چندان فضای بحث صریح و شفاف را نداشتند، چونان نیشتری بر زخم‌های دیرین فرود می‌آید و سر باز می‌زند و گاه اظهارنظرهای احساسی و یا تا حدودی تعصب‌آمیز را به وجود می‌آورد. استمرار گفت‌وشنودهای منطقی، می‌تواند به مرور از این عوارض بکاهد و مسیر یک مباحثه و گفت‌وگو را منطقی‌تر و عقلانی‌تر پیش برد.

4. موضوع نوشتار قبل، این موضوع اساسی بود که آیا پوشش بیرونی زنان و مردان در دایره حریم خصوصی است یا در حوزه عمومی؟
به نظر می‌رسد چون عنوان کلی این سلسله نوشتار، نگاه تحلیلی به حجاب اجباری بود، برخی از مخاطبان و خوانندگان، با درهم آمیختن محورها و موضوعات مختلف سخن (که به آن اشاره خواهم داشت) به مسائلی توجه کرده‌اند و دیدگاه‌های انتقادی و یا اعتراضی خویش را بیان کرده‌اند که جزو مسائل بعدی این مجموعه است.

توضیح سخن، آن که در محور «حجاب و پوشش بیرونی» 4 مرحله وجود دارد:

مرحله نخست: آیا حجاب و پوشش در حوزه حریم خصوصی است به گونه‌ای که اصولاً قانون‌پذیر نیست؟ یعنی مقوله‌ای است که همسان چیدمان اثاث منزل و .. است یا پوشش بیرونی، در حوزه عمومی قرار دارد و می‌تواند مشمول قوانین باشد؟

توجه داشته باشیم که تا این جای سخن، اصلاً وارد محدوده پوشش و یا این که پوشش، اجباری باشد و ... نشده‌ایم. چه این که ورود قانون در حیطه‌هایی مانند مسکن، ازدواج، شهرسازی و ده‌ها مساله دیگر به معنای اجباری بودن آن نبوده و نیست. چه این که قانون خوب، قانون با حداکثر رضایت و حداقل اجبار و الزام است.

مرحله دوم در این سلسله مباحث، آن است که در فرضی که «حجاب و پوشش» قانون‌پذیر باشد، آیا «قانون خوب» در مورد «پوشش» با چه معیارها و ضوابطی بایستی نوشته شود؟ آیا صرفاً می‌توان با ادبیات فقهی (تاکید می‌کنم، صرفاً با ادبیات فقهی) به قانون‌نگاری در حیطه پوشش پرداخت؟ یا این قانون، بایستی علاوه بر آن، به نکات دیگری نیز توجه داشته باشد؟

مرحله سوم: همگان می‌دانیم که «قانون خوب» تنها و تنها بخشی از رویکرد صلاح و اصلاح اجتماعی است. بخش مهمی از تحقق اهداف، به «شیوه اجرای یک قانون خوب» باز می‌گردد. حال در ارتباط با اجرای قانون پوشش و حجاب، بایستی به چه نکاتی توجه کرد؟

مرحله چهارم: در مورد قانون خوب حتی با اجرای خوب، درصدی از تخلفات و قانون شکنی، طبیعی است. همیشه کسانی هستند که منافع آنان، در اجرای قانون خوب نیست، اما اگر درصد متخلفان از یک قانون فراوان بود، نگرش اجتماعی - حقوقی ایجاب می‌کند که عوامل و بسترهای رشد تخلف مورد بازبینی قرار گیرد و قانونگذاران صرفاً به وضع و اجرای قانون اهتمام نورزند، بلکه بهداشت قانونی را هدف مهم‌تر قرار دهند. در ارتباط با پوشش مردان و زنان نیز این نکته صادق است.

این سلسله نوشتار، به گونه ای این چهار مرحله را، تعقیب می‌کند. بسیاری از نظرات ارائه شده، به سه مرحله اخیر باز می‌گشت و لذا بالتبع در ادامه مباحث مورد توجه و بررسی قرار خواهند گرفت.

5. در نوشتار گذشته، به دو استدلال اشاره شد که نمی‌توان پوشش بیرونی را چون پوشش خانگی دانست. این دو استدلال را می‌توان چنین خلاصه کرد:

نخست، آن که مشاهده می‌کنیم که در جوامع مدرن غربی و غیر غربی، قوانینی برای پوشش بیرونی وجود دارد. گاه این قوانین عمومی‌اند و گاه در محیط‌های خاص.

در مورد نخست، به عنوان نمونه، در سال 1389، شورای شهر پاریس پوشیدن لباس شناهایی که بالای بدن را نمی پوشانند، در سواحل رودخانه سن ممنوع اعلان کرد و برای متخلفان جریمه 48 دلاری را تعیین نمود. همچنین همان‌گونه که می‌دانید پوشیدن روبند در فرانسه و بلژیک از سال 2010 ممنوع اعلان شد و متخلفان در فرانسه به 150 یورو و در بلژیک به 250 یورو محکوم می‌شوند.

خوانندگان این سطور، این دقت را دارند که موضوع سخن، محدوده پوشش و یا درستی یا نادرستی این قوانین نیست، بلکه محور سخن آن است که در کشورهای مدرن نیز به جعل قانون در مورد پوشش می‌پردازند و این نکته، نشان می‌دهد که مساله پوشش را صرفاً یک مساله شخصی و در حریم خصوصی نمی‌دانند، بلکه آن را در حوزه عمومی هم تعریف می‌کنند.

هم چنین به جعل قوانین در حیطه پوشش اقشار خاص اقدام می‌کنند. به عنوان نمونه در پوشش دانشجویان و ... مقررات ویژه پوشش وجود دارد. در دانشگاه آکسفورد پسران، مجاز نیستند با لباس باز، بدن نما و یا با شلوارک بالاتر از زانو تردد کنند و لباس دختران نیز نباید پشت باز، بدون آستین و بالای زانو و ... باشد. در دانشگاه های دیگر نیز کم و بیش مقرراتی وجود دارد.

این موارد و ده‌ها مورد مشابه، نشان می‌دهد که گرچه در جوامع غربی، در محدوده پوشش تفاوت‌های جدی وجود دارد، اما این گونه نیست که پوشش را صرفاً یک امر خصوصی تلقی کنند و بالتبع قانونگذاری را در آن، ورود به حریم خصوصی بدانند.

در مورد استدلال دوم، هم توضیح داده شد که پوشش بیرونی با مقولاتی مثل فرهنگ اجتماعی، امنیت اجتماعی، اخلاق اجتماعی و ... ارتباط پیدا می‌کند. سخن بر سر آن نیست که اگر قانون پوشش تدوین و اجرا شود، همه مشکلات جامعه حل می‌شود. مگر در باقی قوانین اجتماعی چنین است که با یک قانون، جامعه مدینه فاضله شود؟ بلکه صرفاً ارتباطات یک موضوع با دیگر موضوعات اجتماعی، مجوّز ورود قانونگذار به یک موضوع می‌شود.

6. همان گونه که در بندهای آغازین یادآوری گردید، نویسنده این مباحث، از دیدگاه‌های تحلیلی - انتقادی خوانندگان بهره می‌برد. گرچه با کثرت نظرات ارسالی و سلسله مندی نوشتار، امکان پاسخ های توضیحی و تکمیلی به تک تک عزیزان نیست، اما مطمئن باشند که با دقت، دیدگاه‌های ایشان را (چه در کامنت ها و چه در ایمیل‌های ارسالی) مطالعه و برای تصحیح و تکمیل برداشت‌های خود از آن استفاده می‌کند.

اما اجمالاً انتظار آن را دارد که دوستان در کامنت‌های ارسالی، اخلاق و آداب گفت‌وگوی علمی و انتقادی را رعایت کنند تا این سلسله مباحث، در افقی سالم؛ مسیر خویش را ادامه دهد و احیاناً تعبیرات احساسی و یا غیرمودبانه، به تنش‌ها و تضادهای ناسالم دامن نزند. خداوند یارتان باد.

کلید واژه: حجاب - بدحجابی

کد مطلب: 161261

زمان انتشار: چهارشنبه 15 تیر 1390 - 14:31:49

 نسخه چاپی

مطالب مرتبط

• هرچه اعتمادمردم کمتر باشد، کمتر به هنجارهای نظام تن می‌دهند
• حقوق شهروندی زنان کم‌حجاب / چرا در پاریس، فرانسه و بلژیک برای پوشش زنان جریمه تعیین شده است؟
• حجاب، بحث داغ نماز جمعه این هفته /جدول
• تجمع بزرگ زنان محجبه معترض به بدحجابی آغاز شد
• نیروی انتظامی دریافت وجه نقد از افراد بدحجاب را تکذیب کرد
• نگاه تحلیلی به حجاب اجباری / حجاب زنان و مردان یک امر خصوصی است یا مساله عمومی؟

نظرات [8 ]

حم. شادكام سه شنبه 21 تیر 1390 - 08:38:42

1- آيت الله شهيد مطهري يكي از مخالفين بكار بردن اصطلاح « حجاب » بود. زيرا اعتقاد داشت اين پوشش نه براي پشت پرده قراردادن زنان بلكه براي مصون داشتند زنان از تعرض اشرار و اراذل در حين كنشگري اجتماعي مي باشد. 2- همانطور كه اكراهي در دين قابل اعمال نيست ، نمي توان كمپوشان را به پوشش خاص مجبور نمود. شايد بتوان كاربران چنين پوششي را مكلف به رعايت شأن آن كرد. البته اين امر بهتر است از راه تنبيهات اخلاقي و نگاه شماتت آميز صورت گيرد.

بهزاد دوشنبه 20 تیر 1390 - 20:06:18

آقا از سعه صدر جناب صالحی که تنها در مطلب اول کامنت‌ها را تحمل کردند تشکر می‌کنیم! این اندازه هم از ایشان انتظار نبود!!! خیلی ناپرهیزی کردند و دموکرات منشی به خرج دادند! ما هم به حکم سپاس تمام نظر ایشان درباره حجاب را به گوش جان می‌پذیریم و از فردا با کم حجابی برخورد می‌کنیم!

گفتمان ( 29 ) آباي

گفتمان بيست و نهم

از ضرب المثلهاي قزاقي بعضي سودمندند و برخي سودمند بماند ، نه لايق خدايند و نه در خور آدمي .

اولاً مي گويند : « اگر ناداري ، با عار مباش . » . بدون عار ، لعنت بر زندگيش . اگر از اين سخن منظورش آن باشد كه براي مزد تن به زحمت دهد و مال از راه كار بدست آورد ، اينكه عار نيست . طلب مال با كار حلال و زحمت ، بدون تناسائي ، خام طمعي و تمنا از ديگران ، كار آدم باعار است .

اينكه مي گويند : « اگر ترتيب خود را بيابد ، برف مي سوزد » ، و « اگر راه در خواستش يافت شود ، چيزي نيست كه آدميزاد ندهد » سخني بينهايت لعنتي است . بجاي اينكه بخيال يافتن چم و خم گدائي عمر را به خواري بگذراند ، بايد مال را از كد يمين يا عرق جبين طلب كند .

مي گويند : « اگر اسم در نكردي ، زمين آتش بزن . » . شهرتي كه از آتش زدن زمين حاصل شود چه اش خوب است ؟

ميگويند : « عوض صد روز شتر اخته بودن ، يك روز شتر گشن باش . » . يك روز ديوانه وار شتري گشن بودن به بهاي گناه در مقابل خدا پي شهوتراني به چه كار مي آيد ؟

مي گويند : « اگر زر ببيند ، فرشته از راه بدر مي شود .» . فرشته سرتان را بخورد ! فرشته طلا را مي خواهد چه كند ؟ مي خواهند حرص خود را توجيه كنند .

مي گويند : « از پدر و مادر مال شيرينتر است و از كاخ زر جان شيرينتر . » . آن ملعون چه جاني دارد كه از پدر و مادر شرينتر بنظر آيد ؟ فروختن پدر و مادر مگر كار بيعارترين فرد نيست ؟ پدر و مادر اگر بتوانند با رنج و محنت مالي جمع كرده ثروتي گرد آورند ، مي گويند براي بچه هايمان به ارث مي ماند . او كه پدر و مادرش را فروخته دشمن خدا نيست ؟ در برابر اينگونه حرفهاي ناشي از جهالت بايد بسيار هشيار بود .

 

*******

روش تربيتی امام سلمة بن دينار

روش تربیتی امام سلمة بن دینار

عبدالحمید بلالی / ترجمه: عبدالله عبداللهی

تابعی بزرگوار، امام و پیشوای شهر مدینه، «ابوحازم سلمه بن دینار» احادیثی را از ابن عمر ـ رضی الله عنهما ـ روایت کرده، و اخلاق و زهد و شجاعتِ اظهار حق را از اصحاب ـ رضی الله عنهم ـ آموخته است. و با علمای درباری با شدت برخورد می‌کرد. با این وجود درباریان سلطان خواهان نزدیکی با وی بودند، اما او به خاطر پاسداری از عزت دین، از آنان دوری می‌جست.

اتخاذ چنین روشی از سوی ابن دینار برای برخی از علما خیلی گران تمام می‌شد، به همین جهت وی خود را در میان علما و مسلمانان شهر مدینه غریب و تنها احساس می‌کرد و می‌گفت: «زحمت و مشقت دین و دنیا افزونتر گشته است» گفتند: «چطور؟» گفت: «برای دین، اعوان و انصاری نمی‌بینم، و برای دنیا به سوی هر چیزی قدم برداری، درخواهی یافت که فاجری در این راه از تو سبقت گرفته است».

روش برخورد او با سلاطین و علما در آنچه که در پی خواهد آمد به خوبی نمایان می‌شود: یکی از امرا او را به نزد خود خواند، وقتی رفت، دید که امام زهری و امام افریقی و تنی چند از علمای دیگر در مجلس سلطان حضور دارند، گفت: «بهترین امرا آنانند که علما را دوست داشته و آنها را زیارت می‌کنند. و بدترین علما کسانی‌اند که حب امرا را داشته باشند».

روش او در معامله با دنیا:

دنیا و آنچه که در آن است، اعم از زینت و خوراک پاکیزه و روزی حلال و …، در حد ذات خود حرام نیست، ولی هر گاه اینها مانع یاد خدا و سبب دوری از اوامر و واجبات او شوند، خطر آفرین شده و باید از آن حذر کرد، بلکه باید از این ابزارها برای تقرب به خدای متعال استفاده نمود؛ زیرا دنیا برای اهل ایمان در ذات خود هدف نیست، بلکه چگونگی استفادهٔ انسان از دنیاست که آن را از مباح و حلال به مکروه و حرام تبدیل می‌کند.

امام ابوحازم روش استفاده از دنیا را ترسیم، و برای آن اصول و قواعدی مقرر کرده است که مؤمن را برای تطبیق آن و گذر از خطرات و فراز و نشیب واقع در مسیر تربیت نفس، یاری می‌دهد.

اصل اول؛ حبّ دنیا:

یکی از یاران بن دینار به نام عبدالرحمن بن زید بن اسلم به نزد او آمد و از ضعف ایمان خود که از آن رنج می‌برد، شکایت کرد، تا شاید در محضر او که به علم و دیانت او باور زیاد داشت و مورد اعتمادش بود دوای شافی بیابد و گفت: «خصلتی در من هست که مرا دلتنگ کرده است»، گفت: «برادرزاده‌ام! بگو چیست؟» گفت: «دنیا را دوست دارم»، گفت: «من نفس خود را به خاطر آن ملامت نمی‌کنم، زیرا خداوند دنیا را نزد ما محبوب کرده است، بگذار بر غیر آن نفس خود را ملامت کنیم و نگذاریم حب دنیا ما را به سوی به دست‌آوردن چیزی تشویق کند که خدا را خوش نیاید، یا این که ما را از چیزی منع کند که مورد رضای اوست، اگر چنین کردیم دوست‌داشتن دنیا به ما زیان نمی‌رساند».

ابن دینار اصل و قاعده‌ای بسیار مهم را برای دنیا داری مقرر کرده و شایسته است که عابدان آن را دریابند و بدان عمل کنند، این اصل برای ما روشن می‌کند که گرایش به دنیا در ذات خود مذموم نیست، زیرا خداوند دنیا را به نزد ما انسان‌ها دوست‌داشتنی آفریده است، آنچه که مهم است چگونگی معاملهٔ با آن می‌باشد. در دنیا چیزهایی وجود دارد که خداوند آنها را می‌پسندد و اموری نیز وجود دارد که مورد قبول و پسند خداوند نیست، و گاهی این عدم قبول به زمان بکارگیری آن بستگی دارد، مثلاً: ازدواج و تکثیر نسل و حسن معاشرت با همسر، همگی اموری هستند که مورد قبول خدا می‌باشند و آنها را دوست دارد، ولی اگر اینها مانع انجام تکالیفی شوند که خداوند به آنها امر فرموده است، مکروه و مذموم هستند، و واجب است از اینگونه معاملات دوری جسته و در برابر آنها سر تسلیم فرود نیاوریم، چنانچه خداوند می‌فرماید:

{یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِکمْ وَأَوْلَادِکمْ عَدُوًّا لَّکمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَإِن تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ} (تغابن: 14).

«ای مؤمنان قطعاً بعضی از همسران و فرزندان‌تان دشمنان شما هستند، پس از ایشان خویشتن را برحذر دارید و اگر عفو کنید و چشم‌پوشی نمائید و ببخشید، حقا خداوند بخشایندهٔ مهربان است».

این آیه در شأن کسانی نازل شد که همسران‌شان آنها را از رفتن به جهاد بازمی‌داشتند و به آنان می‌گفتند: «برای چه ما را ترک می‌کنید؟» در نتیجه دل‌شان به حال آنان سوخت و در کنار آنان باقی ماندند و برای جهاد پا از خانه بیرون نگذاشتند. بنابراین، حب دنیا مشروط به اموری است که خداوند آن را حلال و به آن امر کرده است، و نیز مشروط به اجتناب از اموری است که خداوند آنها را حرام کرده است، اگر اینگونه با دنیا برخورد کنیم و از ذکر و یاد خدا غفلت نورزیم دوست‌داشتن آن هیچگونه زیانی به ما نمی‌رساند.

اصل دوم؛ قناعت:

هرچند اشتغال به امور مباح دنیایی حرام نیست، لکن سرگرم‌شدنِ زیاد به آن، فرصت‌های زیادی را از دست ما خارج می‌کند که در روز قیامت باعث حسرت می‌شود. این امری است که مورد نظر ابوحازم بوده و بر همین نکته تأکید می‌کند و می‌گوید: «اندکی از دنیا، انسان را از بسیاری از امور آخرت غافل می‌کند». وقتی که اندکی از دنیا، ما را از بسیاری از امور مربوط به آخرت بی‌بهره کند، سرگرم شدن زیاد با آن، موجب غفلت بیشتر و خسارت بزرگتر در امر آخرت خواهد شد.

دعوتگران باید نسبت به لحظات عمر بسیار حساس و هوشیار باشند و حق هرچیزی را ادا کنند، طغیان در هر امری سبب خشم خدا است، دعوتگران نباید هدفی را که برای آن آفریده شده اند فراموش کنند، و نباید وقت گرانبهای خود را در مباحث پوچ و بی‌هدف ضایع کنند و نباید در شوخی مباح و گپ‌زدن حتی با کودکان خود مبالغه ورزند یا ثروت و کثرت مال آنها را به خود مشغول کند، در این مورد ابوحازم کلامی زیبا دارد، وی می‌گوید: «همهٔ دنیا در دو بخش خلاصه می‌شود؛ اولاً گذشته که خوابی بیش نبوده ثانیاً آینده که آرزو و سرابی بیش نیست».

اصل سوم؛ توجه به اموری که مایهٔ اصلاح است:

تنها چیزی که دارای اعتبار و قابل اعتماد باشد آن است که سبب اصلاح تو شود. برای بشر آن وقت شایستهٔ اعتماد و ارزشمند است که در راه اصلاح نفس و تقرب جستن به خالق خود گام بردارد. همچنانکه اهل دنیا، ارزش‌ها و عقاید و پدر و مادر و همسر و اولاد را فدای دنیا می‌کنند، دعوتگران راه خدا نیز باید همهٔ آنچه را که نفیس و گرانبهاست در راه آخرت فدا کنند. رستگاری در عالم رستاخیز بدون اصلاح نفس به دست نخواهد آمد. هر امری که مقدمهٔ انجام یک فعل واجب باشد نیز واجب است، و اصلاح نفس از مهمترین واجبات می‌باشد.

امام ابوسلمه می‌گوید: «به امری توجه داشته باش که مایهٔ اصلاح تو شود و به آن عمل کن، هرچند همین امر برای کسانی دیگر مایهٔ فساد باشد. ببین چه چیزی تو را به فساد می‌کشاند، آن را ترک کن، هرچند همین چیز برای دیگران وسیلهٔ صلاح باشد».

اصل چهارم؛ احساس برخورداری از نعمت:

روی‌آوردن دنیا به انسان دلیل محبوبیت او به نزد خدا نیست، همچنانکه پشت‌کردن دنیا نیز نمی‌تواند دلیل بر مبغوض‌بودن او پیش خدای متعال باشد. باید بدانیم که روی‌آوردن دنیا و پشت‌کردن آن آزمایشی از جانب حضرت باری است و مؤمنی که با حضرتش در ارتباط باشد هرآنچه را که حکمت الهی مقدر کرده است، می‌پذیرد، و یقین دارد که خیر در چیزی است که روی داده است. این برخلاف نظر اهل دنیا است، چون آنها گمان می‌کنند که پشت‌کردن دنیا به انسان نشانهٔ خشم خدا، و روی‌آوردن آن دلیل بر مهر اوست. اگر دنیا بر وفق مراد ایشان نبود زبان به اعتراض و جسارت گشوده و گویند؛ ما از طرف خدا مورد اهانت واقع شده ایم.

امام ابوحازم این را به عنوان یک اصل بیان کرده و می‌گوید: «سهم من از آنچه خداوند به من نداده یا از من گرفته است، بسیار بزرگتر از نعمتی می‌باشد که در دنیا به من داده است، زیرا می‌بینم آنچه را که از من گرفته به کسانی داده که مایه هلاکت ایشان شده است».

گفتهٔ ابوحازم تسلیت یا دلخوشی‌دادن به خود نیست، بلکه بیانگر یقین او به تقدیر خداوندی است که منع و عطا فقط در دست اوست. این عقیده و یقین بیشتر زیبندهٔ دعوتگران است، تا از دست‌دادن دنیا، فکر و خیال آنان را به خود مشغول ندارد و از کسب دانش و فضلی که برای آن آستین را بالا زده‌اند باز نمانند.

درمان بیماری خود بزرگ‌بینی:

خود بزرگ‌بینی یکی از کشنده‌ترین بیماری‌ها و دردی است که حتی صاحبان ایمان قوی هم از قبیل تابعین ـ رحمهم الله ـ از آن هراسناک بودند و به شدت از سرایت آن می‌ترسیدند. تا جایی که ابوحازم ـ رحمه الله ـ خود بزرگ‌بینی را از گناهان کبیره می‌شمارده و می‌گوید: چه بسا اتفاق می‌افتد که انسان کار نیکی انجام می‌دهد و از انجام آن خیلی هم خوشحال می‌شود غافل از این که ممکن است خداوند گناهی بزرگتر از آن نیافریده است، یا برعکس عملی زشت انجام می‌دهد و از انجام آن به شدت دلتنگ و پشیمان می‌شود. غافل از این که این عمل از بزرگترین حسنات او به شمار می‌رود. برای مثال؛ اگر عملی نیک انجام دهد ولی بدان وسیله احساس فضل و برتری بر دیگران کند، شاید خداوند چنین عملی را محو و نابود و همراه با آن دیگر کارهای نیک او را نیز باطل گرداند.

یا اگر عملی زشت از وی سر زند و از انجام آن احساس شرمندگی کند و قلب او از ترس عذاب الهی منقلب شود و اظهار ندامت نماید و به درگاه حضرت حق توبه کند، خداوند از وی درگذرد و با قلبی پاک جهان را وداع گوید و به ملاقات پروردگار برود، چه بسا موجب رستگاری او شود. او با این گفتهٔ خود اصلی را برای تربیت نفس پایه‌ریزی کرده است که برای تابعین باقی بماند. این اصل حالتی را برای انسان ایجاد می‌کند که همیشه از عدم پذیرش اعمال نیکو از جانب حق تعالی در هراس باشد و کاری می‌کند که آن اعمال نیکو موجب خود بزرگ‌بینی او نشود.

زمانی عُجب و خود بزرگ‌بینی زایل می‌گردد که انسان انجام عبادت را یک توفیق الهی شمرده و به حساب خود نگذارد. به همین علت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وآله وسلم ـ در نیایش‌های خود بسیار فرموده است:

«فَلاَ تَکلْنِى إِلَى نَفْسِى طَرْفَة عَینٍ».

«پروردگارا! مرا یک لحظه به خودم وا مگذار».

در اینجا می‌بینیم که حتی آن حضرت از سرایت عُجب به نفس شریف و زکیه‌اش در هراس است.

یاد مرگ:

یکی از اساسی‌ترین راه‌هایی که تابعین رحمهم الله برآن تکیه کرده‌اند، یاد مرگ است. آنان فقط در خلوت از مرگ یاد نکرده‌اند بلکه در تمامی مراحل زندگی و در تمام ابعاد آن مرگ را مد نظر داشته‌اند به صورتی که یاد مرگ در ژرفای وجود آنان ریشه دوانده بود، چه آنها معتقد بودند که مهمترین عامل در تربیت و تهذیب نفس همانا یاد مرگ است. روزی ابوحازم از کنار قصابی عبور می‌کند، قصاب می‌گوید: «ای ابوحازم! از این گوشت خوب مقداری بردار» او در جواب می‌گوید: «درهمی با خود نیاورده‌ام» قصاب ادامه می‌دهد: «اشکال ندارد مدتی به تو مهلت می‌دهم»، باز در جواب می‌گوید: «من به نفس خود مهلت نمی‌دهم».

او به خاطر یاد مرگ که هر لحظه شاید در رسد، اینگونه جواب می‌دهد و مهلت قصاب را قبول نمی‌کند. زیرا اگر قصاب هم برای پرداخت قرض به او مهلت دهد، اجل به او مهلت نخواهد داد.

صاحب نفس مطمئنه:

امام حسن بصری در تفسیر آیهٔ {یا أَیتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّة} می‌گوید: «نفس مطمئنه آن است که هرگاه خدای متعال ارادهٔ قبض آن را کرد، در پناه او آرام گرفته و خدا نیز به او آرامش می‌بخشد، او از خدا راضی و خدا نیز از وی خوشنود می شود، و دستور قبض جان وی را صادر می‌کند و آن را به بهشت نایل می‌گرداند و در زمرهٔ بندگان صالح و شایسته قرار می‌دهد».

این طمأنینه و آرامش گاهی به سبب مژدهٔ برخورداری از رضوان است.

چنانچه از عبادة بن صامت ـ رضی الله عنه ـ روایت شده که پیامبر فرموده است:

«مَنْ أَحَبَّ لِقَاءَ اللَّهِ أَحَبَّ اللَّهُ لِقَاءَهُ».

«هرکس ملاقات خدا را آرزو کند، خداوند نیز آرزوی ملاقات او را خواهد کرد».

و گاهی به سبب انجام اوامر و دستورات خدا در دنیا به دست می‌آید و گاهی نیز به سببی دیگر طمأنینه و آرامش برای نفس حاصل می‌شود. به هرحال، این آرامش و اطمینان خاطر همچون ستارهٔ تابناکی بر پیشانی آن اسطوره‌های ایمان و تقوی می‌درخشد.

مطرِف، آخرین لحظات عمر امام سلمه بن دینار را چنین بازگو می‌کند: «در بستر مرگ بر ابوحازم داخل شدیم، گفتیم: چه احساسی نسبت به خودت داری؟ گفت: به رحمت و برکت خداوند متعال امیدوارم و به ذات اقدسش حسن ظن دارم. به خدا سوگند! کسی که هر صبح و شامی در فکر آباد ساختن سرای آخرت بوده و قبل از رخت بستن به سوی آن، خود را مهیا کرده است، با آن کس که هر بامداد و غروبی به فکر آباد کردن دنیا بوده همسان نیست و چنین کسی به هنگام بازگشت به سوی منزل آخرت هیچ بهره و نصیبی ندارد».

منبع: «آیین تربیتی تابعین» تالیف: عبدالحمید بلالی، ترجمه: عبدالله عبداللهی، نشر احسان

---

پانویس‌ها:

1- سیر أعلام النبلاء: 6 / 101.

2- سیر أعلام النبلاء: 6 / 97.

3- سیر أعلام النبلاء: 6 / 99.

4- سیر أعلام النبلاء: 6 / 98.

5- سیر أعلام النبلاء: 6 / 98.

6- سیر أعلام النبلاء: 6 / 98.

7- سیر أعلام النبلاء: 6 / 98.

8- مسند: 3388.

9- صفة الصفوة: 2 / 165.

10- شرح السنة: 5 – 176.

11- بخاری: 11 / 308 – 311.

12- سیر أعلام النبلاء: 6 / 99.

موضوع: نام‌های ماندگار | ریزموضوع: تابعین, تزکیه و خودسازی

یک نظر برای “روش تربیتی امام سلمة بن دینار”

حاجي محمّد شادكام:

22 جولای, 2011 در 9:15 ب.ظ

دنيا براي انسان است تا از آن بنحو احسن برخوردار شود. به عبارت ديگر نبايد به دنيا كه فرصتي جهت پربار ساختن آخرت است پشت كرد. با برخورد صحيح با نعمات زندگي مي توان آنها را به بركات اخروي تبديل كرد. چنانچه مكنتي – البته از راه صواب – حاصل شد مي توان با آن مبادرت به اداي زكوة ، صدقه و خيرات كرد. مي توان علم را براي ترويج آن بكار برد تا مسائل و مغضلات حيات حل گردد. نيروهاي حاصله از فنون مالي ، اقتصادي ، صنعتي را اگر در خدمت آسايش و رفاه عمومي ثرار بدهيم از ثواب فراوان برخوردار خواهيم شد. همه اين اعمال نيك بدون برخورد فعال با دنيا ممكن نتواند بود. پس هدف اسلام ترك دنيا نيست بلكه بر مؤمنين فرض است كه رفتار خلاقانه با دنيا داشته باشند و با غفلت از آن با دست خالي به حضور حق نروند.